'Op vakantie maak ik mijn meest persoonlijke werk'

Als de fotograaf met vakantie gaat, blijft de fotografische blik dan thuis? Of juist niet? Koos Breukel over het verschil tussen professioneel werk en zijn vakantiefoto's.

Sinds een paar jaar heeft Koos Breukel een vaste plek waar hij met zijn gezin vakantie viert: een eigen eilandje aan de Vinkeveense plassen. Drie jaar geleden liet hij er een blokhut bouwen en toen het af was, dacht hij: dit wordt een fijne plek om vakantiefoto's te maken. 'Hoewel, vakantiefoto's? Dat stempel krijgt het dan, maar het is veel meer dan dat. Het is het meest persoonlijke werk dat ik maak. Als portretfotograaf leg ik kortstondige ontmoetingen in mijn studio vast. Dit gaat over familie.'


Enkele tientallen kleurenfoto's maakt hij per vakantie, met een digitale Hasselblad en een Canon 5D mark III. 'Ik pak de camera als ik me verbaas. Als de kinderen iets doen dat me raakt. Of als ze in mooi licht zitten. Of iemand wordt wakker en de sfeer is goed. Het gaat altijd over terloopsheid. Over hoe je je gedraagt in de natuur. Over het onderlinge contact dat anders is dan het alledaagse. Ik ben op vakantie vrijetijdsfotograaf, ik ga niet lang zitten koekeloeren voor ik een foto maak. Ik regisseer ook niks. De foto is er al, ik hoef het alleen nog vast te leggen.'


Zoals de foto van zijn oudste zoon voor het kampvuur: 'Het was richten en afdrukken. Hij wist niet dat ik hem fotografeerde, hij was zo in gedachten verzonken, starend in het vuur, en dan ook nog extra afgesloten van zijn omgeving door die koptelefoon.'


Tot vorig jaar maakte Breukel ook nog vakantiefoto's met een oude Hasselblad. Nam hij vijftig zwart-witfilms mee naar het eiland. 'Ik heb in mijn werk heel lang uitsluitend analoog gewerkt en in zwart-wit. Maar op een gegeven moment ben ik toch gaan experimenteren met digitale fotografie en met kleur, en heb ik als fotograaf een doorstart gemaakt.'


Die zwart-witfoto's op vakantie waren een laatste stuiptrekking. 'Ik wilde die techniek nog een keer gebruiken, maar ik kreeg er meteen de sfeer van mijn werk van een paar jaar geleden mee terug. Dat was niks, je wilt toch vooruit.' Een deel van die films is in het lab verknald. 'Dat is net zoiets als wanneer iemand met een houtschaaf door een Stradivarius gaat. Ik vond het tekenend: het ambacht van ontwikkelen en afdrukken is langzaam aan het verdwijnen.'


Hij maakt steeds vaker foto's van wolkenluchten, of 'dreigende weersomstandigheden'. De foto's die hij van zijn gezin maakt, ziet hij als documentair beeld. Toch: de portretfotograaf is nooit ver weg. Tegenwoordig heeft Breukel in zijn vakantiehuis een plek als studio ingericht. 'Het is een ruimte met een raam op het noorden waar mooi licht door valt. Het is het licht van de oude portretschilders, zacht en constant. Als er bezoek komt en ik voel de behoefte een foto te maken, vraag ik ze daar te gaan zitten. Dat kost me meer moeite dan in de echte studio. Want daar is het een deal: ze komen voor een portret.'


Is het resultaat wel hetzelfde? 'Ik ben in ieder geval naar hetzelfde op zoek: naar het afwezige in een blik. Het moment dat iemand weliswaar nog steeds poseert, maar zijn gedachten afdwalen naar iets anders.'


Zo bouwt Breukel langzaam aan een vakantiefoto-oeuvre dat hij wellicht ooit bij elkaar brengt in een boek of tentoonstelling. 'Maar pas over een jaar of tien. Het geheel is nu nog wat vrijblijvend. Ik wil ontwikkeling zien, de kinderen als tieners. Het chagrijnige moet erin.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden