Opduiken gen-tarwe is riskant voor export VS

Het is geen graancirkel, maar wel een mysterie waar de genetisch gemodificeerde tarwe vandaan komt die onlangs in een veld in de Amerikaanse staat Oregon werd aangetroffen. Gentech-tarwe is nergens ter wereld toegelaten, ook niet in de VS, en zou er dus niet mogen zijn.

AMSTERDAM - De spooktarwe werd ontdekt toen de anonieme boer het 50 hectare grote veld met bestrijdingsmiddelen besproeide en er hier en daar tarwe in leven bleef. Ongeveer 1 procent van het totaal. Onderzoek wees uit dat het een experimentele tarwevariant was van zaadveredelaar Monsanto, die speciaal is ontwikkeld om bestand te zijn tegen Monsanto's bestrijdingsmiddel Roundup.


De graanboer is zich van geen kwaad bewust, maakte zijn advocaat deze week bekend. Ook Monsanto begrijpt er niks van. Met de Roundup-Ready-variant zijn weliswaar beveiligde veldproeven gedaan in Oregon, maar nooit op dit veld, en die proeven waren voorbij in 2001. Tarwekorrels blijven bovendien maar een paar jaar kiemkrachtig. In 2005 zijn alle proeven met de Roundup-variant gestaakt en is het zaadmateriaal vernietigd. Sindsdien is de tarwe nooit ergens opgedoken.


Volgens Monsanto gaat het dan ook om een geïsoleerd incident. Het graan is per ongeluk of juist met kwade bedoelingen geplant, aldus het bedrijf woensdag. Sabotage is zeker een mogelijkheid, zei chief technology officer Robb Fraley. Monsanto is omstreden onder tegenstanders van gentechnologie. Een boer uit Kansas heeft deze week een schadeclaim ingediend omdat het bedrijf nalatig zou zijn geweest bij de veiligheidsmaatregelen rond haar veldproeven.


Het Amerikaanse ministerie van Landbouw, dat een diepgaand onderzoek is begonnen, zegt niet te weten of er meer gentech-tarwe in omloop is, maar geen aanwijzingen te hebben dat het op de markt is gekomen. De tarwe is hoe dan ook volkomen veilig voor consumptie, aldus het ministerie.


De belangen zijn groot. De VS zijn 's wereld grootste graanexporteur. De helft van de oogst, waarde 9 miljard dollar, wordt uitgevoerd. Verontreiniging met gentech-tarwe brengt die export direct in gevaar, want veel landen, onder meer in Azië en Europa, willen geen gerommel met hun basisvoedsel. Juist vanwege de gentech-aversie van hun internationale cliëntèle dwong de Amerikaanse graansector Monsanto in 2005 te stoppen met de tarweproeven.


Ook nu is de graansector benauwd dat haar export in gevaar komt. Japan en Zuid-Korea hebben de import van Amerikaanse tarwe en meel al opgeschort en zijn begonnen met dna-controletests. Woensdag liet Zuid-Korea overigens weten dat er geen verdacht graan is gevonden. Ook de Europese Unie heeft haar lidstaten aangeraden scheepsladingen tarwe uit de VS extra te testen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden