Op zoek naar houvast

EEN GESTAAG KRIMPEND LEDENTAL, DESERTERENDE AFDELINGEN EN HET IMAGO VAN EEN RARITEITENKABINET. DE NVSH BESTAAT 120 JAAR. VOORNAAMSTE STRIJDDOEL TEGENWOORDIG: OVERLEVEN....

Een van de afdelingsactiviteiten van de nvsh waar nog groei in zit, is Crèche Bébé.

Het daadwerkelijk meebrengen van een baby wordt niet op prijs gesteld. Er zijn wel luiers aanwezig, maar alleen in hele grote maten. Bij Crèche Bébé in Den Haag tref je, aldus de internetsite van de nvsh-afdeling, 'een verzameling mensen die allemaal iets met luiers hebben.' Bezoekers 'zitten aan de bar, drinken iets, praten over de problemen van de wereld, over loslatende luierbandjes en over wat de beste luier is. Er is een plaats om je te verschonen en af en toe staat er ook een babybed voor de mensen die dat willen proberen.' Wel waarschuwt de site nadrukkelijk: 'We zijn geen verschoonservice. Je dient dus zelf je luier te verschonen!'

Uit de laatste pagina van het zomernummer van De Nieuwe Sekstant, het tijdschrift van de nvsh, stijgt de muffe geur op van een enigszins gedateerd verenigingsleven. Zo voorziet de afdeling Den Haag naast Crèche Bébé in een Soos O'lijf, in Sensuele massage voor paren en in een kor-avond. kor staat voor Kinderen-Ouderen-Relaties: dat klinkt prettiger dan pedofilie. De afdeling Friesland doet aan massage en speel-je-vrij; Zuid-Limburg biedt naaktzwemmen, sen sueel-erotische massage en Club Erotica. Bij de afdeling Haar lem/Alkmaar komen liefhebbers van intuïtieve massage of de Kama Sutra aan hun trekken.

Een van de eerste daden van nvsh-voorzitter Dik Brummel (62), sinds een half jaar in functie, was het terugbrengen van het activiteitenoverzicht in De Nieuwe Sekstant van twee pagina's naar één: het is al moeilijk genoeg om de nvsh te verlossen van het imago van een rariteitenkabinet. 'Als we willen overleven, moeten we voorbij het hobbyisme', vindt Brummel. 'Bovendien zijn de meeste mensen van de afdelingen geen lid. Ze opereren wel onder onze naam, maar ze hebben niets met de nvsh te maken, verwarrend genoeg.' Veel liever dan met luierseks of sm houdt Brummel zich bezig met het vullen van de rest van De Nieuwe Sekstant, hij is de enige vaste redacteur. In het laatste nummer staan beschouwingen van zijn hand over de betekenis van naaktheid voor de mens en over de bestseller Elementaire Deeltjes van Michel Houellebecq, een literaire afrekening met de verworvenheden van de jaren zestig en zeventig.

De Nederlandse Vereniging voor Seksuele Hervorming viert dit jaar zijn 120-jarig bestaan. De club telde eind jaren zestig onder voorzitterschap van Mary Zeldenrust 200 duizend leden, dat zijn er nu ruim 1600. Elk jaar daalt het aantal met een procent of 10; nieuwe aanwas is er nauwelijks. Daarnaast kampt de nvsh met protesterende afdelingen die zich demonstratief van de landelijke organisatie distantiëren en onder een andere naam voor zichzelf beginnen.

Zo kent Leiden al enige tijd de Leidse Vereniging voor Seksuele Hervorming (de lvsh), heeft Rotterdam een Rotterdamse Vereniging voor Seksuele Hervorming (rvsh) en in Amsterdam is vorige maand de Amsterdamse Vereniging voor Seksuele Hervorming opgericht. Deze verenigingen hebben statutair en financieel niets meer met de landelijke nvsh te maken, al streven ze over het algemeen wel dezelfde doelen na. Met één verschil: de afgescheiden verenigingen wijzen pedofilie nadrukkelijk af.

'Het deel van de leden dat ons gedachtegoed trouw blijft, vergrijst; tegelijkertijd worden we achtervolgd door het beeld van 'die vieze pedofielenclub', vat voorzitter Dik Brummel de problemen samen. Een groeiend aantal pedofielen ontdekt in het post-Dutroux tijdperk de nvsh als de een van de weinige plekken waar ze nog ongestoord over hun voorkeuren kunnen praten. Pedofielen weren uit de vereniging gaat Brummel echter te ver. 'Pedofilie is een beladen en lastig begrip. Ik merk dat er veel verwarring is over wat er precies onder verstaan wordt. We willen af van het negatieve imago, maar voor het huidige bestuur staat één ding vast: als je seksuele emancipatie in je statuten hebt staan, mag je niemand uitsluiten.'

Het hoofdkantoor van de nvsh is gevestigd aan de Nieuwe Molstraat in Den Haag, midden in de rosse buurt. Boven is de kantoorruimte, beneden houdt de Surinaamse Ali Rameswar (50) in zijn eentje al 30 jaar de enige pessariumfabriek van Neder land gaande. Per jaar komen er 20 duizend pessaria uit zijn handen. In de jaren zeventig was dat het dubbele. De tijd lijkt hier te hebben stilgestaan: de tubes zaaddodende pasta zijn bedrukt in een onmiskenbare jaren zeventig-typografie. Rameswar loopt bij de car dio loog, maar hij gaat door tot hij niet langer kan, zegt hij: 'De zaak moet draaien.' Wie de zaak ooit moet overnemen, weet hij niet.

Naast het laboratorium van Ra mes war is de winkel van het Cen traal Middelen Depot (cmd). 'Mid delen' blijkt een ander woord te zijn voor condooms, tril-eieren en kunstpenissen alsmede de opblaaspoppen Désiré ('slank meisjesfiguur van een jaar of 20 met dik, donkerblond haar') en Kevin ('voor zowel man als vrouw is dit een eeuwig trouwe speel kameraad!). Ge mid deld drie klan ten per dag bezoeken de bijbehorende winkel: de klanten bestellen hun spullen liever via de internetsite www.condoom.nl.

Om de NVSH uit het slop te halen, verzamelde anglist en filosoof Brummel (62), nieuwe, jonge bestuursleden om zich heen, zoals de 31-jarige Haagse redacteur van het nos-Journaal Mieke van der Valk en de 34-jarige onderwijsinnovator Ron Overde vest.

In een kamer boven de winkel praat het drietal op een dinsdagavond in juli met twee andere bestuursleden, Jans Haandrikman (48) en Yvonne van Santen (49), over de toekomst van de vereniging. Op tafel staat een doos Euro gli der Condooms. Brummel zet er een zakje bitterkoekjes naast en vraagt Jans Haandrikman terug te blikken op de laatste vergadering van de ledenraad, waarvan Haandrikman voorzitter is. Haandrikman: 'Ze houden vast aan tradities, hè. Het was alsof ik een mensen sprak die nog steeds denken dat ze boswachter zijn, terwijl het bos al gekapt is. Het punt is dat we nog te weinig over kunnen brengen dat de nvsh weer nadenkt over zijn rol in de maatschappij.'

Brummel: 'We zijn er nog lang niet. Hoe zei ik dat een tijdje terug ook weer? "Het einde van het begin is nog niet bereikt." Dat is pas bereikt als het aantal leden niet langer daalt.'

Haandrikman: 'En als we een duidelijker beeld hebben van onze taken. Eerst moeten we af van de connotatie die de nvsh voor de gemiddelde Nederlander heeft, alsof we een soort seksclub voor extravaganten zijn. Jongeren hebben helem l geen weet van wat we doen.'

Brummel: 'Universiteiten weten ons vooral te vinden als ze voorbeelden nodig hebben. Zoals laatst, toen er in Maastricht een studiedag over exhibitionisme was: daar wilden ze een ervaringsdeskundige bij hebben. D n bellen ze de nvsh. Ik kon ze nog een exhibitionist leveren ook trouwens. Twee zelfs, het was een echtpaar.'

Van der Valk: 'Wat? Een echtpaar? Hoe werkt dat dan? Lopen die tegen elkaar hun jas uit te doen?'

Dat de nvsh nog bestaansrecht heeft, lijdt voor het huidige bestuur geen twijfel. Yvonne van Santen: 'De seksuele hervorming zit in een dal. De nieuwe zedelijkheidswetgeving die in september in de Kamer wordt behandeld, wil bijvoorbeeld virtuele kinderporno strafbaar stellen.' Overdevest: 'Wij zien die zedelijkheidswetgeving als een teruggang. Iedereen in Nederland is zó bang met pedofilie geassocieerd te worden, dat er een heksenjacht ontstaat. Middeleeuws!'

Jaap van Zeben is beoogd voorzitter van de vorige maand opgerichte avsh, de Amsterdamse Vereniging voor Seksuele Her vor ming. Met de nvsh - waarvan Van Zeben overigens nooit lid is geweest - wil de avsh niets te maken hebben. Dat heeft alles te maken met 'het puntje pedofilie', zegt Van Zeben: 'Tegen pedofilie is na Du troux veel verzet ontstaan, en terecht. Pedofilie is strafbaar, een wespennest. Geen onderwerp voor goedbedoelende nvsh-vrijwilligers, maar voor de psychiatrie. Wij zeggen: óf de nvsh verandert zijn beleid en sluit elke pedofiliegroep uit, óf we beginnen een eigen vereniging. Dat is gebeurd. En de avsh slaat aan: binnen een paar weken hebben we 80 leden geworven.'

De oprichters van de avsh zijn vooral afkomstig uit de voormalige Amsterdamse sm-werkgroep van de nvsh. 'We willen ook ruimte bieden voor andere activiteiten', zegt Van Zeben. 'Op het gebied van de gewone seksuele voorlichting is er misschien niet meer zoveel te doen; maar je ziet dat mensen op zoek gaan naar nieuwe elementen: sm, travestie, luierseks; allemaal nog steeds taboes. Mensen moeten weten dat sm geen kwestie is van een pollepel uit de keuken pakken en er maar op los rammen. Het is een manier van leven, die gebaseerd is op wederzijds vertrouwen en respect.'

In hun tussenwoning te Amersfoort, waar de wanden volhangen met schilderijen en foto's van kinderen en kleinkinderen, rollen Cor en Nel de Graaff het ene shaggie na het andere. De Graaff verruilde zes jaar geleden het bestuurslidmaatschap van de plaatselijke carnavalsvereniging voor het voorzitterschap van de nvsh-afdeling Midden Nederland. 'Ik ben een verenigingsbeest', zegt hij.

Samen houden ze De Berghut draaiend, het verenigingsgebouw van de honderd leden tellende afdeling in de Amersfoortse bossen. Vooral de Amerotica Parenavonden, 'geen overspannen toestanden maar een gezellig café met pure erotiek', doen het erg goed. Cor staat meestal achter de bar, Nel treedt als gastvrouw op. Zij onderhoudt ook het gebouw, doet de was en bemant de telefonische hulpdienst. Daar voor ontvangt ze van de gemeente Amersfoort een bijdrage van 1600 gulden per jaar. 'Van alles vragen de mensen, zelfs een huisarts heeft wel eens opgebeld. En als ik het niet weet, zoek ik het op in een boek van de Rutgersstichting.'

Pedofielen? 'Die komen er bij ons niet in.' Dat het hoofdkantoor daar anders over denkt, moet het hoofdkantoor weten. 'Het is heel simpel: onze leden willen het niet. Dus komen er geen pedofielen.'

Afscheiden van de landelijke nvsh is desondanks nog niet aan de orde. 'Utrecht had dat gedaan, dat is een verschrikkelijke armoe geworden', smaalt Cor de Graaff. 'Die zitten nu bij ons. Bovendien: als we ons afscheiden, lopen we de subsidie voor de telefonische hulpdienst mis.'

Nel: 'Dat geld hebben we hard nodig.'

Cor: 'Want het hoofdkantoor doet niks voor ons. Helemaal niks.'

Nel: 'Het loopt ook zo terug hè, allemaal.'

Cor: 'Maar bij ons loopt het perfect.'

Belangstellenden die zich in Amersfoort melden, worden geen lid van de nvsh, maar donateur van de plaatselijke afdeling. Cor de Graaff: 'Anders pikt het hoofdkantoor die contributie maar in. Ze hebben de plaatselijke afdelingen al eerder leeggeplukt. Toen wij hier kwamen, zes jaar terug, lag de boel plat. Wij hebben die toko weer opgebouwd.'

Dik Brummel zucht en knikt, een paar dagen later. Hij kent de kritiek. 'We hebben ook het tij niet mee. Er is op dit moment veel intellectuele power tégen de seksuele hervorming. Dat drukt. Niet alleen op ons, ook op de Rutgersstichting of op het nisso: allemaal instituten die groot waren in de jaren zeventig en die het nu moeilijk hebben.'

Brummel vindt het jammer dat in 1973 na een scheuring binnen de nvsh de Rutgersstichting werd opgericht. 'Ik kan me goed voorstellen dat de nvsh en de Rutgersstichting weer gaan samenwerken of zelfs in elkaar opgaan: binnenkort wil ik daarover contact opnemen met de Rutgersstichting. Met die organisatie gaat het zomogelijk nog slechter dan met ons.'

Nel van Son, directeur van het nisso waarmee de Rutgers Stichting nauw samenwerkt, kan het antwoord echter nu al geven. 'De Rutgers Stichting en de nvsh zijn twee totaal verschillende clubs. Bij de Rutgers Stichting werken hoog gekwalificeerde professionals terwijl de nvsh een vrijwilligersorganisatie is. Samengaan? Ik geloof niet dat dat moet gebeuren. Ze doen er beter aan maatschappelijk relevante thema's te zoeken, thema's die er nú toe doen. De nvsh is veel te lang in de jaren zeventig blijven hangen. Maar goed, dat geldt voor het nisso en de Rutgers Stichting ook.'

Toch gelooft Brummel dat de nvsh zal overleven. 'Het zijn golfbewegingen. We moeten proberen uit te stijgen boven het niveau van vrijetijdsbesteding. Als je grote gedachten hebt, zoals ik, ben je niet in eerste instantie gericht op mensen die graag naar plaatjes van kleine jongetjes in een zwembad kijken of die op zolder met kettinkjes in de weer zijn.

'Aan de andere kant: het is te gemakkelijk spottend en snerend te doen over de afdelingen in het land. In deze puriteinser wordende samenleving is het goed dat iemand deze mensen een huis biedt, een huis waar ze mogen spelen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden