Op zoek naar de bodems van de beurzen

Het zijn barre tijden geweest op de effectenbeurzen. Dankzij de renteverlaging in Amerika klommen de koersen afgelopen week uit het dal, maar is het leed nu echt geleden?...

De wereld van aandelenanalisten is in grote lijnen onder te verdelen in twee groepen: de fundamenteel analisten en de technisch analisten. De eerste groep verricht uitvoerige research naar de cijfers van een onderneming en duikt diep in het wezen van het bedrijf. Op basis van die gegevens komt de fundamenteel analist met een koop-, verkoop- of houdenadvies. De technisch analist werkt heel anders. Zij proberen puur op basis van koers- en omzetgegevens van het aandeel uit het verleden, een verwachting uit te spreken over toekomstige koersontwikkelingen. Ze verdiepen zich hierbij juist amper in het wel en wee van het bedrijf.

De technisch analist gaat er vanuit dat koersen trendmatig en volgens patronen veranderen. Het zijn de mannen en vrouwen van de grafieken, de zogenoemde steun- en weerstandslijnen, bodems en toppen. Voor de buitenwacht zijn de schetsen vaak willekeurig getrokken lijnen tussen pieken en dalen van koersgrafieken. Uiteraard zijn technisch analisten van mening dat er wel degelijk logica schuilt achter die lijnen. De twee belangrijkste kernbegrippen daarbij zijn 'steun' en 'weerstand'. Steun is de lijn die aangeeft dat een koers een bodem heeft bereikt. Weerstand geeft de toppen van koersen aan. Een koers zal niet zo sterk de neiging hebben om door zowel steun als weerstand heen te breken. Gebeurt dat wel, dan schieten koersen vaak door naar boven of beneden en gaan op zoek naar nieuwe steun en weerstand.

De trends in de grafieken bepalen voor de technisch analist dus het koop- of verkoopmoment van een aandeel.

Technische en fundamentele analyse zijn twee volstrekt gescheiden werelden. Fundamenteel analist Reinier Westeneng van SNS Securities zegt bijvoorbeeld: 'Bij mijn analyses kijk ik nooit naar technische analyse. Ik zeg niet dat ze geen waarde hebben, maar voor mij is het geen indicator.'

Al sinds 1600 bestaan er systemen van technische analyse. Toen betrof het de rijstmarkt in Japan. Ondanks deze lange historie opereert het vakgebied nog immer in de marge van de financiële analyse, al neemt de invloed van technisch analisten wel langzaam toe, erkennen zelfs hun natuurlijke opponenten. Ook Westeneng: 'Tien jaar geleden werd technische analyse absoluut niet serieus genomen. De impact op de koers was dus ook minimaal. Nu zie je dat ook gerenommeerde instituten technisch analisten in huis halen. Tegenwoordig hebben technisch analisten denk ik wel invloed op de koers. Het heeft toch consequenties als zij zeggen dat een weerstandslijn is gebroken.'

Dat technische analyse desondanks nog steeds niet echt serieus wordt genomen, (de meeste fondsmanagers baseren hun beslissingen nog altijd meer op fundamentele dan op technische analyse), heeft een academische oorsprong. Op veel universiteiten wordt technische analyse nog niet onderwezen omdat het wetenschappelijk bewijs voor de validiteit ervan ontbreekt. Men denkt: je kunt altijd wel lijntjes trekken en daar conclusies aan verbinden, en plaatst technische analyse nog altijd in de hoek 'speculatief'. Niet geheel ten onrechte overigens, want nog geen jaar geleden voorspelden technisch analisten dat de AEX-index, die toen net boven de 700 punten stond, moeiteloos naar de 800 kon en zelfs naar ver boven de duizend.

Technisch analist Bob Emanuels van Effectenbank Stroeve en initiator van het nieuwe TA-magazine Buy & Sell, ontkent ook niet dat zijn vak nog altijd in de periferie opereert, maar dat het vakgebied terrein wint, is volgens hem onmiskenbaar. 'Vooraanstaande universiteiten in Amerika onderwijzen het vak inmiddels wel en er komt steeds meer wetenschappelijk bewijs beschikbaar dat technische analyse wel degelijk serieus is. In zekere zin vind ik het ook eerlijker dan fundamentele analyse. Die analisten geven zelden of nooit verkoopadviezen. Een technisch analist die een downtrend signaleert, geeft daarmee direct een verkoopadvies af. Technische analyse vergt alleen een ijzeren discipline, en die is vaak bij beleggers afwezig.' Technische analyse moet je volgens Emanuels ook altijd als instrument erbij gebruiken. 'Grote voordelen daarbij zijn dat je op een beter moment in en uit kunt stappen en risico's kunt beperken.' Technische analyse is voor Westeneng toch vooral een self-fulfilling-prophecy. 'Als meer mensen erin gaan geloven, komt het vanzelf uit.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden