'Op straat is het hard, maar daar raak je aan gewend'

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Dat onderzoekt de Volkskrant in een reeks interviews. Rapper Jonna Fraser (23): 'Na een tijdje begon ik vragen te stellen aan mijn moeder.'

Jonna Fraser: 'Je raakt eraan gewend dat je wordt vrijgelaten, bent veel buiten' Beeld Daniel Cohen

Toen de zogeheten treitervloggers uit Zaandam dagenlang het Nederlandse nieuws beheersten, was Jonna Fraser verbaasd en ook weer niet. Verbaasd, omdat hij dacht: 'Waarom wordt dit zo opgeblazen?'

En niet verbaasd, want: 'Dit is hoe het gaat op straat, in zo'n buurt. Die boys vlogden hoe dat eruitziet, hoe hun leven is. Meer was het niet.'

Voor jou was het niets nieuws?

'Ik ben opgegroeid in Zaandam, mijn tante woonde in Poelenburg, in de straat bij die supermarkt waar de overlast was. Ik ken een van die jongens, een andere ging om met mijn broer. Iedereen haalt een keer kattekwaad uit. Ik heb wel ergere dingen gezien.'

Wat dan?

'In Rotterdam, ik denk dat ik 7 was, kwam ik tijdens het Zomercarnaval terecht tussen allemaal gasten die elkaar aan het steken waren. Het was een bloedbad. Mijn nicht probeerde me weg te trekken, ze ging schreeuwen en huilen. Ik zie nog zo voor me hoe die mensen daar lagen, onder het bloed.'

Je weet dat zoiets voor veel Nederlanders niet normaal is?

'Het is ook niet normaal. Ik begrijp dat Nederlanders schrokken van die vlogs uit Zaandam, dat ze dachten: wat is dit? Maar ik heb dat soort dingen altijd om me heen gezien. Het verschil is dat er nu sociale media bestaan. De ouderwetse media komen niet in die buurten. Nu is er YouTube, iedereen kan zijn eigen leven laten zien. En de hele wereld kan ernaar kijken.'

Jonna Fraser

Jonna Fraser (Nederland, 1992) werd geboren als Jonathan Grando, maar gebruikt de achternaam van zijn moeder. Hij is zowel rapper als zanger. Voor Do or Die, een duet met Broederliefde, ontving hij een platina plaat. Fraser maakte deel uit van het collectief New Wave, dat begin dit jaar de Popprijs won. Zijn ep Blessed is vorige week verschenen.

Denk je dat er verschillende landen bestaan binnen Nederland?

'Zo kun je het zeggen.'

In welk Nederland groeide jij op?

'Ik ben geboren in Spijkenisse en woonde tot mijn 9de in Rotterdam-Zuid. In de buurt waar die 13-jarige jongen een sneeuwbal gooide en werd doodgeschoten, Sedar Soaresheette hij. Mijn vader heb ik niet gezien sinds ik 3 of 4 was.'

Waarom niet?

'Je weet toch hoe het gaat? Hij is weggegaan. Na een tijdje begon ik vragen te stellen aan mijn moeder. Ze zei: we zijn uit elkaar en hij komt niet meer terug. Na een verhuizing had hij zogenaamd geen adres meer van ons. Het was niet makkelijk, mijn moeder had weinig geld.

'Ze wilde terug naar Suriname en daar hebben we ook een jaar gewoond, maar mijn broer en ik misten Nederland. Het huis in Rotterdam had ze opgegeven. Na een jaar bij familie in Amsterdam-Oost kon mijn moeder een huis krijgen in Zaandam. Daar voelde ik me meteen thuis. Ik kwam in de klas bij de jongen die nog steeds mijn beste vriend is. Brandley Kuwas, hij is nu profvoetballer bij Heracles Almelo.

'Mijn moeder was vaak weg. Ze werkte als schoonmaker, later als manager in een hotel, ze deed van alles. Je raakt eraan gewend dat je wordt vrijgelaten, bent veel buiten. Gaat chillen met je boys, er zijn geen ouders om toezicht te houden, je gaat steeds een stap verder. Op straat is het in het begin hard, daarna raak je eraan gewend. Het voordeel is dat je beter wordt in voetballen.

Nederlands
'Altijd. Ik ben hier geboren.'

Surinaams
'Ook altijd. Ik ben het allebei.'

Eten
'Sopropo.'

Partner
'Ze is Nederlands, Indonesisch en Surinaams.'

Mohammed- cartoons
'Die zaaien haat. Je moet respect hebben voor de moslims die dat niet willen. Anders fok je ze alleen maar op.'

'Op de middelbare school nam ik één keer een pistool mee. Die had geen pinnetje meer, je kon de trekker niet overhalen. Hij was van mijn mattie, ik wilde het op school showen, zo van: kijk, hij heeft dit. In de pauze ging ik in Albert Heijn koek kopen, die jodenkoeken in de paarse verpakking, ik had ze net afgerekend. Een undercover politieagent die daar was, dacht dat ik had gestolen.

'Ik zei: je kunt in mijn tas kijken, ik heb niks gestolen, maar je gaat iets zien wat je liever niet wilt zien. Ik moest meteen op de grond liggen met mijn handen op mijn rug, overal geschreeuw en paniek. Wat ik dacht? God heeft die man gestuurd om mij een les te leren. De allereerste dag dat ik een gun in mijn tas heb. Ik kreeg een taakstraf die duurde en duurde. In een bejaardenhuis en een supermarkt.'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) interviewt voor V Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Mede gebaseerd op deze serie verscheen onlangs zijn boek Kaaskoppen. Hij spreekt onder anderen nog met theatermaker Sadettin Kirmiziyüz (Turks) en politicoloog en schrijver Mounir Samuel (Egyptisch).

Bestaan er ook verschillende Nederlanden als het gaat om populaire muziek?

'Het zijn twee werelden die langzaam bij elkaar komen. Je hebt de mensen die nog echt van de tv zijn en die naar de winkel gaan om een cd te kopen. De oudere mensen. Aan de andere kant heb je de sociale media. Je zag het toen Spotify populair werd in Nederland. De echte cijfers werden zichtbaar, van waar mensen naar luisterden. Alles werd op z'n kop gezet.

'Mijn grootste hit is Do or Die. Die werd 9 miljoen keer bekeken op YouTube en 14 miljoen keer gestreamd op Spotify. Wat het verschil is tussen die twee? Voor streams word je betaald. Het moet nog worden uitbetaald, ik denk dat het richting de ton gaat. Nee, het is niet zo dat ik het geld direct nodig heb. Ik denk niet: ze moeten storten, ik wil iets kopen.'

Ten slotte. Hoe lang heb je dit haar al?

'Zes jaar. Het is eigenlijk voor de mooi. Mijn broer nam het ook. De echte rastafari's laten het groeien en doen er niets meer aan. Ik wel, ik laat het opnieuw doen, dat je ziet dat het vers is. En ik laat de contouren doen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.