Op zonnekracht over de VS: revolutie in de luchtvaart?

De Solar Impulse vliegt volledig op zonne-energie over de Verenigde Staten. Staan we aan de voor-avond van luchtvaart op zonnekracht?

AMSTERDAM - Dag en nacht doorvliegen zonder een druppel brandstof te verbruiken; afgelopen weekeinde bewees de Solar Impulse dat het kan. De Solar Impulse is een Zwitsers vliegtuig op zonne-energie, dat in twintig uur tijd van San Francisco naar Phoenix, Arizona, vloog - zo'n 1.200 kilometer verderop. Het einddoel is New York, in vijf etappes dwars over de Verenigde Staten, volledig op zonnekracht. Daarna wacht de oversteek over de Atlantische Oceaan, als een moderne versie van de Spirit of St. Louis.


De vluchten van de Zwitserse zonnevleugel doen in meer opzichten denken aan de beginjaren van de luchtvaart. Zo kan de Solar Impulse niet door wolken vliegen: het toestel is te gevoelig voor de hevige turbulentie die daar kan optreden. Snel gaat het ook niet: de zonnevleugel kabbelt voort met 65 kilometer per uur, waardoor een enkeltje Amsterdam - Parijs bijna acht uur vergt. En er is aan boord plaats voor slechts één persoon, tevens piloot.


'We staan aan het begin van een nieuwe cyclus', zei piloot en medeoprichter van de Solar Impulse Bertrand Piccard, nadat hij het toestel zaterdagochtend aan de grond had gezet. Hij doelde daarmee op de komst van energieneutrale luchtvaart. Als vliegen op zonne-energie dezelfde stormachtige ontwikkeling doormaakt als de gewone luchtvaart begin vorige eeuw, zullen we over enkele tientallen jaren volledig op zonne-energie kunnen vliegen. Of niet?


Die kans is niet erg groot, zegt Koen de Cock van het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium. Reden: de zon schijnt domweg te zwak. Met de spanwijdte van 63 meter en een oppervlakte van 200 vierkante meter is de maximale opbrengst van de bijna 12 duizend zonnecellen 45 kilowatt, te verdelen over de vier motoren. Dat lijkt veel, maar zelfs de kleinste Fiat Panda heeft meer vermogen (en een 747 ongeveer tweeduizend keer zoveel). Sombere conclusie: de zon alleen kan nooit het vermogen leveren dat nodig is om honderden passagiers plus vracht de lucht in te krijgen. Het is al nagerekend: van een efficiënt toestel als de Dornier 328 moet het vleugeloppervlak ruim 140 keer groter zijn om op zonne-energie te kunnen vliegen. Voor toepassing in onbemande drones zijn zonnecellen wel mogelijk, zegt De Cock.


Een andere optie is het vergroten van de capaciteit van de accu's aan boord. De Solar Impulse heeft een pakket lithium-ionaccu's waarop het toestel 's nachts kan vliegen. Deze kunnen worden opgeladen met zonne-energie als het toestel aan de grond staat, zodat het klimaatneutraal kan opstijgen naar de gewenste achtduizend meter, waar de zon bijna altijd schijnt. Daar worden ze vervolgens bijgeladen met de overtollige energie van de zonnepanelen, zodat er kan worden doorgevlogen als het donker is.


Louter vliegen op accu's kan nog niet: zelfs de beste accu's uit het lab komen niet in de buurt van de energiedichtheid van kerosine. Er ligt, schrijft onderzoeker Martin Hepperle van het Duitse luchtvaartinstituut DLR in een vorig jaar gepubliceerd rapport over elektrisch vliegen, nog een factor 60 tussen de bestaande en de benodigde capaciteit.


Voorlopig lijkt grootschalige burgerluchtvaart op zonne-energie daarom een mooie droom. Dat erkent ook zonnevlieger Piccard. Maar dat betekent niet dat je er niet aan moet werken, zegt hij. Gevraagd of er ooit een toestel komt dat louter op zonnekracht tweehonderd passagiers vervoert: 'Het zou idioot zijn die vraag met ja te beantwoorden, en dwaas om nee te zeggen.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden