Column

Op TourNEE met de SP

Ariejan Korteweg in Amsterdam en Den haag

De woordspeling in de kop komt voor eigen rekening. De rest niet. Dat we mogen stemmen over een verdrag met Oekraïne, is te danken aan GeenPeil. Als dan de datum nadert, gaan politici alsof de natuur roept het land in. VVD, PvdA, CDA en PVV zie je weinig in de zaaltjes, geen zin om met een eventuele nederlaag geassocieerd te worden. D66 en SP daarentegen hebben er zin in.

'Thuiswedstrijden zijn het lastigst.'

Niemand schrijft NEE groter dan de SP. Kamerleden, europarlementariërs, senatoren, wethouders, soms Roemer zelf - veel SP'ers zijn beschikbaar. Maar als het even kan, gaat Harry van Bommel. Eergisteren en gisteren Den Haag, vandaag Groningen, vrijdag Zwolle en Amersfoort, zaterdag Amsterdam. 'We verdelen de debatten', zegt hij. 'Maar als ze kunnen kiezen, vragen ze de hoofdprijs.'

Op zijn werkkamer spreekt alles buitenland: de Europese vlaggetjes in het raam, de wereldkaart, de multomappen met West-Sahara, Armenië, Palermo. Onder tafel een papierversnipperaar. Van Bommel vormt met Arib, Wilders en Van der Staaij het kwartet Kamerleden uit het vorige millennium. Stoppen is geen optie. 'Kijk naar de wereld, kijk naar Europa. Het was nog nooit zo slecht gesteld met de veiligheid.'

De SP neemt het referendum serieus. Een Whatsapp-groepje deelt elke ochtend nieuwe informatie en evalueert de debatten. Als Roemer iets zegt over arbeidsmigratie of visumplicht wat niet klopt, wordt dat gecorrigeerd. Als hij de namen van oligarchen niet paraat heeft, wordt hup een document uit The Guardian rondgestuurd waar ze allemaal in staan.

Met een handvol cijfers in het achterhoofd gaat Harry op pad: dat de economie van Oekraïne net zo groot is als die van Noord-Holland; dat er 900.000 Oekraïners naar Rusland zijn gevlucht en dus niet naar het westen; dat de helft van de 450 zetels in het Oekraïense parlement gekocht is; dat slechts 0,2 procent van de EU-export naar Oekraïne gaat... Zijn missie: aantonen dat dit verdrag om politiek gaat, en niet om handel.

Steevast haalt Harry van Bommel dan een blaadje tevoorschijn en zegt: 'Kijk mensen, 14 pagina's en 96 artikelen, het associatieverdrag met Marokko.' Met de andere hand pakt hij dan een boekwerk: 'En dit is het verdrag met Oekraïne, 300 pagina's, 560 artikelen.'

Eerste debat: veel studenten in de Oudemanhuispoort bij de Universiteit van Amsterdam. Een Russische cameraploeg zorgt voor opwinding. Aan tafel onder anderen de altijd lachende GL-europarlementariër Bas Eickhout. Harry is vloeibaar. 'We moeten alles doen om Oekraïne te helpen', zegt hij: 'Corruptie bestrijden, rechters trainen, belastingdienst opzetten. Daar is geen verdrag voor nodig. Zet de verhouding met Rusland niet onnodig op scherp.'

Tweede debat: de wekelijkse tv-avond met zijn zoon moet wijken voor het Badhuistheater in Amsterdam-Oost. Een avond van OpSPraak, politiek café van de SP. Motto: Me Tarzan, Ukraine. 'Thuiswedstrijden zijn lastig', zegt hij tevoren. 'Hoe meer tegenstand, hoe liever het me is.' D66 stuurde europarlementariër Marietje Schaake naar dit gezelschap Amsterdamse eigenheimers. Iemand roept dat alle politici corrupt zijn. Een ander vindt dat het verdrag in de houtkachel kan die het zaaltje op temperatuur houdt.

Niemand schrijft NEE groter.

Oekraïne loopt tientallen jaren op ons achter, zegt Harry. 'Qua beschaving lijkt het eerder op Afrikaanse staten.' Schaake: 'Ik zou Afrikaanse landen niet onbeschaafd noemen.' Op een tafeltje staan twee flessen Republic Vodka. Cadeautje voor de sprekers. Harry zet zijn fles weg; een politicus moet niet met drank worden vastgelegd.

Derde debat: veel jongemannen met stropdas in café Haagsche Kluis. 'Een bulldozer.' Zo typeert Harry zijn tegenstander van vanavond, VVD'er Han ten Broeke. 'Dan kies ik m'n momenten.' Het duo staat achter een hekje strijdbaar te wezen. Ten Broeke pakt hem hard aan, zegt: 'Ga je mond spoelen.' Harry moet Hans van Baalen in de strijd werpen, toegeven dat de NAVO niet in het verdrag staat, wordt vanuit de zaal voor egoïst uitgemaakt. Dat Ten Broeke hem in bescherming neemt, maakt het nog erger: 'Mensen, Harry van Bommel is géén egoïst.'

Harry komt terug, altijd. Vraagt: 'En als het een nee wordt, wat gaat de VVD dan doen?' Ten Broeke kan niet anders dan halfslachtig antwoorden: 'Dan gaan we de uitslag heel serieus nemen.'

Ik vraag de mevrouw naast me, verklaard SP-stemmer, wat ze gaat stemmen op 6 april. Ze kijkt me verbaasd aan. 'Wat is er 6 april? Dan ben ik op vakantie.'

Leve de zaaltjes! En leve de politici die daar de strijd aangaan.

a.korteweg@ volkskrant.nl

'Kijk mensen: 300 pagina's, 560 artikelen' Beeld Rechtenvrij
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.