OPA kent geen kadaverdiscipline

De partij - 'het is een beweging' - staat bij de verkiezingen op 19 maart in 41 gemeenten ingeschreven. Een bont gezelschap is zondag bijeen in een zaaltje van een wegrestaurant.

ENSPIJK - Zondagmiddag, een wegrestaurant. In een bijzaaltje wordt een politieke revolutie voorbereid. Honderd mensen met een mening - het merendeel mannen - zijn er samengekomen in een zaaltje. Het zijn van die mannen die een net jasje bezitten, en dat voor deze gelegenheid hebben aangetrokken.


De leider van deze politieke revolutie heet Dick Schouw (55). Hij zit voor in de zaal aan een tafel. Lang doolde hij rond in het politieke landschap. Van Trots op Nederland langs de Piratenpartij naar 50Plus. Tijdens de laatste landelijke verkiezingen deed hij nog mee aan de campagne voor de partij van Jan Nagel en Henk Krol. Maar nu heeft Schouw besloten om voor zichzelf te beginnen. Hij richtte zijn eigen partij op en noemde hem OPA. Ouderen Politiek Actief. De partij staat bij de verkiezingen op 19 maart in niet minder dan 41 gemeenten ingeschreven.


Schouw heeft heel wat opgestoken in zijn tijd bij 50Plus. Hij heeft een kleine zaal gehuurd, zodat het goed vol zit. Er is een koor uitgenodigd om de stemming erin te houden. Dat zingt: 'M'n opa, m'n opa, m'n opa. Niemand zo aardig als hij.' En vanaf zijn plek voorin houdt Schouw de boel nauwlettend in de gaten. Precies zoals Jan Nagel, oude meester in het oprichten van politieke partijen, dat altijd doet. Met een beetje goede wil zou je Dick Schouw de nieuwe Jan Nagel kunnen noemen.


Maar er is een groot verschil: waar Jan Nagel de teugels strak in handen houdt, laat Dick Schouw ze losjes vieren. Je mag zijn partij niet eens een partij noemen - het is een beweging. Schouw gelooft in het ideaal van de vrije politiek. Iedere kandidaat voert voor zichzelf campagne, met zijn eigen standpunten. Degene die de meeste stemmen krijgt, mag toetreden tot de gemeenteraad. En ook daar kent OPA geen fractiediscipline. Afwijkend stemmen is geen probleem.


Amorfe, anonieme politici

Ook de eerste man van Amsterdam, David Pinto, denkt dat de vrije politiek van OPA de gemeentepolitiek tot leven kan laten komen. 'Een vrouw uit Amsterdam hoorde ik laatst zeggen: de gemeenteraad bestaat uit een groep amorfe, anonieme politici. Dat willen we veranderen. Wij hebben geen kadaverdiscipline. We agree to disagree.'


Zo kan de zwakte van eerdere ouderenpartijen de kracht worden van OPA. Want laten we eerlijk zijn - ouderenpartijen staan niet bekend om hun eensgezindheid. Meer dan eens vielen ze ruziënd uiteen. Het is immers gemakkelijk om het erover eens te worden dat ouderen misdeeld worden, maar dan blijven er nog heel wat politieke vraagstukken over om van mening over te verschillen. Dat probleem heeft OPA niet.


Het leidt ertoe dat een bont gezelschap zich heeft verzameld in het zaaltje van het wegrestaurant. Geen discriminatie van ouderen, daarover zijn de meesten het nog wel eens. En ze hebben allemaal een grote weerzin tegen achterkamertjes. Tegelijkertijd wil Bert Gijrath uit Haarlem de hondenbelasting afschaffen. Terwijl Ton Würtz uit Gouda wil voorkomen dat mensen dood achter de deur liggen zonder dat iemand het merkt. En wil Frans Faeles uit Gemert eenzaamheid onder ouderen en onder jongeren bestrijden. Veel losse ideeën, weinig samenhang.


Er blijkt nog iets te zijn wat deze mensen verenigt: ze kwamen niet aan de bak bij andere partijen. Een op de drie aanwezigen is tevens lid van 50Plus. Dick Schouw blijkt ook onder zijn oude Trots-vrienden te hebben gerekruteerd. Zo vond hij ook de 25-jarige lijsttrekker in Zwolle. En een man uit Amersfoort heeft het speldje van Trots op Nederland nog op zijn jasje zitten. Maar er zijn ook hele SP-afdelingen - Roermond, Terneuzen - overgestapt naar OPA. Een vrouw in de Haarlemmermeer heeft zich afgesplitst van het CDA en heeft zich aangesloten bij OPA. Lokale partijen, acht stuks in totaal, kwamen erbij omdat ze denken te kunnen profiteren van de landelijke publiciteit.


Een cynicus zou kunnen zeggen: al die mensen, die zitten hier voor zichzelf. Samen voor hun eigen. Ze slaagden er niet in aan te haken bij de gevestigde partijen en proberen nu zo een raadszetel te bemachtigen. Het is precies de reden dat die andere ouderenpartij, 50Plus, niet mee wilde doen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Er zouden te veel baantjesjagers op af komen, vreesde de partijleiding. Mensen waarvan je niet weet wat je aan ze hebt.


Maar Schouw legt het liever anders uit. 'Al deze mensen hebben ideeën. Ze maken zich zorgen over hoe de politiek functioneert. In de traditionele partijen hoef je maar een smetje te hebben of je komt er niet tussen. Ik vraag gewoon aan iedereen: heb jij ideeën over hoe het anders moet? Baantjesjagers, die zullen hier bedrogen uit komen. Wij hebben nul euro. Ze moeten campagne voeren voor zichzelf. Met hun eigen ideeën.'


Ondertussen wordt er bij 50Plus gefluisterd dat Dick Schouw ook op jacht is naar een baan - die van lijsttrekker bij de landelijke verkiezingen. Maar nee, voor zichzelf doet hij dit niet, bezweert Schouw. 'Mijn vader zei altijd: kies altijd een kleine partij, zodat de macht wordt verdeeld. Ik geloof in pluriformiteit.'


Dick Schouw oprichter OPA

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden