Reportage Urk

Op Urk na de schipbreuk: ‘Als hun lichamen maar worden teruggevonden’

Een vissersboot uit Urk met twee opvarenden is sinds donderdagochtend vermist. De kans dat het tweetal het overleefd heeft is klein. De hele gemeenschap leeft mee. ‘Ik krijg er kippevel van.’

Een man bij het vissersmonument in Urk, waar de vissers worden herdacht die nooit terugkeerden van zee. Beeld Arie Kievit

De haven van Urk is rond het middaguur bijna verlaten, op wat stratenmakers na. In de winkelstraat zijn dorpsbewoners ontdaan door het slechte nieuws. Iedereen leeft mee met de families van de nog altijd vermiste vissers van de garnalenkotter die donderdagochtend voor de kust van Texel is gezonken.

Een drama voor de hechte gemeenschap, noemt waarnemend burgemeester Ineke Bakker het ongeluk. ‘Visserij is toch het brood van de Urker gemeenschap. Je merkt gelijk dat het stiller is op straat’, vertelt de Urkse Jannie voor de ingang van de supermarkt. De 21-jarige Emily werkt in de bediening van restaurant ’t Achterhuis in de haven van Urk. Vanaf de tweede verdieping hebben de gasten een weids uitzicht over het IJsselmeer, deze middag overdekt door grijze wolken. ‘Het is wel ons-kent-ons hier, dus iedereen is er erg mee bezig.’

Donderdagochtend rond 05.45 uur ontving de kustwacht een melding van het noodbaken van het schip, viskotter UK165 ‘Lummetje’. Het baken wordt geactiveerd als het in aanraking komt met water. De bemanning heeft dus niet zelf een noodsignaal uitgezonden.

Zoeken met mijnenjager en visnetten

Reddingswerkers troffen in de loop van de ochtend een vlot en lichtjes van reddingsvesten aan, zonder een spoor van de vissers. Daarna lokaliseerde de mijnenjager Zr. Ms Makkum met sonar een gezonken boot op de bodem van de zee. Maar door het slechte weer konden de hele dag geen duikers worden ingezet om de vermisten te vinden. Wel bleef de kustwacht met verschillende schepen en een helikopter op zoek. Enkele vissers zijn daarbij gaan helpen. Rond de tien vissersboten zijn het water opgegaan en hebben met behulp van visnetten naar de mannen gezocht.

Op de boot zaten een 27-jarige en 41-jarige man uit Urk. Hun namen zijn nog niet vrijgegeven door de politie, maar op Urk weet iedereen om wie het gaat. ‘Mijn zoon appte me vanochtend dat zijn buurman wordt vermist’, vertelt Jannie. ‘Twee gezinnen zijn getroffen. Het ene moment sta je ze uit te zwaaien en het volgende moment komen ze niet meer terug. Ik krijg er kippevel van.’ De kans dat ze nog leven is klein, gezien de temperatuur van het water en de tijd die er is verstreken. ‘Als hun lichamen maar worden teruggevonden. Ik sprak laatst een weduwe wier man nooit is gevonden. Dan blijf je toch altijd om je heen kijken, zei ze.’

Zoon Jan en vader Jelle Visser op hun vissersboot in de haven. Beeld Arie Kievit

Slecht weer, maar niet uitzonderlijk

Volgens de kustwacht stond er donderdagochtend windkracht 5 à 6 en was er een golfhoogte van anderhalve meter. Dat is slecht weer, maar niet uitzonderlijk, volgens Ron Corstanje, woordvoerder van de kustwacht. ‘Het kan hier erger spoken.’ Weer of geen weer, vissersboten worden niet tegengehouden door de kustwacht als ze de zee op willen. ‘Wij zeggen niet: jullie mogen niet uitvaren. Dat is de beslissing van de kapitein.’

Jelle en Jan Visser, vader en zoon, staan samen op hun boot wat te klussen. Eigenlijk zou het schip vrijdag en zaterdag voor het evenement Urk in Wintersferen in volle glorie te bewonderen zijn, maar het feest is afgelast uit respect voor de families. Ze zijn beiden visser geweest, maar daarmee gestopt om vaker thuis te zijn. Jan is nog steeds schipper, maar dan voor de ‘wilde vaart’, wat betekent hij zich alleen nog laat inhuren voor korte opdrachten.

‘Het was gisteravond slecht weer’, beaamt Jan. ‘Het kan altijd gevaarlijk zijn, maar deze mannen waren goed getraind en ze hadden een zeewaardig schip. Over het algemeen kunnen dit soort boten wel wat hebben.’ Maar er kan altijd wat gebeuren, weten de mannen uit ervaring. Jan: ‘Je maakt zat gevaarlijke dingen mee op zee. Elke visser kan zo een boek schrijven over de avonturen die hij meemaakt.’

Aan de rand van het dorp staat een monument ter herinnering aan alle omgekomen vissers. Een beeld van een vissersvrouw die uitkijkt over zee, omringd door 34 marmeren platen met 368 namen van overleden vissers. De meeste slachtoffers vielen tussen 1885 en 1904, toen de zee 210 levens eiste, ook dat van kinderen. De laatste namen zijn afkomstig van twee verschillende ongelukken in 2015. In januari van dat jaar vielen vier doden toen de kotter de Morgenster verging. Een half jaar later sloeg een schipper uit Urk tijdens ruw weer overboord van de PD-147. Jan Visser vertelt dat in de jaren vijftig van de vorige eeuw ook familie van de nu 41-jarige vermiste schipper is omgekomen op zee. ‘En straks staan er waarschijnlijk weer twee namen bij.’

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden