Column

Op zoek naar de boze Nederlanders

Hoe de krant probeert de zwijgende meerderheid te vangen.

Joris Gerritsen in de newsroom van De Gelderlander.

De media snappen er niks van. De media zijn vooringenomen. De media denken dat het volk dom is. De media heulen met de politieke elite. De politiek is verschrikkelijk. Alles is verschrikkelijk.

Na de overwinning van Donald Trump rijdt chef nieuws Joris Gerritsen vroeg naar de krant en hij denkt: ik wil ook dát verhaal. We moeten ernaartoe. We moeten de boze blanke burger in de krant, we slagen er maar niet in die te bereiken. Dit speelt ook in ons gebied. Dat weten we allemaal.

Hij is van De Gelderlander, de grootste regionale krant van Nederland. Joris denkt en droomt in krantenpagina's en hij ziet de kop al voor zich: 'Wij zijn ook boos!' Met uitroepteken, met portretfoto's en een uitlegkader, en hij stelt zich voor hoe de krant die mensen maandenlang blijft volgen. Het is belangrijk.

Hij stuurt een verslaggever het gebied in op zoek naar de zwijgende meerderheid die, net als in de Verenigde Staten, vergeten is en ongehoord. De verslaggever verkent de straten van Rijnwaarden, bolwerk van de PVV, maar komt teleurgesteld terug. De zwijgende meerderheid hoeft niet met z'n naam in de krant en zeker niet met een foto. Woede komt beter anoniem, in strafredes van Eppie33 en Niconogwat. Woede werkt het beste één richting op, als monumentje voor jezelf en de rest kan de rambam krijgen.

Maar Joris zet door. Hij trekt het zich als krantenman 'toch een beetje aan' als ze zeggen: 'de traditionele media hebben geen oog voor ons'. 'Dat hebben we wel, we slagen er alleen niet in ze te bereiken.' Met hoofdredacteur Peter Jansen verzint hij een list: meer verslaggevers gaan nu gericht op zoek naar boze mensen en er komt een oproep op de website. 'Ben je boos? Lucht je hart in de krant' - inclusief een e-mailadres dat automatisch een tekst zet in het onderwerpveld: 'Ik ben boos'.

Onmiddellijk vuren anonymi een indrukwekkende scheldkanonnade af op de krant: 'de msm probeert de burger weer eens te vernederen', 'slinkse bange policor media', 'zet je links fatsoen eens opzij en gedraag je als een fatsoenlijk berichtgever'. Dat zijn ze gewend. Peter heeft als hoofdredacteur besloten geen commentaar meer toe te staan onder berichtgeving over asielzoekers op de website, 'elke keer als ik naar mijn eigen site ging werd ik onpasselijk'. En allemaal weer boos natuurlijk. Een van de reaguurders kreeg een interview van een pagina, 'en dan blijkt het gewoon iemand met een moeder en een parkiet. Soms is boosheid ook balorigheid, en onachtzaamheid.'

Hoofdredacteuren John van den Oetelaar van het Eindhovens Dagblad (links) en Peter Jansen van de Gelderlander

Vier verslaggevers zijn nu onderweg: naar Ede, Tiel, Geldermalsen en Nijmegen. Het is een belangrijk verhaal. 'Ze zijn boos, maar waarom?', zegt Peter. 'Op die kutbuitenlanders en die klotepolitici, maar hoezo dan? De clichés kunnen we wel dromen. Nu proberen we dieper te gaan.'

Peter zit in zijn kamer te vertellen als onverwacht John van den Oetelaar verschijnt, de hoofdredacteur van het Eindhovens Dagblad. 'Ah', zegt John, als hij hoort waar het over gaat, 'het grote ongenoegen'. Hij drinkt zijn koffie. 'Misschien klopt het deels wel. Wij van de journalistiek komen uit een bepaald milieu en we hebben blinde vlekken. Ik wel in elk geval. Ik woon niet in een achterstandswijk.'

Peter: 'Maar dat hoeft toch ook niet?'

John: 'Wij maken deel uit van de wereld waar die mensen zich tegen verzetten.'

Peter: 'We moeten beter uitleggen.'

John: 'Het is ook arrogantie van ons om te denken dat het zal veranderen als wij het anders gaan doen.'

Het Eindhovens Dagblad zette een heel project op poten, 'Het Grote Ongenoegen', en ging de wijken in 'maar potverdomme', zegt John, 'het is moeilijk hoor'. Vijftien jaar lang al zijn de media bezig met de zwijgende meerderheid en het resultaat is een onmachtig stukje van Shula Rijxman, voorzitter van de Publieke Omroep, gisteren in de Volkskrant, over het 'worstelen met de vraag of wij er voldoende in slagen de gevoelens in onze samenleving een plek te geven'.

Vuurpeloton der reaguurders: 'Politiek correcte onzin.'

De voorpagina.

John zegt dat woede en armoede niet van nu zijn, de krant zou eens moeten uitzoeken hoe het zestig jaar terug was in de wijken. 'Hebben ze het er slechter gekregen? Echt niet.' Peter: 'We wonen in een paradijs, maar zetten het vergrootglas op alles wat verkeerd gaat.'

Dan is het redactievergadering. Chefs schuiven aan in Peters kamer en bespreken de krant van morgen. Joris vertelt dat de missie slaagt: vier portretten en een kadertekst erbij, 'als ze blij kijken op de foto moet de fotograaf terug'.

Besloten wordt dat het groot op de voorpagina gaat.

Reageren? t.heijmans@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden