Op tijd naar bed en morgen fris naar school

Wat maak je mee als je net bent aangekomen in de Nederlandse asielopvang? Door de ogen van de Palestijns-Syrische Mohannad (38) en zijn gezin kijken we mee in tentenkamp Heumensoord. Deel 6: Met de bus naar school.

Mohannad (met pet) brengt een paar dagen per week als busbegeleider kinderen uit Heumensoord naar school.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Even voor half negen 's ochtends komen vier witte dubbeldeksbussen het schoolplein van de Heumensoordschool in Nijmegen op rijden. Als de deur van bus drie opent, stapt Mohannad als eerste uit. Hij draagt een geruite pet, een blauw hesje en een badge waarop staat: 'Busbegeleider'.

Een voor een controleert Mohannad de kinderen die uitstappen. 'Jallah, jallah', roept hij als er getreuzeld wordt. Verderop staan de leraren te wachten. 'Netjes in de rij staan', roept hij de kinderen na. Ook Mohannads oudste zoon Ziad (9) - zwart haar, spijkerbroek, coltrui - stapt uit. 'Goedemorgen', roept hij in het Nederlands. Dan snelt hij richting zijn docent, Rik, die een bord omhooghoudt met de klassenaam, 'Schaap'. Als Ziad arriveert, krijgt hij een high five van Rik.

Toen eind vorig jaar duidelijk werd dat de vluchtelingenschool haar deuren zou openen, zocht het COA naar betrouwbare krachten om leerlingen van en naar school te begeleiden. Van de negentig kandidaten bleven er veertig over, onder wie Mohannad. Nu zit hij drie à vier dagen per week op de bus.

Meditatiemuziek

De busbegeleiders moeten de orde bewaren tijdens de 25 minuten durende rit naar school. Dat valt niet altijd mee. 'In de ochtend gaat het wel, dan zijn de kinderen vaak nog wat slaperig. Maar 's middags zijn ze heel druk, vooral de jonge kinderen.'

Daarom bedacht Mohannad een list. Op de terugweg plugt hij steevast een kabeltje van zijn mobieltje in de geluidsinstallatie. Even later klinkt 'meditatiemuziek voor ontspanning van lichaam en geest' door de speakers. 'Binnen vijf minuten zijn ze rustig.'

De bovenbouwleerlingen (13-18 jaar) vormen een aparte uitdaging. 'Liefde in de bus', verzucht Mohannad. 'Gisteren had ik weer twee jongens die vochten om wie achter een meisje mocht zitten. Ik los het altijd op door het meisje te laten kiezen.'

Arts of advocaat

Het verblijf in Heumensoord is voor Mohannad grofweg in te delen in de donkere periode voor 11 januari - de eerste schooldag - en erna. Maandenlang moest hij lijdzaam toezien hoe Ziad en Ibrahim (8) zich stierlijk verveelden in het kamp. Nu leren ze Nederlands en kunnen ze op den duur instromen op een normale basisschool. 'Het is belangrijk voor hun toekomst. Als ze hier hun best doen, is alles mogelijk. Dan worden ze misschien wel arts of advocaat.'

Voor Ziad en Ibrahim was het de eerste keer in anderhalf jaar dat ze weer in een klaslokaal zaten. Het afgelopen schooljaar in Saoedi-Arabië moesten ze noodgedwongen missen. 'Het schoolgeld bedroeg daar 5.000 dollar per kind (ruim 4.500 euro). Nadat ik mijn baan had verloren, konden we het niet meer opbrengen', zegt Mohannad.

Lange tijd probeerden hij en zijn vrouw de schade te beperken door de twee jongens thuisonderwijs te geven. 'Van de buren heb ik schoolboeken geleend en bij een copyshop in Riyad heb ik ze gekopieerd.'

Maar een echte school, dat is veel beter. Vooral Ziad is opgeleefd. Hij houdt van leren en heeft zich gretig op het Nederlands gestort. 'Als hij in het kamp COA-medewerkers tegenkomt, knoopt hij meteen een gesprekje aan. Als hij 's avonds de cateringploeg helpt met opruimen, gaat dat al volledig in het Nederlands.'

Groeten uit Heumensoord

In het tentenkamp Heumensoord in Nijmegen verblijven drieduizend migranten. Onder hen Mohannad ElJechi, zijn vrouw Layla en hun twee kinderen Ziad (9) en Ibrahim (8). De familie is van Palestijnse origine maar verbleef de laatste jaren afwisselend in Syrië en Saoedi-Arabië.

Kleine revolutie

De 8-jarige Ibrahim, die in het gezin de bijnaam 'Bob' heeft, pakt het wat minder snel op. Hij is meer een doener dan een denker. Zijn docent op de Heumensoordschool merkte dat ook al op. Die gaf Ibrahim een kindergereedschapskistje mee, met plastic schroevendraaiers, om thuis te oefenen.

Dat de school is begonnen heeft niet alleen voor het gezin ElJechi veel veranderd, in het kampleven is sprake van een kleine revolutie. Op de introductiedag drukte de schoolleiding de ouders op het hart hun kinderen op tijd naar bed te sturen, zodat ze enigszins uitgerust aan de lessen zouden beginnen. 'Voorheen was het 's nachts vaak onrustig in de tent. Nu is het om elf uur stil.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden