Openbaring voor een zelfbewuste jongedame

Tracey Goldstein (23), een Joodse New Yorkse, viel als een blok voor de stoere soldaat Yanai. En zo werd Israël haar nieuwe vaderland....

Moshav Melei’a schroeit onder de zon. Geen mens laat zich tijdens deze zaterdag in augustus buiten zien. Ze kijken wel uit, met het kwik dat omhoog kruipt richting 40 graden. Het is sabbat. Vanochtend ging het volk nog te voet naar de synagoge, zoals het hoort. Nu, net na het middaguur, heeft elke inwoner van deze agrarische gemeenschap zich onder een snorrende airco opgesloten achter potdichte luiken, zich lavend aan de sabbatsdis, te midden van familie. Slechts een enkele Thaise seizoensarbeider laat zich buiten zien, om de oververhitte schapen water te geven.

Het noorden van Israël, de vallei van Jezreel. Even verderop ligt Megiddo, waar volgens de overlevering ooit het Armageddon zal plaatshebben. Maar zover is het nog niet. In een van de huizen van Moshav Melei’a zit de familie Azrad aan tafel. Vader Yehuda, moeder Aviva, drie dochters en zoon Yanai. De 23-jarige jongeman heeft zijn Amerikaanse vriendin meegenomen, die hij nu een jaar kent. Tracey Goldstein (23) was samen met andere Amerikaanse Joodse jongeren op uitnodiging van Nefesh B’Nefesh in Israël. Op het programma stond ook een ontmoeting met Israëlische soldaten. De Amerikaanse uit New York viel als een blok voor de dienstplichtige Yanai.

Het kan snel gaan. Tracey, die voorheen nooit veel interesse voor het land Israël had getoond – ze stemde in 2008 zelfs voor Barack Obama, nou, die is helemaal niet pro-Israël, toch? – is een jaar later in het bezit van een Israëlisch paspoort. Samen met een groep andere Amerikaanse Joden vloog ze vorige maand met een El Al-charter naar Tel Aviv. Een migrante op alia, de traditionele trek naar Israël, de opstijging, net als veel Joodse migranten voor haar.

Bij aankomst kreeg ze het blauwe paspoort uitgereikt, plus een jaar lang een maandelijkse uitkering van 400 euro, geen belasting en gratis gezondheidszorg. De voormalig Sovjet-dissident en latere Israëlische minister Natan Sharansky sprak tijdens de ceremonie warme welkomstwoorden. Het moge duidelijk zijn: Israël legt zijn – Joodse – immigranten in de watten. Tracey wil snel iets terugdoen voor haar nieuwe vaderland. Misschien gaat ze wel in dienst. Haar ouders weten nog van niks, die krijgen een hartverzakking als ze horen dat hun dochter wellicht onder de Israëlische wapenen gaat.

Israël is immigratieland bij uitstek. Neem deze sabbatstafel in Moshav Melei’a. De familie van vader Yehuda kwam in de jaren vijftig vanuit Marokko naar Israël, de familie van moeder Aviva immigreerde rond diezelfde tijd uit Koerdisch Irak. Met blote handen, vertelt vader Yehuda, hebben we de Moshav opgebouwd. En kijk nu eens, wat een welvarende gemeenschap! We zijn van ver gekomen, hoog uit het Atlas-gebergte, waar niks was, naar Eretz Israël, hét land. De woorden stokken, de eenarmige Yehuda, die als tiener zijn arm bij een motorongeluk verloor, raakt geëmotioneerd.

Marokko, Irak – en nu is ook Tracey aangeschoven. Een stadse jongedame uit New York, wier Joodse grootouders uit Polen en Oostenrijk via Ellis Island naar de Verenigde Staten waren gekomen. Ze zocht altijd al iets, zegt ze, ze was anders dan haar rooms-katholieke vriendinnen, maar wat ze wilde, dat wist ze niet. Totdat ze in maart 2009 in Tel Aviv landde. Het was een openbaring. Al die Joodse straatnamen, ze vond het prachtig, dit was haar nieuwe vaderland, besloot ze, zeker toen ze ook nog haar stoere soldaat Yanai had ontmoet. Niet dat ze plots extreem religieus is geworden, nee, verre van dat. Al eet ze nu wel kosjer, tot ergernis van haar moeder, die uit een communistisch nest komt.

Weddingplanner was ze in New York. En nu studeert ze voor haar MBA in Tel Aviv en blokt ze vijf dagen per week, vijf uur per dag, op dat lastige Hebreeuws. In New York was ze een zelfbewuste vrouw in de Upper West Side, nu belt ze wel tien keer per dag met Yanai. Dan is ze de weg kwijt, begrijpt ze even iets niet in een winkel, bij een loket, en geeft ze haar mobieltje aan een omstander, zodat Yanai op afstand kan uitleggen wat ze nou eigenlijk wil.

Ze zit nu wel braaf aan de sabbatsdis in Moshav Melei’a, maar hier wonen, in het huisje dat Yanai in de tuin van zijn ouders heeft gebouwd, in deze pastorale omgeving, nee, dat wil ze niet. Ze wil later samen met haar Yanai in Tel Aviv gaan wonen. Terwijl ze het vertelt, zwijgt haar vriend. Ook Yehuda en Aviva zwijgen. Gaat deze jongedame uit New York hun enige zoon meenemen naar de verre stad? En de schapen dan?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden