'Op postpunkplaatjes kun je goed doemdenkdansen'

Hij is bekend als dance-dj, maar op Best Kept Secret draait Joost van Bellen postpunk, zijn oude liefde. Hij voelde zich als jonge homo altijd al anders, en in Amsterdam sloeg dankzij dit ruige geluid zijn fantasie op hol. De beste platen volgens hem.

Joost van Bellen. Beeld Daniel Cohen
Joost van Bellen.Beeld Daniel Cohen

Laat hij zelf even dat voorzetje geven. 'Joost van Bellen, dat is toch een dance-dj?', zegt Joost van Bellen (54). Destijds was hij zelfs huis-dj van de Amsterdamse Roxy, de legendarische club die eind jaren tachtig house in Nederland introduceerde. Hij draaide opwindende dansmuziek, doorregen met seksuele subversiviteit en stijlvolle decadentie. En Joost van Bellen is nu toch party-organisator? De man die met zijn Rauw-avonden de eigenzinnigste nieuwe dance-acts presenteert? Dus waarom gaat Joost van Bellen postpunkplaatjes draaien op Best Kept Secret? Joy Division, Depeche Mode, Human League, jarentachtigpopmuziek waarop je goed kunt doemdenkdansen.

Van Bellen: 'Veel mensen weten niet dat ik toen ik als 19-jarige in 1981 net naar Amsterdam was verhuisd die muziek al draaide. Postpunk, new wave, new romantics. Eerst in kraakpand Armageddon, later in de Mazzo.' Onze jonge held - ziel onder de arm, besef van een afwijkende seksuele geaardheid en een zucht naar avontuur in zijn knapzak - was verkocht toen hij in aanraking kwam met de muziek die bloeide op het door punk omgeploegde landschap. En als de geschiedenis ons iets leert, is het dat Van Bellen een muzikale alleseter is. In zijn puberteit al. Afgezien van het predicaat onhandelbaar, was hij nergens op vast te pinnen. 'Kwam ik de ene dag als punk op school vol veiligheidsspelden, de andere dag vol discoglitter.'

Op een Amsterdam terras vertelt hij dat hij zijn dagen van no future-mentaliteit en fatalistische apathie consistent wist vorm te geven. In de vroege Amsterdamse jaren tachtig deed hij helemaal niets. Tenminste, als je zes dagen in de week stappen niets wil noemen. 'Als je als jongere in de tegencultuur al een levensdoel had, reikte dat niet verder dan beslissen wat je die avond zou aantrekken.' De vulkaan en het dansen, zeg maar. Hij kent zijn postpunkklassiekers. Zijn favoriete albums.

Na de punk: postpunk

Mooi hoor, die uitzinnige en extraverte punkrock uit de jaren zeventig. Maar in de jaren tachtig wilden we graag wat meer diepgang, muzikaal experiment en het liefst liedjes die ons sombere levensgevoel (de atoomoorlog zou weldra ontbranden) konden vatten. Daarvoor werd in Groot-Brittannië de postpunk uitgevonden. Donkere muziek, met ruimte voor elektronische avant-garde en inspiratie uit zwartgallige cinema. Siouxsie and the Banshees, Wire en Joy Division deden het licht uit, en bij Echo & the Bunnymen dansten we dus in het duister. Geen modegril: de postpunk is voor de pop nog altijd een grote inspiratiebron.

Liasons Dangereuses - Liasons Dangereuses (1982)

'Los Niños del Parque, het beste nummer van deze Duitse elektropopband, gaat volgens mij over hoerenjongens.' Van Bellen parafraseert: 'Ze lopen hand in hand. Ze dromen over snoepjes die niets kosten. De jongens van het park.'

'Dit klonk zo anders met die kale elektronische beat en rauwe directheid. Voor mij is dit de puurste vorm van rebelse muziek. Misschien niet qua vorm, maar qua intentie is het heel vergelijkbaar met punk. Het is ook hard door zijn minimalistische opzet. Ik ben niet zo van de superbands die met technische virtuositeit of bombast hun doel willen bereiken. Ik vind het belangrijk dat artiesten met simpele middelen ruige energie opwekken.'

Joy Division - Substance (1988)

'Het is te moeilijk kiezen tussen hun twee albums Unknown Pleasures en Closer, dus ga ik maar voor een verzamelalbum. Joy Division heeft altijd een sombere, duistere schoonheid. De muziek voelt vaak beklemmend door de vervreemding die in de tekst doorklinkt. Ik herkende dat. Ik heb me van jongs af anders gevoeld door mijn geaardheid. Als je dan in Amsterdam terechtkomt onder gelijkgestemde outsiders, slaat je fantasie op hol en vindt die bizarre creatieve wegen. Kwam je in de club met wit geschminkt gezicht, speed en een zonnebril op. Je sliep zo weinig mogelijk om wallen onder je ogen te kweken. Vol hartstocht baadde je in de ellende. Ik ben nog een keer naar begraafplaats Père-Lachaise in Parijs geweest. Ging ik bij het graf van Oscar Wilde foto's maken in de pose van Rodins Denker.'

null Beeld Daniel Cohen
Beeld Daniel Cohen

ESG - ESG (1981)

'Vier zwarte zusjes en een vriendje uit New York die een mix maakten van postpunk, hiphop en discopunk en dat met bijna alleen maar percussie. Zo nu en dan is er een bas of gitaar te horen. Hun plaatjes zijn heel populair geworden in hiphopkringen en UFO is een van de meest gesamplede nummers ooit. Kaal, op het uitgebeende af, en daardoor ook heel direct. Door die naiëve zang heeft het iets charmants, terwijl er ook vuur in sluimert. Hun stemmen klinken een beetje als een bozig sixtiesmeidenbandje. En terwijl hun werk swingt als een trein, rammelt het aan alle kanten. Ik heb ooit geprobeerd het te gebruiken in een modeshow, maar er valt niet mee te mixen.'

The Velvet Underground - The Velvet Underground & Nico (1967)

'Ja ja, ik weet het, The Velvet bestond lang voor er sprake was van postpunk. Maar zonder Velvet Underground zou er nooit zoiets als postpunk hebben bestaan. Ze hebben de weg geplaveid. Ze hebben als eerste populaire muziek en kunst samengebracht, hadden als eerste een hang naar atonaliteit, tergden je met hun schurende avant-gardegeluid, gebruikten een totaal andere klankkleur en toonden tekstueel een fascinatie voor sm, decadentie en drugs. Meer rauwe street credibility kun je niet krijgen. Mag ik het pre-postpunk noemen?'

null Beeld Daniel Cohen
Beeld Daniel Cohen

LCD Soundsystem - LCD Soundsytem (2005)

'Dit is post-postpunk/punkfunk. Ik kende Losing My Edge, James Murphy's klaagzang over het niet meer aanvoelen van de tijdgeest, al van een verzamelcd voor dit album uitkwam. Ik voelde me meteen met hem verwant toen ik hem over die dwingende elektronische beat hoorde declameren: 'Waking up naked on the beach in Ibiza', over de club CBGB in New York in de jaren zeventig en tachtig, de New Yorkse gaydiscoclub Paradise Garage, over al die plekken waar muziek als tegencultuur bloeide. LCD maakte muziek zoals alleen New Yorkers dat kunnen; intuïtief, scherp en 'smart' met diezelfde bite als originele postpunk. Of ík me weleens voel alsof ik mijn edge heb verloren? Nee hoor, dat gevoel heb ik eerder bij de muziek van nu. Er is te weinig scherpte. Ik mis dat ergens tegenaan wordt geschopt, dat muziek als drager, als brandstof fungeert voor jongerencultuur. Vooral in dance. Nee, dan gaan op festivals weer de handjes in de lucht als er een extra hihatgeluidje bijkomt. Kom op zeg.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden