Op zoek naar walvisdialecten

AMSTERDAM - Andren laat een piep horen die langzaam overgaat in een klagelijk getoeter. Het 'gezang' van deze mannetjes-orka is een van de 15 duizend geluidsfragmenten die zeebiologen ter vergelijking voorleggen aan een wereldwijd publiek. Door crowdsourcing hopen ze de onderwatertaal van orka's en grienden te doorgronden. Beide walvissoorten zijn sociale dieren die heel wat afkletsen.


Het project Whale.FM is deze week begonnen onder auspiciën van het tijdschrift Scientific American, maar bedenker is de Nederlander Sander von Benda-Beckmann van TNO Akoestiek en Sonar. Hij borduurt voort op een crowdsourcing-succes uit 2007: duizenden amateur-wetenschappers deden en doen mee aan een zoektocht naar sterrenstelsels op de foto's die telescopen maken.


De geluidsopnamen van orka's en grienden vormen een vergelijkbare rijstebrijberg. Voor één wetenschapper is het onbegonnen werk daar doorheen te ploeteren, meent Von Benda- Beckmann. En de computer biedt nog onvoldoende soelaas: die legt het af tegen de mens. 'Ons oor en oog zijn hiervoor uitermate geschikt, juist bij zo'n eerste schifting als je nog niet goed weet waar het repertoire van de walvissen uit bestaat en welke subtiele verschillen er zijn.'


De amateur-zeebiologen die hun oor en oog voor het project willen lenen, krijgen een spectrogram voorgelegd, een weergave van de frequentie van het walvisgeluid. Dat moeten ze vergelijken met een aantal andere, elders opgenomen stukjes walvistaal om overeenstemmende passages te vinden. Doordat in grote lijnen ook bekend is waar de dieren zwommen en wat ze deden, is wellicht te achterhalen wat ze tegen elkaar 'zeggen', en of een Noorse orka een ander dialect heeft dan een Canadese. 'Over de communicatie van orka's is in tegenstelling tot die bij grienden al vrij veel bekend. Daardoor kunnen we ook controleren of de gegevens die uit dit project komen betrouwbaar zijn', stelt Von Benda-Beckmann.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden