Interview

Op Schier wordt de nieuwe hiphop uitgevonden

Een nieuwe lichting rappers is opgestaan: Ronnie Flex en Lil'Kleine gingen naar Schier en maakten een nieuw album.

Julien Althuisius
Hiphopcollectief New Wave met jonge Nederlandse rappers tijdens de soundcheck in Paradiso met Lil' Kleine (vooraan, met pet. Beeld Io Cooman
Hiphopcollectief New Wave met jonge Nederlandse rappers tijdens de soundcheck in Paradiso met Lil' Kleine (vooraan, met pet.Beeld Io Cooman

'Amsterdam, laat je horen!' Op het podium van Paradiso krioelt het van de mannen, jongens eigenlijk. Het zijn er twaalf, dertien, veertien, misschien wel twintig. Het is niet bij te houden; steeds weer komen mensen het podium op en gaan er weer af. Broeken hangen op half zeven, sommigen dragen petjes, bijna tot over hun ogen getrokken. Er wordt een blikje bier opengetrokken. Ze dansen, rappen, springen, schreeuwen; de energie spat er bij vlagen vanaf, maar Amsterdam laat zich niet horen.

Dat is ook niet zo vreemd, want de zaal van Paradiso is op wat technici en aanhang na helemaal leeg. De rappers van het splinternieuwe hiphopcollectief New Wave houden de soundcheck, een generale repetitie. Later vanavond staan zij voor het eerst met zijn allen op het podium, tijdens de maandelijkse hiphopavond Bassline, en presenteren ze hun album New Wave.

Roedel hongerige jonge wolven

Platenlabel Top Notch selecteerde elf rappers en zes producers en stuurde ze, mede gefinancierd door de Buma Music Academy, voor tien dagen naar Schiermonnikoog. Daar, omgeven door de februarikou, duinen en zee en verstoken van alle stadse verleidingen, ontstond het album New Wave. Alleen dekt het woord 'album' de lading misschien niet zo goed. Het is eerder een project; een beweging; het geluid van een generatie jonge, getalenteerde rappers gevangen in negentien nummers. Een roedel hongerige jonge wolven, talenten met namen als Bokoesam, Idaly, Lijpe, SFB, D-Double, Ares, Afriki en Cartiez Paris, aangevuld met de bekendere Lil' Kleine en Ronnie Flex.

Na afloop van de soundcheck zitten zij, Flex (Ronell Plasschaert) en Kleine (Jorik Scholten), naast elkaar in een piepklein kamertje ergens helemaal boven in Paradiso. Met respectievelijk 22 en 20 jaar zijn zij de rappers met de meeste vlieguren op hun naam. Flex werd bekend met het nummer Zusje en Lil' Kleine leerde al op zijn 8ste het vak van Lange Frans. Hoewel er een koelkast staat met sterke drank en bier, drinkt Ronnie Flex helemaal niets en stort Kleine zich op een tros druiven, waarvan hij er tijdens het gesprek ongeveer de helft op de grond laat vallen. Hier, in de grote stad, op het podium, voelen ze zich thuis. Dat was op Schiermonnikoog wel anders.

null Beeld X
Beeld X

Aliens

Lil' Kleine: 'Het was een gat. Er waren wel jongeren die ons kenden, maar je zag aan ze dat ze daar niet wilden wonen.'

Ronnie Flex: 'Maar dat wisten ze zelf niet. Ze liepen er maar gewoon rond, als een stel gehersenspoelde zombies. Er gebeurt natuurlijk niets op die eilanden. Om 11 uur 's avonds waren er nog steeds kinderen van 10 die buiten liepen te chillen. In februari! Dat is in Rotterdam onmogelijk. Mijn moeder had me nooit om 11 uur 's avonds naar buiten laten gaan op die leeftijd. Dat kan gewoon niet.'

LK: 'Het waren echt rare kinderen. Twee meisjes raakten helemaal overstuur toen ze me zagen. Ze hadden allebei een piercing door hun voorhoofd, heel raar. Het leken wel aliens.'

Doordat er verder zo weinig te doen was, werd de groep gedwongen zich naar binnen te keren. Natuurlijk, er werd ook wel gefeest en gedronken. En ja, ze kregen een bezoekje van het voltallige politiekorps van Schiermonnikoog (twee agenten) vanwege geluidsoverlast. Toch wist iedereen waarom hij er was: muziek maken, samen, soms wel 24 uur per dag. Het resultaat: een plaat met een volkomen nieuw geluid. Openingstrack Het is zover doet het prima languit op de bank met de ogen dicht. Een track verder, Hoog/Laag zit je aan de bar te knikken met een drankje in je hand. Even verderop, bij Langste sms sta je te dansen in de club. Er zijn nummers over liefde, over drank en drugs (bijvoorbeeld het nummer Drank & Drugs) en nummers over uitgaan.

Rechts (met rode pet) Ronnie Flex Beeld Io Cooman
Rechts (met rode pet) Ronnie FlexBeeld Io Cooman

Wat is dit eigenlijk? Is dit nog wel hiphop?

LK: 'Ik ben totaal niet bezig met wat Nederlandse hiphop is. Ik ben bezig met wat ik echt vet vind, ook al klinkt dat heel cliché. Ik krijg kippevel van Sinatra; ik vind Hazes heel vet, Deep House ook. Dus als ik aan de slag ga, dan maak ik iets wat ik vet vind; ongeacht of dat nou hiphop is of niet.'

RF: 'Bij New Wave deed iedereen wat hij zelf wilde doen; zingen, je stem door de autotune heen halen of rappen op een technobeat. Elke drie of vier jaar heb je een nieuwe generatie artiesten die het geluid van de Nederlandse hiphop verandert. New Wave heeft de toon gezet voor wat hiphop nu in Nederland is.'

Zonder vaste vorm dus, androgyn, beweeglijk. Weer heel anders dan bijvoorbeeld het album Great Minds van rappers Jiggy Djé, Sticks, Winne en producer Dokter Moon, dat twee jaar geleden een groot succes werd en ook buiten de Nederlandse hiphopscene vele harten veroverde.

Interactieve lessen

Het New Wave-project werd behalve door Top Notch mede gefinancieerd door de Buma Music Academy, een interactief muzieklesprogramma voor middelbare scholen waaraan ook Nederlandse artiesten meewerken. Scholieren konden bij Top Notch een beat of raptekst aanleveren; de vier finalisten mochten een dagje langskomen op Schiermonnikoog en daar met de rappers van New Wave de studio induiken. Die bijdragen staan overigens niet op het album.

LK: 'Als zij met die plaat op 1 kunnen komen, kunnen wij dat ook. Het is heel anders ja, maar niet beter of slechter. Zij maken muziek vanuit de gedachte dat het serieus moet zijn, dat het lyrisch het beste moet zijn, dat ze hiphop moeten blijven. Zij spreken van tevoren af, tijdens het schrijven van de tekst, wie als eerste rapt, wie als tweede en wie daarna. Zij zijn heel erg precies. Bij ons komt er gewoon een beat en dan schrijven we daar wat op.'

RF: 'Er was geen competitiegevoel bij New Wave. Dat is er normaal wel altijd. Als ik de studio inga met iemand, wil ik toch harder komen op zijn track dan hij zelf. Op New Wave heeft ook niet iedereen zijn eigen versje geschreven. Als ik maar vier zinnen voor een liedje doe, dan is dat maar zo en voel ik me er prima bij. En ik voel me ook niet te beroerd om iemand anders te helpen met zijn acht of twaalf zinnen. Ik hoef geen tracks te murderen, ik ben gewoon cool als ik mijn aandeel heb gehad.'

Kleines en Flex' taak op Schiermonnikoog was niet zozeer leidinggeven aan de groep jonge rappers, maar eerder ze op hun gemak stellen. Zich 'comfortabel' te laten voelen, zoals Flex het zegt. Vanavond staan de meesten voor het eerst in Paradiso.

'We moeten optreden zoals we de cd hebben gemaakt. Elkaar op sleeptouw nemen. Als iemand in de spotlight moet staan, moeten wij diegene daar ook in zetten. Verder is het een kwestie van ervaring. Met de tijd ga je je comfortabel voelen op het podium. En je leert van je fouten.'

Zoals?

LK: 'Je tekst vergeten. Dat ga ik vanavond doen bij... hoe heet dat nummer? Goonies en...

RF: ... Hoolies.

LK: 'Ik ken dat nummer écht niet. Jij wel dan?

RF: 'Een beetje.'

Komt wel goed. Verder is voor de albumpresentatie alles op en top geregeld. Toch?

LK: 'We zijn met twaalf rappers en er zijn vier microfoons en een halve setlist. Het is zo slecht geregeld.'

Dat is op zijn minst opmerkelijk, als je bedenkt wat voor entourage om de rappers heen hangt. Vanavond staat het podium weer vol. Niet alleen met de rappers, maar ook met hun vrienden, managers, mensen van de platenmaatschappij en allerlei andere aanhang.

RF: 'Ik denk dat het iets van de straat is, dat collectieve hangen met elkaar. Tijdens mijn tour stond er aan het eind van elk optreden dertig man op het podium, elke keer weer.'

LK: 'Het is tof hoor, maar ik heb liever een strakke show met goed geluid. Dat gekut hier.'

Het is exemplarisch voor de hiphopscene in Nederland. Die moet professioneler, vindt Lil' Kleine. 'Rappers missen bijna altijd wel wat op het podium. Omdat ze lui zijn of meer bezig zijn met de drankjes en de jointjes. Kijk nou eens naar Katy Perry tijdens de Superbowl, dat zijn echte shows.'

RF: 'Daar is geen geld voor in Nederland.'

LK: 'Nee, maar het gaat erom dat je een strakke show neerzet. En niet dat je net als Currency op Appelsap (muziekfestival, red.) opkomt en vervolgens out gaat omdat je te veel hebt geblowd. Veel rappers zouden er best eens over na mogen denken om beter hun best te doen op het podium.'

Het blowen, de drank, de onverschillige houding, zegt Ronnie Flex, zijn ook een gevolg van zenuwen en onzekerheid. Het is niet makkelijk om in discotheken door het hele land op te treden, met argwanend publiek dat je staat aan te staren, wachtend tot het wordt vermaakt. 'Daar wordt je sick onzeker van. Je moet je constant bewijzen.'

Het publiek ruikt onzekerheid als haaien bloed. 'Als je zelfverzekerd overkomt, maakt het niet uit of mensen losgingen of niet. Je moet de baas van het publiek zijn en uitstralen dat je er geen fok om geeft wat ze van je vinden.'

LK: 'Maar dan moet je show wel goed zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden