Op sterrenfondsen rust een vloek

De felbegeerde vijfsterrenrating van Morningstar blijkt een kus des doods voor beleggingsfondsen. Mijd de winnaars van gisteren...

Zullen beleggingsfondsen die het in voorgaande jaren het best hebben gedaan, het ook de komende jaren beter doen dan de rest? Het verleden biedt beleggers toch vaak de enige houvast. Wat moet je ook anders? Het aanbod aan beleggingsfondsen is dankzij beleggingsfondsensupermarkten als Fundix en SNS-Fundcoach overweldigend. Ook de grootbanken hebben hun assortiment huisfondsen fors uitgebreid met exoten als Fidelity, Merill Lynch en Morgan Stanley. Kies daar maar eens de beste uit.

In 'The kiss of death; A 5-star Morningstar Mutual Fund Rating?' toont de Amerikaanse onderzoeker Matthew Morey aan dat beleggingsfondsen, na de toekenning van vijf sterren door Morningstar, een enorme duikeling maken.

Hoe kan dat? Morey komt met drie mogelijke verklaringen. Allereerst zouden de sterrenfondsen meer risico's gaan nemen in de hoop hun sterrenstatus te behouden. Risico's nemen werkt twee kanten op en wat in voorgaande jaren misschien goed uitpakte, kan zich nu wreken.

Een tweede en logische verklaring vindt hij in geluk. Als winnende strategieniet bestaan, mag je verwachten dat de prestaties van ieder fonds op de lange termijn op, of rond het gemiddelde zal liggen. Piekjaren worden vanzelf gevolgd door evenzovele dalen. Morey's derde en meest opzienbarende mogelijke verklaring is dat de Morningstar-sterren z verantwoordelijk zijn voor de val. De sterren genereren zo veel instroom van nieuw geld dat de fondsmanagers niet weten wat ze er mee aan moeten en domme dingen gaan doen.

'Op de bureau's van de analisten van Morningstar staan geen kristallen bollen' zegt Morningstar's Freddy van Mulligen. 'Maar wat die Morley beweert is veel te kort door de bocht.' Dat een fonds van vijf sterren terugzakt naar vier of drie is volgens Van Mulligen niet verwonderlijk. 'Het gaat erom of het op lange termijn een goed fonds blijft.' Verder speelt er een principieel punt: 'Als je gelooft dat er fondsmanagers zijn die op langere termijn beter presteren dan hun collega's, zou je die dan zoeken bij de voorhoede of bij de achterblijvers uit het verleden?'

Investment manager Martin Stolker van Mees Pierson heeft weinig op met historische reeksen, maar zegt er in zijn fondsselectie niet aan te ontkomen. 'Je moet een keuze voor een fonds en zijn manager toch met cijfers kunnen onderbouwen'. Dat is volgens hem wat anders dan blind kiezen voor de winnaars van de afgelopenvijf jaar: 'Dan kan ik je bijna garanderen dat je over vijf jaar ver onder de index zit'. Nee, Stolker kijkt liever naar de stijl en de kwaliteit van zijn fondsen. Ligt de focus op waarde-of groeiaandelen? Wordt er veel of juist weinig in small caps belegd? 'Als je de analyse goed doet, hoeft een plotselinge onderprestatie van een fonds geen verrassing te zijn. Iedere markt en iedere tijd kent zijn eigen winnaars.'

En minstens zo belangrijk: spreiden. Verdeel de beleggingsportefeuille over verschillende sectoren, regio's, stijlen en aanbieders. Mijd daarbij de winnaars, maar ook de grootste verliezers uit het verleden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden