Openbare oefening in behoudzucht

ENSCHEDE - FC Twente - Ajax 1-1

FC Twente - Ajax, de papieren topper in de polder, ontaardde zaterdag in een strijd van twee vermoeide, bange legertjes op de terugtocht naar hun veilige schuilplaats. Aanvallen is de loze belofte op papier, tijdens deze openbare oefening in behoudzucht (1-1).


Dit is eigenlijk een stuk over twee wedstrijden, klein en groot, en één ontmoeting met een bijzondere man.


Vrijdagavond, bij Telstar - Fortuna Sittard, zijn pakweg 2.000 toeschouwers komen kijken naar een duel tussen middenmoters in de competitie waaruit je niet kunt degraderen, de eerste divisie. Maar waarom is het voetbal dan zo afwachtend, met dat eeuwige tikkie terug?


Niets sleept je mee. Op de perstribune zit een assistent van Telstar-trainer Keizer braaf alle obligate passjes bij te houden. Na afloop staat bijna iedereen emotieloos op van zijn stoel, om zonder applaus te vertrekken. Op naar de auto. Vijftig supporters in groen-geel rijden terug naar Limburg.


Langs de lijn vraagt Joop Brand (77), een oude soldaat uit het trainersgilde, een romanticus, zich af waarom trainer Keizer geen dienstbevel krijgt om het volk te vermaken. Brand is het 'robottenvoetbal' zat, zegt hij.


Ergerniswekkend

Een dag later is daar Twente - Ajax, met betere voetballers die min of meer hetzelfde scenario schrijven. Bijna niets ondernemen, het avontuur mijden, het balletje rondspelen tot in de eeuwen der eeuwen. Achteruit voetballen in ergerniswekkend tempo.


Het excuus: hier staat meer op het spel, want Twente is koploper voor de aftrap. Ajax volgt op een punt en wil geen verlies lijden, vlak voor de hervatting van de Champions League in Glasgow tegen Celtic, dinsdag. Maar dan nog. Maak een feest van voetbal.


Twente is verlamd, maar door wat en door wie? Zo goed is Ajax niet. Intussen gonst het verhaal van Brand door het hoofd. Hij vertelde bij Telstar onder meer over Jody Lukoki, van wie hij een soort peetvader is. De rechtsbuiten is door Ajax een jaar verhuurd aan Cambuur, waar trainer Dwight Lodeweges meteen tegen hem zei: vergeet wat ze je bij Ajax inprenten, al die verhalen over controle, over balbezit, altijd balbezit. Stop met dat voortdurende kaatsen, met dat terugdraaien. Wees rechtsbuiten. Pingel, daag uit, passeer, zet voor. Ze vinden hem in Leeuwarden een aantrekkelijke speler.


Bij Ajax zijn de Denen Andersen en Fischer zaterdag de buitenspelers. Ze proberen soms wat, het zij gezegd. Tenminste, als de bal hen al eens bereikt in dat tergende, immer omtrekkende bewegingen makende tempo.


Natuurlijk, Ajax mist vorm en kwaliteit, mede door blessures en late vertrekkers. Als eindelijk eens iemand doorbreekt over de flank, stelt de voorzet weinig voor. Siem de Jong, nog lang niet zo goed als voor zijn klaplong, neemt de bal te vaak slecht aan, de stramheid van Sightorsson is tekenend. Serero is dolend, alsof hij niet weet wat hij te doen heeft op het middenveld.


Het is bepaald niet fijn om te aanschouwen, wat trouwens in nog heviger mate geldt voor FC Twente, dat vooral na rust achteruit loopt, na sprankelende vertoningen tegen PSV en FC Groningen. Weinig is te zien van Tadic, Promes of Eghan.


Frank de Boer, trainer van Ajax, is nochtans trots. Hij zegt dat Twente kapot is gespeeld. Wanneer dan? Waar? Ja, op papier heeft De Boer lef getoond. Zo heeft hij linksachter Blind opgesteld als controleur op het middenveld, omdat hij ook Boilesen speeltijd wil geven. En hij stelt dus Andersen op, omdat hij zo'n jongeling ook in belangrijke wedstrijden ervaring wil laten opdoen. Dat allemaal is lovenswaardig.


Voor rust had Twente trouwens meer dan één doelpunt kunnen maken, na de pauze had Ajax het duel kunnen beslissen en onthoudt scheidsrechter Vink de ploeg een strafschop, als Koppers spits Sigthorsson overhoop glijdt. Maar de topper brengt veel te weinig qua voetbal, creativiteit, spelplezier en lef. Het is met deze wedstrijd als met het consumentenvertrouwen in moeilijke tijden. De voetballers hebben best nog iets op zak maar ze geven niets uit, bang als ze zijn dat ze morgen iets tekortkomen.


Als bij toeval vallen nog twee doelpunten ook. Eentje omdat Promes knap wacht tot het geen buitenspel meer is en Castaignos van dichtbij 1-0 laat intikken, een minuut overigens nadat Andersen Ajax op 0-1 had moeten brengen. In de slotfase kopt Bjelland op kolderieke wijze onder de bal door, wat Sigthorsson verleidt tot een moment van koelbloedigheid.


'Het is de verdienste van Ajax', zegt trainer Michel Jansen van FC Twente, op de vraag waarom zijn elftal vooral op eigen speelhelft rondhing. Hij heeft het over 'compact inzakken', over 'controle', de heilige graal van het Nederlandse voetbal.


Een of andere jury, die vermoedelijk net als bij een bekende talentenshow op tv met de rug naar de artiesten zat, heeft Castaignos uitgeroepen tot man van de wedstrijd.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden