Op zoek naar alles over Vestdijk

Hans Visser, die woensdag op 64-jarige leeftijd overleed, was sinds zijn studietijd gegrepen door Vestdijk. Hij schreef een omstreden biografie over zijn idool waarin hij een kruiwagen vol weetjes over de lezer uitstortte....

Toen de scheikundig ingenieur en in Engeland tot philosophical doctor gepromoveerde Hans Visser (Leeuwarden, 1936) als student in Delft de roman De andere school van Simon Vestdijk (1898-1971) las, herkende hij zijn eigen HBS. Een fascinatie was geboren die, nu Visser is overleden, levenslang kan worden genoemd.

In 1981 kregen Visser en Anne Wadman van Vestdijks uitgever De Bezige Bij de opdracht een biografie te schrijven van de auteur die bij leven generaties heeft beïnvloed met zijn 52 romans (waaronder de befaamde achtdelige semi-autobiografische Anton Wachter-reeks) en talloze essay- en dichtbundels, maar wiens reputatie de afgelopen jaren dramatisch is gekelderd.

Het proefhoofdstuk van Visser en Wadman werd afgekeurd door Vestdijks weduwe Mieke die in de begeleidingscommissie zat. Zij verbood het tweetal vervolgens inzage in documenten en brieven. Desalniettemin zette Visser door, en publiceerde in 1987 bij Kwadraat de lijvige biografie Simon Vestdijk; een schrijversleven.

De criticus en journalist Max Nord had nog getracht de chemicus bij te sturen door het typo script enigszins te stroomlijnen, maar kon niet voorkomen dat Vissers stilistische onvermogen schril aan het licht kwam. Het boek bevat een stortvloed aan feiten en getuigenissen - en is om die documentaire reden alleszins van belang voor Vestdijkliefhebbers -, maar van een biograaf mag meer worden verlangd dan gegevens verzamelen: hij moet zelf kunnen schrijven, en bovendien een visie hebben die de ordening van het materiaal bepaalt.

Visser was daarentegen de fan ('Ik lees alleen Vestdijk') die een kruiwagen vol weetjes en amateuristisch aangelegde dwarsverbanden over de lezer uitstort. Typerend fragmentje: 'De kleine Simon was vaker ziek dan andere kinderen, al was dat aan hem meestal niet te zien. Tot zijn zesde zou je hem zelfs ziekelijk kunnen noemen. Van dat ziek zijn getuigt o.a. een verwaarloosde blindedarmontsteking, begin juni 1905.'

Inmiddels is de tweede Vestdijk-biograaf al enkele jaren met de voorbereiding bezig: de oud-uitgever Wim Hazeu, die eerder de biografieën van Achterberg en Slauerhoff schreef, en die wel de zegen van Mieke Vestdijk heeft.

Naar Vissers vorig jaar in De Groene Amsterdammer aangekondigde herziene Vestdijk-biografie, inclusief 'onthullingen' over de vergramde weduwe en zoon Dick die niet van Simon zou zijn, werd om begrijpelijke redenen niet reikhalzend uitgekeken.

Gegrepen door de Doornse duivelskunstenaar, greep Vestdijkiaan Visser zelf te hoog. 'Een doe het zelver' (Willem Kuipers); 'Een ordinaire bemoeial, die geen discretie kent' (Kees Fens). Koppig streed Visser voort, werd in 1999 voorzitter van de Vestdijkkring, en is gestorven voordat uitgeverij Aspekt zijn levenswerk opnieuw voor de leeuwen werpt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden