Op weg naar het einde van de schoolvakantie

De vakantie is achter de rug, maar de scholen zijn nog niet begonnen. Wat valt er in de resterende weken te doen met kinderen die zich thuis vervelen?

Dat de verwachtingen hooggespannen zijn dit jaar, bleek wel toen mijn 8-jarige zoon op een vrijdag om 14.00 uur uitriep: 'Deze dag is alvast verpest.' Hij was twee uur daarvoor nog stralend de school uitgelopen: de vakantie kon wat hem betreft beginnen. In de vakantie doe je 'leuke' dingen. 'Even tot rust komen in de tuin' hoorde daar zéker níet bij.


Een paar dagen later bleek zijn 6-jarige zus een halfjaar te jong en 10 centimeter te kort om te mogen klimmen. Dat hebben we geweten. Naar het Amsterdamse Bos gaan we voorlopig niet weer. Zelf houdt ze het op: 'Nooit, nóóit.'


Tot het einde van de vakantie maken we, minus twee weken échte vakantie, gedoseerd in eigen land uitstapjes. Die zullen zijn als een gevarieerde maaltijd, met een evenredige verdeling van cultuur, natuur en educatie, gegarandeerd Eftelingvrij.


* Het regent

Regenachtige vakantiedagen kan ik me van vroeger niet herinneren. Niet omdat ze er niet waren, maar omdat je op dat soort dagen tenten bouwde in huis, je kamer een make-over gaf, of je gewoon stierlijk verveelde. Vooral dat laatste schijnt enorm goed te zijn voor de ontwikkeling, maar daar moet je als ouder wel tegen kunnen.


De ijkpunten op zo'n dag worden gevormd door speelgoed waartussen qualitytime zit geplakt. Tik carbonpapier op de kop. Daar kun je in combinatie met stripboeken leuke dingen mee doen. Hoewel zelf een stripverhaal maken (A4 in zes vakken verdelen, thema opgeven) ook niet mis is. Stillevens schilderen, zoals Jan Wolkers zijn zoons elk weekend liet doen: zeer verantwoord.


Kleien, maar geen klei in huis? Met drie kopjes bloem, een halve kop zout, drie lepels olie, een kop water en een mixer is het zo gepiept. En dan komen die schelpen die ze op de dag dat de zon wél scheen op het strand hebben geraapt goed van pas. Bewezen leuk: een fotoserie maken met als onderwerp een film. Singin' in the rain in dit geval. Regenlaarzen, paraplu's, dansen en fotograferen maar. Daarna samen de film afkijken.


* Bijspijkeren

Ze zijn er nog, leraren die zeggen dat de vakantie is bedoeld om lekker te ontspannen. Maar ze zijn in de minderheid, nu is gebleken dat van dat nietsdoen het niveau achteruit holt in die zes weken. Vooral voor kinderen in de groepen 3, 4 en 5. Dus gebruik die regen om de leraar in uzelf los te laten: voorlezen, samen lezen, scrabbelen, dictee in de trein ('In de wei staan een heleboel wollige, grijze schapen. Schrijf op: wollige schapen.') En als u met de auto op pad gaat naar een educatieve uitspanning, zet dan in de auto een cd met Engelse kinderliedjes op, die u dan simultaan vertaalt, en in de juiste toonhoogte meezingt.


Een aangenaam nuttig museum is het Kinderboekenmuseum in Den Haag, waar tijdens de zomervakantie extra workshops zijn, zoals je eigen pop-up boek maken. En vergeet de kinderen geen dagboek te geven, waarin ze elke avond hoogte- en dieptepunten kunnen vastleggen.


* Cultureel verantwoord

De beste deal zijn de vele workshops die musea en kunsthallen in de vakantie aanbieden en waar je kroost onder leiding van professionals woest aan de slag kan, terwijl je zelf in alle rust de collectie kunt bekijken. Aanraders: Villa Zebra, gelegen op de Kop van Zuid (pikken ze gelijk wat architectuur mee) in Rotterdam, waar je deze zomer zelf kunt bouwen met restmaterialen. Ter inspiratie kun je eerst de tentoonstelling Bouwwereld gaan bekijken, waarvoor kunstenaars fantastische bouwsels maakten met karton, koperdraad en oude boeken.


Aan de andere kant van de Maas ligt de Kunsthal, waar de Japanse Ayako Rokkaku tot 21 augustus met haar blote handen aan een kunstwerk in progress werkt en waar kinderen zijn uitgenodigd haar voorbeeld te volgen en zelf met hun handen te schilderen.


Ook Amersfoort heeft sinds twee jaar een Kunsthal (KAdE), inclusief leerzame workshops. En altijd een bezoek waard is natuurlijk het museum Kröller-Müller op de Veluwe, vooral om zijn beeldentuin.


Goed voor de algemene ontwikkeling zijn verder de vele volkenkundige musea zoals het Tropenmuseum in Amsterdam en het Afrika Museum in Berg en Dal, waar in het buitengedeelte woningen zijn opgetrokken, waaronder paalwoningen uit Benin en een kampement van de pygmeeën uit Kameroen.


Speciale vermelding: het Sieboldhuis in Leiden waar op dit moment de tentoonstelling Kawaii Kimono is, met prachtige kinderkimono's.


* Waterpret

Een persoonlijke hang-up: golfsurfen. Voor kinderen vanaf een jaar of 7 in bezit van ten minste een A-diploma zijn er langs de Noordzeekust surfcursussen te volgen, zoals bijvoorbeeld bij Surfschool Zandvoort. Wet-suit en board horen bij de uitrusting, evenals intensieve begeleiding, kosten: 20 euro voor twee uur. Heerlijk om naar te kijken. Of om zelf te proberen.


De meeste buitenzwembaden zijn met mooi weer een crime, want overvol. Ook bij de natuurbaden kan het druk zijn, maar voordeel is dat er vaak een mooi gebied omheen ligt. Het Natuurbad Staalbergven van Natuurmonumenten in Oisterwijk is fraai. Bijzonder, vooral uit architectonisch oogpunt, is zwembad de Houtvaart in Haarlem.


Op veel plaatsen kun je fantastische kanotochten maken. In het Nationaal Park de Weerribben in Overijssel bijvoorbeeld, waar ook fluisterboten te huur zijn. Je kunt er trouwens ook (kinder-)fietsen huren en fietsen met kindertandems.


Om te strandjutten zijn Texel en Goeree geschikt.


* Culinair

Op landelijke locaties vind je zogenoemde pluktuinen. Vooral in juli en augustus, als alles groeit en bloeit, kun je er een fantastische middag hebben. In sommige tuinen kun je uitsluitend sierbloemen plukken (De Pluktuin in Naaldwijk), maar er zijn ook een paar tuinen met eetbloemen in het assortiment (Zomerbloemenpluktuin, Nes a/d Amstel) of fruit (De Sprankenhof in Udenhout, waar je al naar gelang de oogsttijd kruisbessen, bramen, frambozen en aardbeien kunt plukken).


Op een mooie dag zijn biologische boerenmarkten een fantastische tijdsbesteding. Stands met tientallen soorten champignons, waarvan je het bestaan niet kende en met prikkelende namen als 'doodstrompet' of 'gewoon fluweelpootje'. Koop er courgetbloemen die je 's avonds vult en frituurt - goede fles wijn erbij. Het moet voor jezelf ook een beetje leuk blijven. Natuurlijk mag vis eten in IJmuiden niet ontbreken, waar je dan vanuit Amsterdam met de draagvleugelboot naartoe vaart.


* U heeft drie jongens?

Ga naar een van de klimbossen die de laatste jaren door heel Nederland verrijzen en waar kinderen vanaf een jaar of 7 (en een lengte van ongeveer 1,30 meter) van boom naar boom kunnen slingeren, via touwen, ladders, bruggen en kabelbanen. Vaak is er voor de kleineren een parcours waar ze de hele weg gezekerd zijn (zoals bij Fun Forest in het Amsterdamse bos). Het is aan de prijs (vanaf 12,50 euro) maar als die kinderen daar drie meter boven je hoofd ziet gaan met helmen op en in harnas en je moslucht van het bos opsnuift - dan is net of je in Canada bent. Op het moeilijkere parcours moet je vaak zelf mee klimmen.


Een bezoek waard is ook de Space Expo in Noordwijk. Het is er niet heel groot, wel overzichtelijk en je komt er alles te weten over planeten, zwaartekracht, sterren en het astronautenleven. En als we dan toch in andere sferen zijn: bezoek eens een sterrenwacht. In het Utrechtse Sonnenborgh is van alles te doen, maar 's avonds naar de sterren kijken kan pas weer vanaf 16 september.


* Heeft u twee prinsesjes?

Uit onderzoek is gebleken dat gezinnen met twee dochters tot de gelukkigste behoren: over het algemeen weinig ruzie en strijd. Wat ga je doen met meiden die uitsluitend geïnteresseerd zijn in pony's? Op de eerste plaats natuurlijk naar alle plekken die je met jongens ook bezoekt - we zijn niet gek!


Als er dan nog tijd over is, is het Modemuseum in Hasselt, iets over de Belgische grens, een aanrader. Hier kunnen ze nagemaakte oude kostuums aantrekken, van hoepelrokken tot hippie-outfits. Of prinses worden uiteraard. Vooruit: ook een dierenactiviteit, geen ponyrijden, maar een ezeltocht maken. Limburg is daar heel geschikt voor.


* Natuur

Jammer dat mijn dochter het Amsterdamse Bos tot verboden gebied heeft verklaard, want er is veel te doen in de zomer, van zoeken naar kriebeldiertjes tot het maken van een kabouterwandeling. Maar er is nog genoeg over.


Bekijk de site van Natuurmonumenten, die de hele zomer kinderactiviteiten aanbiedt. Wat dacht u van een avondreeëntocht? Of roofvogels kijken in het Bergherbos? Of een speurtocht - daar hebben ze over een paar jaar sowieso geen zin meer in.


Voor de meer cultuurminnende natuurbezoekers zijn de botanische tuinen een oase van rust in drukke steden. Leiden heeft de mooiste. En dit jaar wordt het ook tijd om eens naar de hunebedden te gaan of naar het Drielandenpunt in Vaals. Al was het maar om de eigen kindertijd nog eens over te doen.


* Faits-divers

Koop in een kringloopwinkel een letterbak en zoek vervolgens een rommelmarkt. Geef je kinderen vijf euro en de opdracht dingetjes te verzamelen voor in de bak, de vakjes die open blijven kunnen worden aangevuld met schelpen, fossielen van het Zeeuwse strand, mooie stenen en het 'natuurlijk is het echt goud' gevonden ringetje. En tenslotte willen we nog een lans breken voor het vliegeren. Met een zelfgemaakte (creatief) of een gekocht exemplaar. Gewoon omdat het zo ontroerend is om naar te kijken, kinderen die over een veld rennen met een vlieger achter zich aan.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden