Opera in het Friese water

Veengrond was het, met gevaarlijke moerassen. Tot 1570. Toen zette de Allerheiligenvloed dit deel van Friesland onder water. De vloed schiep als het ware de Bombrekken, bij Oudega, gemeente Wymbritseradeel, nu aan de spoorlijn tussen Sneek en Stavoren....

Ruim vier eeuwen later werd hier Orfeo ed Euridice opgevoerd. 'Zo zoek ik mijn geliefde op deze noodlottige oevers', zingt Orfeo. Op en in het water, vandaar de naam 'Orfeo Aqua'. Zomer 2000 was van de Friezen, met de grote Friezenreünie en het vijfjaarlijkse Frysk Festival. Cultureel hoogtepunt was de opera van Von Gluck. De trage golven van de Lethe waren die van de Bombrekken, een 'gruwelijk onheilsoord waar enkel rouw en zuchten heersen'.

Tien voorstellingen bij zonsopkomst, die steeds konden worden bijgewoond door 1500 mensen. Zondag stelt Omrop Fryslân in het reguliere programma op Ned. 1 een ieder in de gelegenheid althans een indruk te krijgen van de veelbesproken voorstelling. In opdracht van de Friese omroep maakte ID & Dtv een televisiefilm van het evenement, gebaseerd op een scenario van BRT-regisseur Jacques Servaas. De regie van de opera was in handen van Jos Thie, artistiek leider van het friestalige theatergezelschap Tryater.

Het is geen operaregistratie geworden, alhoewel operaliefhebbers best aan hun trekken zullen komen. Het is meer een documentair-poëtische vertelling waarin naast scènes uit de opera ook de voorbereidingen voor het spektakel zijn te zien. Zoals de bouw van de tribune, een lichtgevend pad vlak onder het wateroppervlak, maar vooral het onderwaterbassin, waar Orpheus en Euridice hun opperste beproeving moeten doorstaan. De derde verhaallijn wordt gevormd door fragmenten van een Fries volkssprookje, die nauw aansluiten bij de sfeer en thema's van Orfeo.

Een theaterregistratie rond de kerst is inmiddels een traditie geworden bij Omrop Fryslân. Orfeo Aqua is al weer de vierde, na Abe!, Pak'm Stanzi en Twa. Het is voor het eerst dat Omrop Fryslân de productie uit handen heeft gegeven. 'Omdat in deze opera de weidse waterpartijen zo'n belangrijke rol spelen, voorzagen we dat die sfeer nooit over te brengen zou zijn in een ''gewone'' tv-registratie', aldus eindredacteur Geart de Vries.

Die sfeer is door Servaes en de zijnen goed overgebracht. De Vries. ''Midden in de nacht in een trein stappen om een voorstelling te zien. Daarvoor moet je knettergek zijn. Toen ik na afloop van de voorstelling in bed stapte, had ik een onwerkelijk gevoel. Had ik het nu echt beleefd of gedroomd? Toen ik de film zag, kreeg ik weer hetzelfde gevoel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden