Column

Op Sicilië zwelt de stroom vluchtelingen weer aan

'Magic box ma'am! You see?' De lange donkere man houdt een soort broodplank voor mijn neus. Hij trekt de helften uit elkaar en er floept een pindabak tevoorschijn, een object met hoog jarenzestiggehalte. Waar halen ze zulke dingen vandaan? Zelfs met geld toe zou ik hem niet meenemen.

Migranten verlaten een schip van de Zweedse kustwacht in de haven van Palermo op 27 augustus, 2015.Beeld afp

De man kijkt me smekend aan. Een hoesje voor mijn telefoon, dat heb ik wel nodig. Maar die verkoopt hij niet. De illegale straatventers hebben de handel hier op Sicilië streng verdeeld: de Afrikanen de zonnebrillen, pindabakken en het kinderspeelgoed, de mannen uit Bangladesh, Sri Lanka en Pakistan de armbandjes en magneten in de vorm van de Etna, een tempel of een pizza. En dan zijn er nog de Arabisch uitziende mannen, die met tassen en sjaals leuren.

Jonge mannen zijn het. Vrouwen zie ik niet, die laten ze pas overkomen als ze het helemaal gemaakt hebben in de rijke wereld. Voorlopig zitten ze in de val, in het land waar de citroenbomen bloeien. Al die moeite gedaan, de barre tocht doorstaan, maar niemand ziet ze hier staan. Ze verkopen helemaal niets. De meesten doen al geen moeite meer. Gelaten staren ze voor zich uit, rokend.

Alleen als er een schoolklas langskomt, schieten ze toe - veel Italiaanse schoolreisjes bezoeken de cultuurschatten van Sicilië. Die basisschoolkinderen met hun eendere petjes gedragen zich wonderlijk gedisciplineerd: ze duwen en schreeuwen niet, doen net of ze alles machtig interessant vinden en op de snerpende vragen van de juf antwoorden ze in koor.

Bij de uitgang van een bezienswaardigheid staan ze met een paar euro in hun knuistje bij de verkopers en na lang aarzelen kopen ze een stuiterbal of Silly Putty-kwal. Bijna alle kinderen zijn te dik, vooral de jongens. Er is niets lievers op de wereld dan een mollig Italiaans jongetje met een grote zwarte bril.

Nee, dan de Nederlandse, ranke pubers, met hun smetteloze rechte tandenrij. Veel keurige Nederlandse gezinnen hier in de meivakantie, bij de tempel van Juno of het graf van Archimedes. Lusteloos sjokken de gymnasiastjes achter hun opgetogen ouders aan. 'Waarom is alles hier kapot?', mokt een jongen, een 25 eeuwen oude steen voor zich uit schoppend, zijn blik strak op zijn telefoon. 'Weer geen internet, verdomme.'

Je kunt er wel even helemaal uit willen, omdat je enorm toe bent aan rust in je kop, maar de grote problemen van de wereld ontloop je niet. Het gaat niet goed hier. Dat zijn ze wel gewend; Sicilië is eeuwenlang overheerst door brute tirannen uit alle windrichtingen - informatie die ik altijd oversla in reisgidsen - maar deze nieuwkomers hebben hier weinig te winnen. Het land maakt al zo'n vervallen, failliete indruk.

Maar vertel dat de wanhopige vluchteling eens. Sinds de Balkanroute dicht is, zwelt de stroom vluchtelingen weer aan, vooral in Palermo en Catania. Er zijn een paar kampen, maar de meesten delen met een man of acht een kamer, begreep ik. De kustwacht redt bijna wekelijks mensen die uit de grote rubberboten zijn gevallen, maar er zijn er al duizenden verdronken.

De maffia pikt het niet langer, lees ik: de indringers moeten weg. Een 'oorlog' tussen maffia en migranten wordt gevreesd. Bij wijze van waarschuwing werd vorige maand in Palermo een Gambiaanse man door het hoofd geschoten. Waar moeten ze heen, al die migranten? Terug naar huis kunnen ze niet. Als het daar al veilig is, zijn ze misschien de risee van hun dorp.

Waar zijn de Sicilianen op Sicilië? Ja, in de nauwe steegjes van Palermo waar we verdwaalden, zagen we ze even: dramatisch schreeuwende mama's, kinderen met zwarte vegen op hun gezicht, huizen met groezelig wasgoed waaruit een walm van zweet, knoflook en doorgekookte vis opstijgt. Zoals de toerist het wil en hardnekkig authentiek blijft noemen. De werkelijkheid is hier doorgaans anders: overal zwermen toeristen die de migranten om hen heen wegwuiven als hinderlijke insecten.

Wat moet dat doen met je zelfbeeld? Al die minachting, walging of op zijn best onverschilligheid over jouw lot. Welke haat tegen de in weelde levende westerling wordt hier opgebouwd? Ik geloof dat ik morgen maar een lelijk telefoonhoesje koop, of desnoods een Silly Puttykwal.

Reageren? opinie@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden