Op zoek naar zwarte liefde

Ze zitten in cybercafés ergens in Kinshasa of Kampala. En ze zoeken contact, met 'blanke', westerse mannen. Freelance-journalist Robbert van Lanschot meldde zich aan op een Afrikaanse datingsite.

Foto 1: Coco leunt tegen een betonnen dolfijn in een morsig stadsparkje. Foto 2: Coco in bed met een oversized teddybeer. Coco is 19 jaar en woont in Banjul, Gambia. Ze is op zoek naar een man van tussen de 21 en 99 jaar, om mee te trouwen. Volgende pagina. Foto 1: Princess in een minuscuul broekje van spijkerstof. Ze heeft hele mooie, lange benen. De twee bovenste knopen van het broekje zijn open, maar dat kan toeval zijn. Andere foto's heeft ze niet geplaatst. Princess is 26 jaar en woont in Brong-Ahafo in Ghana. En - hé, dat is leuk! - ze heeft me een mailtje gestuurd. Even kijken. 'Hi, ik wil dat je nog deze maand naar me toe komt zodat we elkaar leren kennen en we kunnen voelen hoe het is om samen te zijn. Ik houd van je! Alsjeblieft schat, kom gauw, alsjeblieft!!'


Sinds zes maanden ben ik aangesloten bij Afrointroductions.com, een van de circa veertig, hoofdzakelijk 'etnisch' georiënteerde datingsites van een Australisch internetbedrijf dat Cupid Media heet. Mijn lidmaatschap heeft te maken met het boek waaraan ik sinds vorig jaar werk, een boek over Afrika. De titel wordt: 'Breng me naar de Florida!' De Florida is een grote nachtclub in het centrum van Nairobi. Het is een kosmos waar liefde en bedrog, jaloezie en tovenarij om voorrang strijden. Zeker 20 procent (mijn inschatting) van alle Nederlands-Keniaanse huwelijken valt te herleiden tot die befaamde discotheek. Maar je kunt niet over dit soort zaken schrijven zonder te kijken naar wat zich online afspeelt. Afrointroductions leek mij ideaal. Maar ik ben, vrees ik, het stadium van nuchtere observatie voorbij: ik begin verslaafd te raken.


Gelukshormonen

Je opent 's ochtends, nog in pyjama, je inbox en - paff! - meteen zit je er midden in: 'Babylove heeft belangstelling voor je!'; 'Asieduwaa heeft belangstelling voor je!'; 'Mirembe heeft je een bericht gestuurd!', 'Ngono heeft een nieuw bericht gestuurd'. 'Lightness heeft belangstelling voor je!'; 'Angel heeft belangstelling voor je!' Iedere boodschap is spannend en levert je een kleine injectie gelukshormonen op. Uiteraard ga je kijken in je inbox op je Afrointroductions-pagina. Als je dat doet, kom je automatisch met een korte vermelding op de members onlinepagina. En dat lokt weer een een nieuwe stroom berichten uit. Om de paar dagen krijg je bovendien ongevraagd op je e-mailadres een lijst met 'Your New Matches!' en dus ga je dus voor de zoveelste keer voor de bijl.


Broze verbinding

Veel Afrikaanse meisjes vragen naar je mailadres, naar je Skype-naam en ook naar je mobiele nummer. Zo kunnen ze je als het ware voor de toekomst vastleggen. Alles gaat nogal jachtig, want ze zitten in cybercafés ergens in Kinshasa of Kampala of Bangui waar de verbindingen broos zijn en waar voor iedere minuut internet moet worden afgerekend. Soms ben je, zeker wat later op de avond, tegelijkertijd bezig in vijf chatboxen van Afrointroductions en ook nog vier of vijf rechtsonder in je Yahoo-mail en bovendien nog een of twee via je Skype-verbinding. Tot overmaat van ramp loopt ook je mobieltje vol met sms'jes.


Je voelt je als een eenzame, nachtelijke verkeersleider op de toren van Schiphol, die opeens twintig inkomende vluchten moet binnenloodsen. En als het zo druk wordt, ga je fouten maken. Laat ik op dat punt een advies geven: houd het vaag! Als je met, laten we zeggen, Babylove zit te chatten, schrijf dan niet iets als: 'Dag lieve Babylove, hoe gaat het in het verre Bangui?' Want dan is er een goede kans dat ze bits reageert met: 'Hoezo Bangui...?? Ik woon helemaal niet in Bangui! Ik zit in Entebbe. Was je dat soms vergeten?' En dan volgt daarop natuurlijk het dodelijke: 'Heb je soms ook nog iemand anders?'


Het is veel veiliger om iets te schrijven als: 'Hoe gaat het in het verre Afrika?' Maar ook daar moet je weer mee oppassen. Want veel meisjes op Afrointroductions wonen in Europa. Meestal via een op de klippen gelopen huwelijk met een mzungu (Kiswahili voor 'blanke man').


Aan de rand van de chatbox staat een ikoontje met het woord 'profiel'. Daarmee kun je het meisje met wie je zit te chatten, snel even 'bekijken'. Een profiel telt, naast maximaal vijf foto's, circa vijftig gegevens, variërend van gewicht en religie tot lichaamsmaten, haarkleur, afkomst qua land en stam en voorts nog een pikant 'accepteert ja/nee polygamie'. Een meisje dat een beetje serieus met de sharia omgaat, kan natuurlijk niet anders dan 'ja' invullen bij dat punt. Ik heb inmiddels een aparte lijst meisjes - een soort pro-polygaam klankbordgroepje (er staan al drie Aisha's op, twee Shamims, een Musilimatu en twee Nuru's) om allerlei ideeën en verhalen en beweringen te kunnen toetsen.


Via een site als Afrointroductions proberen veel vrouwen bij te verdienen. Dat weet je van tevoren. Je zit te kletsen via Skype en ze begint wat aan haar kleding te frunniken. Het decolleté schuift steeds lager en ze komt opeens met de vraag : 'Vind je me mooi?' Als je dan 'ja' zegt (en dat doe je natuurlijk), komt meteen de vervolgvraag: 'Wil je soms nog meer zien?' En dan moet je dus betalen. Toch komt die methode maar zelden voor. Meestal gaat het subtieler. Er wordt niet ingespeeld op je lusten, maar op je brave, westerse compassie.


Amourette: Hi Robbert!


Jij: Hi, lieve Amourette! Goh, wat leuk om weer even met je te chatten!


Zij: Dank! Dank!


Jij: Alles OK in het verre Afrika?


Zij: Nou nee, het gaat niet zo heel erg goed hier...


Jij: ??


Zij: Echt heel erg, sinds vanochtend ligt mijn dochtertje in coma.


Jij: Holy fuck, Amourette, hoe kon dat nou gebeuren?


Zij: Ze is pas 5 jaar - veel te jong om al te sterven.


Jij: Denk je dat ik iets voor je kan doen?


En zo race je dus twintig minuten later op je fiets door regen en wind naar de Western Union voor een levensreddende geldstorting. Ergens in je achterhoofd weet je dat het dochtertje in coma de virtuele creatie kan zijn van een Nigeriaans misdaadsyndicaat. Maar op zo'n moment is die gedachte onwaardig. Een vriendin van een vriendin van me in Dar es Salaam heeft acht Scandinavische mannen - niet als groep, maar ieder individueel - haar eeuwige, onvoorwaardelijke liefde toegezegd. Met zekere regelmaat, maar niet te vaak (want dat zou wantrouwen wekken) stuurt ze hun noodsignalen in de trant van dochtertje/coma. Ze leeft er redelijk goed van. Niet echt rijk, maar onlangs heeft ze wel een tweedehands auto gekocht.


Veruit de meeste meisjes zijn uit op een huwelijk. Als je de eindeloze reeks Success Stories van Afrointroductions mag geloven, lukt dat in veel gevallen ook. En als in de aanloopfase naar dat huwelijk zo nu en dan al geld naar Afrika wordt overgemaakt, zoveel te beter. Dat is me bij die ontelbare chatsessies al wel duidelijk geworden. Wat ze in wezen zoeken is een nogal generiek product, een mzungu, een 'blanke man'. Knap of lelijk doet er niet toe. Qua leeftijd wordt vaak pas een grens getrokken bij 99 jaar. En een hogere opleiding is al helemaal onbelangrijk. Over je inkomen krijg je ook geen vragen, want alle blanke mannen zijn rijk.


Afrikaanse mannen

Die keus voor een 'blanke man' is overigens opvallend vaak gekoppeld aan een zekere afkeer van 'zwarte mannen'. Tijdens het chatten komt dat wel eens aan de orde : 'Babylove, waarom zit je eigenlijk op Afrointroductions ? In Nairobi (Dakar/Abidjan/Lagos) lopen toch ook ontzettend leuke mannen rond?' Het antwoord luidt bijna altijd: 'Ja dat klopt. Maar een Afrikaanse man laat je, zodra je zwanger bent, in de steek.' In Afrika bestaat het idee dat wij, mzungu's, zoiets nooit zouden doen. Of dat wij althans voor het onderhoud van een kind zullen blijven betalen.


Als je je leven lang met jerrycans water hebt moeten zeulen is een huis met een kraan, een kraan waar altijd water uit komt, een droom. Dan neem je het vergeelde kunstgebit van je blanke fiancé-in-spe op de koop toe. De term 'mzungu' slaat overigens hoofdzakelijk op personen uit West-Europa. Voor Afrikanen zijn mensen in Oost-Europa, de Balkan en Griekenland geen 'blanken'. In Brussel leerde ik van Congolese vrienden dat Afrikaanse kringen in die stad er zelfs een aparte uitdrukking voor hebben: 'les faux-blancs' (de 'niet-echte blanken'). Meisjes op Afrointroductions ambiëren nadrukkelijk geen huwelijk in Tirana of Boekarest.


Bij mij hebben inmiddels - er is een speciale teller die dat bijhoudt - 524 vrouwen interesse getoond. Is dat veel? Niet per se. Op de eerste plaats heb ik de indruk dat veel vrouwen zo ongeveer iedereen die passeert aanklikken. Met de gedachte dat als je het net maar wijd genoeg uitgooit, er altijd wel wat vissen blijven hangen. Op de tweede plaats krijg je een soort starterspremie. De eerste paar weken staat naast je naam en foto een gele sticker met 'nieuw!'.


Je wordt, met dank aan Cupid Media, geafficheerd als onervaren en onbevlekt. En dat heeft op sommige vrouwen een speciale aantrekkingskracht.


Sloppenwijk

Soms vind je opeens een parel. Een meisje dat niet alleen mooi en lief is, maar ook - soms zonder het zelf te beseffen - Afrika een tikkeltje voor je ontsluiert. Mij is dat overkomen met Priscilla. Zij woont in het hartje van Nairobi's Kibera, een van de grootste sloppenwijken van Afrika. Er wonen op enkele vierkante kilometers meer mensen dan in Amsterdam. Ze hoopt er spoedig weg te kunnen. Kenia zit gelukkig midden in een Wirtschaftswunder en voor veel mensen is Kibera de draaideur naar een betere toekomst.


Ze vertelde me over haar wijk dingen die zelfs veel Kenianen niet weten. Bijvoorbeeld dat je 's avonds laat aan de rand van Kibera een Masai-krijger kunt inhuren om je als vrouw veilig naar je huisje te brengen. Soms skypen we met elkaar. Met een heleboel anderen deelt ze een laptop. En het is altijd weer afwachten wanneer het haar beurt is.


In de sloppenwijk is altijd kabaal. Dronken mannen, vechtpartijen. Priscilla's grootste angst - zoals die van alle inwoners daar - is brand. De meeste steegjes zijn zo smal dat twee personen elkaar nauwelijks kunnen passeren. De brandweer heeft geen toegang tot de wijk. Priscilla heeft me uitgenodigd om te komen logeren. Masai-krijgers zouden over ons kunnen waken. Maar ik weet nog niet of ik het durf.


Ik was ook nieuwsgierig naar de 'mannenkant' van de site. Met twee snelle klikken kun je je eigen instellingen omzetten naar 'vrouw zoekt man'! Om maar meteen de hamvraag te beantwoorden: nee, het zijn niet allemaal losers. Wel zie je er veel bijzondere types die erg hun best doen de aandacht van de vrouwen te trekken. Neem George, zakenman uit Zuid-Afrika. Hij heeft zich laten fotograferen in smoking. Of Mike uit Texas. Hij is brandweerman en zit met ontbloot bovenlichaam op een wit paard dat tot de nek in de zee staat. De stoute Helmut uit Wenen schrijft over zichzelf: 'Een engel op straat, maar een duivel in bed.'


Te korte broeken

Natuurlijk, er zitten ook mannen met hangsnorren tussen uit zielloze industiesteden als Bochum en Duisburg, gekleed in van die Duitse, te korte korte broeken. Als ik een gemiddelde moet aangeven, zou ik zeggen: 45 jaar oud, middenklasse, eerder vrolijk dan melancholiek, niet pervers, niet heel erg knap, maar ook niet lelijk, op zoek naar een vrouw die bij voorkeur tien tot twintig jaar jonger is - maar een paar jaar ouder dan hij is ook oké.


Je vraagt je bij al die mannen af of ook zij niet, net als de Afrikaanse vrouwen die zoeken naar een blanke man, in wezen op zoek zijn naar een generieke 'zwarte vrouw'. Voor veel blanke mannen gelden alle Afrikaanse vrouwen per definitie als sensueel. Op dat punt kun je echter behoorlijk de mist in gaan. Een Vlaamse kennis van me, Gilbert, ziet zichzelf op dat vlak als een groot ervaringsdeskundige. 'Ik heb alle stammen van Kenia geneukt!'. Dat zijn er trouwens heel veel. In zijn hoofd zit ook een klassement. Bovenaan komen de meisjes van de Meru-stam ('meteen klestnat') en helemaal onderaan bungelen de Luo rond het Victoriameer ( de stam van president Barack Obama). 'Als je met een Luo-vrouw bezig bent, ligt ze - daar kun je donder op zeggen - verveeld naar het plafond te staren', aldus Gilbert. Dat van die Meru-meisjes beamen veel Keniaanse mannen. Op Afrointroductions laten nogal wat vrouwen in hun profiel onvermeld tot welke stam ze behoren. Dat etnische gedoe geldt in Afrika steeds meer als te delicaat. Zo zal geen enkele meisje uit Rwanda of Oost Congo zich als 'Hutu' of 'Tutsi' bestempelen.


Er speelt nog iets: ga je voor besneden of onbesneden? En ben je je van die keuze wel bewust? Miljoenen vrouwen in Afrika zijn besneden. Maar de gemiddelde Afrointroductions-man weet waarschijnlijk niet welke stammen dat eeuwenoude gebruik volgen. Als een meisje op haar profiel heeft aangegeven dat ze 'Somali' is, gaat er misschien bij hem nog een waarschuwingslampje branden. Maar bij een Fulani? Of bij een Kisii? Of bij een Borana? Of bij een meisje dat niet eens heeft aangegeven van welke stam ze is? Hij loopt dus het risico dat op een gegeven moment in zijn nieuwe, extra brede Nordli-bed van Ikea een geliefde ligt bij wie alle gevoelens van opwinding door een oude, wijze dorpsvrouw met een glasscherf of Gillettemesje zijn weggesneden.


Liefdesicoon

Het cruciale icoon op je profielpagina is wat ik het best zou kunnen bestempelen als het 'liefdesicoon'. Het is een balkje met links een wit hartje en rechts de woorden 'show interest!'. Als iemand bij jou op het liefdesicoon klikt, kleurt het hartje niet langer wit maar rood en de achtergrond krijgt een warme roze gloed. En rechts op het balkje verspringen de woorden 'show interest!' naar 'interest shown!'.


Als je op jouw beurt vervolgens het liefdesicoon bij haar aanklikt, krijg je bovendien nog een geluksmail van Afrointroductions met: 'Gefeliciteerd! Jullie hebben elkaar gevonden!'


En als er prille liefde ontluikt, helpt Afrointroductions je ook bij het vinden van passende zakelijke diensten. Zo kun je doorklikken naar CupidMall waarmee je je nieuwe geliefde meteen een boeket bloemen, chocolaatjes en zelfs juwelen kunt sturen. Je bent ook maar een paar klikken weg van het programma waarmee je meteen een vlucht naar haar kunt boeken.


Sorry, even checken. Ik krijg namelijk zojuist een bericht van Nyawira binnen. En Viviane heeft belangstelling voor me. En Kgomotsego - leuk meisje trouwens - heeft een nieuw bericht gestuurd!


Ik moet weer aan de slag.


Oud-diplomaatRobbert van Lanschot (63) is freelance journalist. In 2010 publiceerde hij Café Mogadishu, een boek over moslims in Nederland.


Winst van miljard?

Het Australische bedrijf Cupid Media heeft een stuk of dertig sites met namen als ChineseLoveLinks, UkraineDate, FilipinoCupid, Muslima.com, GayCupid.com, MilitaryCupid.com en BBWCupid.com. Bij die laatste draait het om 'Big Beautiful Women'. Het bedrijf claimt dat het al met al meer dan dertig miljoen leden heeft. Als dat waar is, moet het een waanzinnige winst kunnen halen. Cupid Media werkt met drie categorieën (platina, gouden en het gratis standaard) leden. Er is het dure 'platina' lidmaatschap. Voor een gouden lidmaatschap betaal je zestig euro per drie maanden of 120 euro per jaar. Op Afrointroductions - waarschijnlijk de site met de minst kapitaalkrachtige populatie - is ongeveer een kwart betalend lid. Stel dat dat bij die andere sites ook zo is. Op 30 miljoen deelnemers zijn er dan 7,5 miljoen betalende leden. Als die - conservatief geschat - gemiddeld 150 euro per jaar betalen, moet Cupid Media, met slechts vijftig medewerkers, jaarlijks ruim 1 miljard euro kunnen binnenharken.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden