Op scherp

Ze komen er nu echt aan: superscherpe 4k-televisies die Sony uit het slop moeten trekken. Bioscoopkwaliteit in de huiskamer. Hoe goed zijn die tv's?

Bij Sony willen ze het best toegeven: niet alle televisies die de afgelopen jaren verschenen, waren kwalitatief helemaal op het niveau dat we van het merk gewend waren. Of in eigen bewoordingen: de tv's van Sony bleven in kwaliteit flink achter bij wat er uit Zuid-Korea kwam, waar LG en Samsung met televisies kwamen die veel beter waren dan die van de voormalige tv-grootmachten. Net als bij Philips leken ze het bij Sony een beetje te hebben opgegeven. Aan tv's viel immers geen cent te verdienen, dus waarom zou je miljoenen investeren in productverbetering?


Inmiddels is het roer volledig om, zegt Sony nu. In Japan realiseerden ze zich dat de rol van de televisie, anders dan eerder gedacht, nog lang niet is uitgespeeld. 'De tv is het centrum van de huiskamer, het raam van je sociale omgeving', zegt Derk Tiggeloven van Sony Nederland. De televisie is onderdeel van een ecosysteem, zoals technologiebedrijven de drie-eenheid tussen smartphone/tablet, televisie en gameconsole graag noemen. Elk vervult zijn eigen rol, maar de een kan niet zonder de ander. Bij Samsung weten ze dat al langer. Dit concern boekt grote successen met zijn smartphones en televisies. Bij Sony kwakkelt het op beide gebieden. Daar moet een nieuwe reeks tv-toestellen een einde aan maken. Beeldkwaliteit is nu weer allesbepalend, zegt Sony. En dus komt het merk met een hele reeks 4k-modellen.


4K is de volgende stap in beeldkwaliteit: vier keer meer details dan het huidige hd. Hoe scherp is 4k? 'Heel scherp', zegt Tiggeloven. 'Het is bioscoopkwaliteit in de huiskamer. Letterlijk, want daar wordt ook geprojecteerd met 4k. Je kunt op een meter afstand van een 84 inch scherm zitten en toch geen pixel zien.' Bij Sony Nederland in Badhoevedorp staat zo'n 84 inch 4k-scherm. Om een indruk te geven van de omvang: je kunt overdwars op dit scherm gaan liggen zonder de uiteinden te raken: van linksonder naar rechtsboven meet het 2.13 meter. Tiggeloven laat een video zien die de mogelijkheden van 4k toont. Er komt onder meer een stilleven met fruit voorbij. En inderdaad, de pitjes en haartjes van de aardbeien op de schaal zijn haarscherp te onderscheiden. De video is natuurlijk nauwgezet nabewerkt om alles zo optimaal mogelijk te laten uitkomen, en bij een dagelijkse journaaluitzending zal het verschil met 'gewone' hd vermoedelijk niet eens zo duidelijk zichtbaar zijn, maar bij speelfilms is de betere beeldkwaliteit van 4k zonder meer zichtbaar.


Goed nieuws: alle films die de afgelopen jaren in Hollywood zijn opgenomen, zijn al in 4k geschoten. Slecht nieuws: ze zijn nog niet beschikbaar. We schreven het enkele weken geleden al: wie nu een 4k televisie koopt, kan weinig van de betere kwaliteit genieten, omdat beeldmateriaal in de hoge resolutie nog niet beschikbaar is. Maar dat gaat veranderen, zegt Sony. Vermoedelijk wil het merk de nieuwe Playstation gaan gebruiken om 4k een boost te geven, net zoals ze de vorige destijds gebruikten voor een push van blu-ray - al willen ze daar nog niet in detail op ingaan. Vermoedelijk zullen komend jaar al veel films van de eigen filmmaatschappij in 4k op de markt komen. Tot die tijd moeten bezitters het doen met upscaling, waarbij een algoritme hd 'opwaardeert' naar 4k. Dat gaat met een techniek die interpolatie heet, en een schijnscherpte veroorzaakt. Er zijn weliswaar meer pixels, maar je ziet niet meer details, domweg omdat de oorspronkelijke informatie er niet is. Sony komt daarom met een tussenoplossing: een techniek die 4k mastered blu-ray heet. Dat is een gewone blu-rayschijf, waarop een extra laag is aangebracht waarop staat hoe de oorspronkelijke 4k is teruggebracht naar hd (een blu-rayschijf kan niet genoeg data bergen om een 4k-film af te spelen, daarom is blu-ray altijd gewoon hd). Door vast te leggen hoe 4k is teruggebracht naar hd, kun je de omgekeerde stap, van hd naar 4k ook weer beter doen, zegt Sony. Daardoor is 4k mastered blu-ray niet zo goed als 4k, maar wel beter dan gewoon opgepepte hd. Het is hoe dan ook een tussenoplossing, over een paar jaar zal 4k net zo goed beschikbaar zijn als hd nu.


Sony is niet de enige die met 4k komt, ook de concurrentie uit Zuid-Korea zit niet stil. Al sinds begin dit jaar biedtt LG een 84 inch 4k scherm in Nederland te koop aan. 'Eigenlijk zit je naar vier 42 inch hd-schermen te kijken', zegt Guido Hoogvorst van LG Nederland. Dat is gelijk de verklaring waarom het 84 inch 4k-scherm 20duizend euro kost: de kans dat ergens in zo'n enorm scherm een pixel niet werkt door een productiefout, is veel groter dan dat een pixel uitvalt in een kleiner scherm. Er is relatief veel uitval bij het maken van dit reuzenscherm.


In het najaar komt LG met kleinere 4k-modellen van 55 en 65 inch, die flink goedkoper zullen zijn. Prijzen zijn nog niet bekendgemaakt,maar denk aan 'iets meer' dan de duurdere hd-modellen die nu op de markt zijn. Aardig is dat de 'kleine' toestellen een uitschuifbare speakerbar krijgen: staat de tv uit, dan is de speakerbar onzichtbaar, gaat hij aan, dan verschijnen de moving speakers onderuit het scherm voor een betere geluidskwaliteit. Sony monteert zijn speakers (die trouwens zeer goed klinken) in de kast, die daardoor nog massiever oogt. Sony heeft sinds kort al 55- en 65-inchmodellen te koop, die rond de 5.000 euro kosten. Dat is veel geld, zegt Tiggeloven van Sony, 'maar ook nu al is een op de twintig verkochte gewone toestellen duurder dan 5 mille.'


Ook Sony heeft zijn nieuwe toestellen een mooie truc geleerd: door de afstandsbediening van de tv tegen een smartphone te houden die beschikt over een zogenoemde nfc-chip, kunnen smartphone en tv direct aan elkaar worden gelinkt en kan het beeld van de telefoon of tablet direct op het grote scherm worden afgespeeld. Aardig als je even wat vakantiefoto's wil laten zien. Sony stapt ook een beetje af van het concept smart-tv. Zogenoemde smart-tv's blijken in de praktijk helemaal niet zo slim: veel videoformaten worden niet ondersteund en de ontwikkeling van toepassingen loopt vaak hopeloos achter bij die van smartphones. Waarom zou je daarom de smartphone niet gebruiken als bron voor smart-tv-kijken, stellen ze bij Sony. 'Dankzij de koppeling met nfc kun je de slimheid van de telefoon gebruiken voor je tv.'


Het aanbod van televisies met de hoge 4k-resolutie is nog beperkt, maar later dit jaar zullen op de elektronicabeurs IFA in Berlijn diverse nieuwe toestellen worden aangekondigd. Naar verwachting zal ook volgend jaar de eerste 4k-content mondjesmaat beschikbaar komen. Maar wie niet wil wachten, kan kiezen uit onderstaande modellen, die nu al op de markt zijn.


Sony KD-55X9005A, 55 inch, 4.499 euro


Sony KD-65X9005A, 65 inch, 6.999 euro


Sony KD-84X9005, 84 inch, 24.999 euro


LG 84LM9600, 84 inch, 19.999 euro


Pssst, 4k-teveetje kopen?


Gigagiga


Om video in 4k te schieten, zijn camera's nodig die het formaat ondersteunen. Ook deze verschijnen nu op de markt. Sommige spiegelreflexcamera's schieten ook in 4k-video, en onder meer Sony heeft enkele professionele videocamera's in de ultrahoge resolutie. Filmen in 4k vergt wel enorme opslagcapaciteit: een uurtje video in het formaat RAW-lite, levert 500 gigabyte aan data op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden