'Op papier zijn we welkom, maar niet in het echt'

Als Mustafa Özcan langsloopt, gaan alle duimen omhoog. Nee, geen zwevende kiezers in de Amersfoortse Mevlana-moskee. Vandaag stemmen ze allemaal op de Turkse nummer 1 van de Onafhankelijke lijst 13....

Özcan geniet van de ontmoeting met zijn achterban. Na het wekelijks gebed in de moskee aan de Van Galenstraat is er tijd voor politiek. Handen schudden, een praatje maken. 'Oyunuzu bekliyar, ik wacht op uw stem.' Overal geknik. Özcan kan op ze rekenen. Al drie weken is de Turkse reisagent op verkiezingspad. Bij de mensen thuis, op straat en in de moskee. Opdat hij na vandaag de ontevredenheid van de Amersfoortse allochtonen een stem kan geven.

Özcan is niet de enige die met een allochtone partij aan de gemeenteraadsverkiezingen meedoet. Ook in vier andere grote steden streven migranten met eigen partijen naar erkenning en verandering. In Amsterdam komt de Arabische Democratische Partij met haar Arabische antwoord op de politiek. In Breda ageert de Multiculturele Partij tegen de zwartepiet die te vaak bij allochtonen zou worden gelegd. In Den Haag strijdt het Links Appèl van voormalig GroenLinks-rebel Ahmet Daskapan om zijn gelijk. En dan is daar ook nog de Islamitische Partij Nederland, die in Den Haag en Rotterdam een gooi doet naar een raadszetel.

'De traditionele politieke partijen hebben gefaald', meent Özcan. 'Wat doen ze voor ons? Niks. Maar ze willen wel onze stem. Integratie moet van twee kanten komen. Als ze iets willen, moeten ze migranten ook serieus nemen. Ons laten meepraten en mee laten beslissen over de toekomst. Maar ja, voor de partijen bestaan we slechts enkele weken voor de verkiezingen.'

De manier waarop politieke partijen met allochtone kandidaten omgaan, is wat Özcan betreft typerend voor de behandeling van migranten. 'Op papier zijn we welkom, maar als het erop aankomt, hebben we geen invloed.' Het is hem ook overkomen, zegt Özcan. Hij stond op de groslijst van de Amersfoortse PvdA, maar ontbrak op de definitieve lijst. En ook zijn landgenoot Ö. Akdag deed tevergeefs een poging bij het CDA op de lijst te komen.

Na enkele 'emotionele gesprekken' ontstond het idee om met een eigen partij te komen. Özcan op 1, Akdag op 2. Hun vriend Kaplan op 3. Drie Turken ja, maar van een Turkse of een allochtone partij wil Özcan niets horen. 'Wij zijn Nederlanders. Ik ben al twintig jaar hier. Spreek de taal. Ben ik dan nog een Turk?' De oudere omstanders knikken. 'We zijn als Turk geboren, maar gaan als Nederlander dood. Als Amersfoorter. Wanneer zien jullie dit nou eindelijk in?'

Dat de meesten van hen nauwelijks Nederlands spreken, verandert hier niets aan, meent Özcan. 'Het stoort mij enorm dat oudere allochtonen gedwongen worden Nederlands te leren. Dat ze moeten bewijzen dat ze willen integreren. Wat een onzin. Die mensen zijn kapot van jarenlang het vuile werk opknappen. Ze smachten naar rust. Oude bomen kun je niet meer buigen. Het gaat om de tweede en derde generatie. Die moet je stimuleren en helpen.'

Zulke teksten maken Özcan populair. In de moskee en in het koffiehuis wordt hij op handen gedragen. Maar de Turkse politicus weet dat hij ook Nederlanders achter zijn ideëen zal moeten krijgen om een plek in de raad te krijgen. En juist daarom benadrukt Özcan tijdens zijn campagne zaken als vrij parkeren en de overlast van koffieshops rond scholen. Zaken die alle Amersfoorters aangaan.

Toch zijn niet alle Turken in de Mevlana-moskee gerust op de goede afloop. Ibrahim Can, buurtbemiddelaar en lid van de Turkse Onderwijs Stichting: 'Özcan neemt een groot risico. Als hij niet gekozen wordt, maken we ons als gemeenschap belachelijk. Anderen zullen wijzen: kijk die allochtonen, ze willen wel meepraten maar kunnen zich niet eens organiseren.' Özcan wuift de kritiek weg. 'Of we gekozen worden, is niet belangrijk. Onze boodschap is nu bekend. De andere partijen in Amersfoort weten dat ze niet meer om ons heen kunnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden