nieuwszelfdodingspreventie

Op verzoek van suïcide-experts schrapt NS toevoeging ‘met persoon’ bij aanrijding op spoor

NS gaat anders communiceren over zelfdodingen op het spoor. De geautomatiseerde omroepberichten op stations vermelden vanaf aanstaande zondag alleen nog dat er ‘een aanrijding’ heeft plaatsgevonden. De toevoeging ‘met een persoon’ vervalt.

Een informatiebord op het Centraal Station van Utrecht.Beeld ANP

Het nieuwe beleid inzake zelfdodingen wordt zondag ingevoerd, tegelijk met de nieuwe dienstregeling. NS zegt tegemoet te komen aan de wens van professionals en zorgverleners om de omroepberichten over treinsuïcides aan te passen. De vermelding ‘met een persoon’ zou een te grafisch beeld oproepen, waardoor meer mensen op het idee zouden kunnen komen om voor de trein te springen. Op sociale media staat dat onderwerp regelmatig ter discussie. Volgens crisishulpverlener en zelfdodingsexpert Andrea Walraven, die de discussie op Twitter in de afgelopen jaren stelselmatig aanzwengelde, zorgt de toevoeging ‘met een persoon’ voor het zogenoemde Werther-effect: gedetailleerde beschrijvingen over de methodiek of het middel kunnen gedachten aan zelfdoding oproepen bij mensen die de boodschap horen.

Voor dat effect bestaat geen hard wetenschappelijk bewijs, erkent de NS. Er zijn richtlijnen van de wereldgezondheidsorganisatie WHO over verantwoorde berichtgeving over zelfdoding door (massa)media. Maar specifiek onderzoek naar de manier van communiceren door spoordiensten en het effect op imitatiegedrag of navolging is er niet, zegt ook psycholoog René Diekstra, die veel onderzoek heeft verricht naar suïcidaal gedrag : ‘Dat zou wel een bijzonder interessant thema zijn om uit te zoeken. Nu weten we eigenlijk niet of dit nieuwe beleid een aanzienlijk verschil kan maken.’

Aanrijding

Het Trimbos-instituut heeft wel een online onderzoek uitgevoerd naar berichtgeving van de NS over vertragingen nadat iemand zijn leven op het spoor had beëindigd. Uit dat onderzoek blijkt dat 80 procent van de mensen bij het horen van de meldtekst ‘aanrijding met een persoon’ aan een treinzelfdoding dachten. Ook legden ze het verband met zelfdoding negen keer vaker dan bij de verkorte tekst over ‘een aanrijding’. ‘Deze publicatie, samen met de herhaaldelijk uitgesproken wens van zorgverleners om de automatische omroepberichten aan te passen, heeft uiteindelijk tot het besluit geleid’, aldus NS-woordvoerder Iris Reshef.

Op zoek naar alternatieven heeft de NS gekeken naar de manier van communiceren in andere landen. Die blijkt per land te verschillen. Engeland maakte in 2015 de keuze voor de omroeptekst ‘inzet van hulpdiensten’, maar dat deed reizigers te veel denken aan de grootschalige inzet na terroristische aanslagen. Daarom hanteren spoordiensten daar sinds kort de term ‘collision’, dat botsing of aanrijding betekent.

Volgens cijfers van het CBS beëindigden vorig jaar 186 mensen hun leven op het spoor. Dat is, na verhanging en overdosis, de meest gebruikte zelfdodingsmethode. In totaal stierven vorig jaar 1.829 Nederlanders door zelfdoding.

Praten over zelfdoding kan bij hulp- en preventielijn ‘Zelfmoord? Praat erover’. Telefoon 0900-0113 of www.113.nl

Lees ook: geen werk voor watjes, ook niet voor macho’s

Het team incidentenbestrijding van ProRail moet zorgen dat het treinverkeer veilig en snel weer op gang komt als er iets gebeurt. Waarbij een ‘incident’ ook een calamiteit kan zijn als een suïcide. Kaya Bouma liep vijf dagen mee met de mensen die het spoor bewaken en zag wat het met hen doet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden