BlogTop Singapore

Op naar de top - Avondje uit: Kim wordt als popster toegejuicht in hotel-casino Singapore

Dinsdag treffen de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un en de Amerikaanse president Trump elkaar in Singapore. Onze verslaggevers Michael Persson en Jeroen Visser zijn ter plekke en houden hier de laatste updates in aanloop naar de belangrijke top bij.

Kim Jong-un wordt als een popster begroet in het hotel-casino Marina Bay Sands Beeld REUTERS

12/6/2018, 03:00
Het is zover

Het is dinsdag 12 juni: de dag van de historische ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. In dit Op-naar-de-top-blog berichtten wij de afgelopen dagen vanuit Singapore over de aanloop naar de ontmoeting. Voor de top zelf houden wij vandaag een liveblog bij. Gaat Trump zijn beroemde harde handdruk toepassen op Kim Jong-un? Komt het tot een grote Deal tussen de twee landen? Volg de ontwikkelingen hier.

11/06/2018, 21:10
Avondje uit voor Kim

Kim Jong-un die op de late maandagavond nog even een bezoekje brengt aan het hotel-casino Marina Bay Sands? Het kan allemaal in 2018, het jaar van de Noord-Koreaanse verrassingen.

Rond 21.10 uur (lokale tijd) verliet de Noord-Koreaanse dictator zijn hotel voor, jawel, een tour langs de highlights van Singapore. Journalisten zagen even daarvoor hoe de lobby van het St. Regis hotel zich vulde met bewakers. Even later stapte Kim uit de lift, lachte naar de vele toeschouwers en stapte vervolgens naar buiten waar zijn konvooi op hem wachtte.

Nu is het al bijzonder dat Kim ver van huis te vinden is – het is zijn derde buitenlandse reis in zes jaar, na twee trips naar China eerder dit jaar – maar dat hij ook nog eens zijn hotel verlaat om een tour in de stad te maken, dat gaat alle verwachtingen te boven. De Noord-Koreaanse beveiligers zijn normaal gesproken zeer voorzichtig. Zo reisde de Noord-Koreaanse delegatie in drie verschillende vliegtuigen naar Singapore, zodat niet vaststond in welk toestel Kim zat.

Even ter herinnering: tien maanden geleden was de Noord-Koreaanse leider nog de boeman van de wereld, nadat Noord-Korea de zwaarste kernproef in zijn geschiedenis had uitgevoerd. Met zijn intercontinentale ballistische raketten dreigde Kim bovendien Amerika te raken met een kernbom. Ook liet hij zijn halfbroer met een verboden zenuwgas ombrengen op de internationale luchthaven van Kuala Lumpur.

Vanavond stapte Kim met zijn entourage doodleuk het beroemde Marina Bay Sands binnen, waar hij een kijkje wilde nemen op het dakterras. Bij binnenkomst werd hij als een popster toegejuicht. De Singaporese minister van Buitenlandse Zaken Vivian Balakrishnan plaatste een selfie met Kim met daaronder de hashtag #guesswhere?

Wat gaat er dit jaar allemaal nog meer gebeuren?

11/06/2018, 16:41
Koreaanse woorden

President Donald Trump en de premier van Singapore, Lee Hsien Loong in de vooravond van de top tussen Trump en Kim. Beeld AP

Wie met Noord-Korea onderhandelt, moet dealen met een geschiedenis, een cultuur, een mentaliteit. ‘In de ogen van het Amerikaanse publiek is het Noord-Koreaanse bewind gek, gewelddadig en onberekenbaar’, schrijft de Noord-Korea-expert Scott Snyder in zijn boek Negotiating on the Edge: North Korean Negotiating Behavior. ‘Geen mensen waarmee je kunt onderhandelen.’ In werkelijkheid zit er volgens hem een ratio achter, bepaald door de ideologie en psychologie van het land – waardoor de onderhandelaars helemaal niet zo onvoorspelbaar zijn. Hieronder een lijst van Koreaanse begrippen die meespelen.

Juche: onafhankelijkheid. Dit is de existentiële leidraad van Noord-Korea. Het ‘kluizenaarskoninkrijk’ is niet gediend van buitenlandse inmenging. Na de bevrijding van de Japanse kolonisator besloot verzetsstrijder Kim Il-sung, de grootvader van de huidige leider, dat Noord-Korea nooit meer onder het juk van een vreemde macht zou leven. Dit verklaart de ontwikkeling van kernwapens, en de weigering die op te geven: zo kan de ‘garnaal tussen de walvissen’ (oud Koreaans spreekwoord) overleven. De Noord-Koreaanse jaartelling, die begint met de geboorte van vader des vaderlands Kim Il-sung (1912 is jaar 1), heet dan ook Juche-Tijd.

Punuigi: sfeer. De belangrijkste factor die bepaalt of onderhandelingen slagen, aldus Snyder. De Noord-Koreanen houden niet van protocol, en worden graag informeel. Dat kan leiden tot harde scheldpartijen, maar ook tot gezelligheid – zeker in onderonsjes buiten de onderhandelingstafel. Het opbouwen van relaties is dus belangrijk, en dat kan buiten diplomatieke kanalen om gaan (zie: basketballer Dennis Rodman). Hoe slecht Donald Trump ook voorbereid is: als het klikt met Kim, dan is er al een grote stap gezet.

Kibun: gezelligheid. Als de punuigi goed is, dan is er kibun. Een zakelijke maar hartelijke sfeer, onderdeel van de Aziatische netwerkcultuur. Zeker niet uitgesloten, met Trump.

Kojip: koppigheid. Het tegenovergestelde van kibun. De kont tegen de krib. Dit is waar onderhandelingen met Noord-Korea vaak op uitdraaien. Als ze vinden dat er onmogelijke eisen worden gesteld, zullen ze zich hardnekkig verzetten. Dit leidt tot de jarenlange moeizame onderhandelingen in de jaren negentig en de jaren nul.

Ch’emyon: je gezicht redden. Op geen enkele manier mag het lijken alsof Noord-Korea concessies doet tegenover de grote vijand (zo ziet het volk Amerika nog steeds). Een eventueel akkoord moet totale gelijkwaardigheid uitstralen. Dat betekent dat woorden als ‘inspecties’ moeten worden vermeden; ‘de continuering van waarborgen’ kon wel in een eerder akkoord. Ook hebben de Noord-Koreanen een hekel aan voorwaardelijke taal: als A, dan B. Als Noord-Korea zijn raketten opgeeft, versoepelen de Verenigde Staten de sancties. Beter: Noord-Korea geeft zijn raketten op en de Verenigde Staten versoepelen de sancties.

Kosaeng: slachtofferschap. Noord-Korea ziet zich graag als underdog, voortkomend uit het Calimero-gevoel. Als de onderhandelingen mislukken, is het zeker de schuld van de ander. Maar dat zal Trump ook zeggen.

Scholieren Nicole Wang (17) en Caleb Tan (18)Beeld Jeroen Visser

11/06/2018, 15:30
Hotel St. Regis, Singapore

Het is druk bij het St. Regis hotel, waar de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un verblijft in de aanloop naar de top met de Amerikaanse president Trump. Tientallen journalisten wachten op het moment dat de Noord-Koreaanse delegatie naar buiten komt. Veel Singaporanen die langslopen, blijven even stilstaan bij het hotel om een foto te maken. Sommigen zijn speciaal hierheen gekomen om een glimp van de Noord-Koreaanse leider op te vangen. Onder hen de scholieren Nicole Wang (17) en Caleb Tan (18), geboren en getogen in Singapore. 'Dit is een unieke kans Kim te zien', zegt Wang. 'Het is pas de tweede keer dat hij in het buitenland is.'

Het blijft opvallend hoe Kim in korte tijd zijn imago heeft veranderd van een ietwat gekke, agressieve dictator die met zijn kernwapens dreigt, naar een aaibaar staatshoofd die niks liever wil dan vrede. Ook Wang en Tan zijn positief. 'Ik denk dat hij een groot leider is, zeker vergeleken met zijn vader en grootvader, omdat hij echt vrede wil', zegt Wang.

Het haar van Tan heeft overigens opvallend veel weg van het kapsel van Kim Jong-un, maar dat blijkt toeval. 'Dit is gewoon hoe mijn kapper het heeft geknipt.'

In Singapore klinkt dezer dagen ook kritiek op de kosten die de top met zich meebrengt. Naar verluidt moet de stadstaat 12,5 miljoen euro ophoesten, onder meer omdat de autoriteiten een groot deel van de kosten van de Noord-Koreaanse delegatie op zich nemen. Ook de twee scholieren vinden dit overdreven. 'Waarom moeten wij die dure presidentiële suites betalen?', aldus Wang. 'Dat vind ik het niet waard. Voor dat geld zijn wel betere doelen te bedenken.'

Bushalte

Merkconsultant Arya DjoehanaBeeld Jeroen Visser

Verderop steekt merkconsultant Arya Djoehana uit Indonesië de straat over naar zijn appartementencomplex, dat uitkijkt op het hotel van Kim Jong-un. Johana is een van de vele expats in Singapore; in de stadstaat (5,6 miljoen inwoners) wonen zo’n 1,5 miljoen buitenlanders.

In de straat tussen hem en het St Regis is een groot veiligheidscordon opgetuigd. Alle auto’s die naar het hotel willen, worden streng gecontroleerd. Langs de weg staat een tiental agenten met grote automatische geweren in de hand. ‘Ik heb er niet veel last van’, zegt Johana. ‘Ik vind het alleen jammer dat mijn bushalte tijdelijk buiten gebruik is.’

Hoewel Djoehana het goed nieuws voor zijn stad vindt dat de top hier plaatsvindt, heeft hij geen hoge verwachtingen van de ontmoeting morgenochtend. ‘Ik hoor al sinds ik een tiener ben hetzelfde over Noord-Korea en eigenlijk verandert er nooit iets’, zegt hij. ‘Gaat Noord-Korea zijn kernwapens opgeven? Ik heb geen idee. Kim en Trump zijn allebei onvoorspelbare leiders. Eerst waren ze erg optimistisch, toen ging de top niet door, toen weer wel. Wat morgen wordt afgesproken, kan zo weer anders zijn.’

11/06/2018, 14.30
Hotel St. Regis, Singapore

Beeld de Volkskrant

Ze rennen door de lobby van het St. Regis hotel in Singapore, de mannen met hun opgeschoren haar en witte overhemden met korte mouwen – naar de excursiebus die met draaiende motor voor de zwaarbewaakte deur staat. De Noord-Koreaanse delegatie heeft een paar uur vrij; sommigen gaan de stad bekijken. Minister van Buitenlandse Zaken Ri Yong-ho lijkt zich te bedenken: hij loopt weer naar binnen en neemt de lift naar boven. Iemand vraagt waar Kim Jong-un is, de grote leider zelf, maar de minister geeft geen antwoord.

Zit Kim nog gewoon in dit hotel, deze pleisterplaats voor de elite, met zijn glanzende gebakjes in uitstalkast (8,85 dollar) en de stem van Édith Piaf tussen de kroonluchters? Zit hij, in zijn door Singapore betaalde kamer, nog na te genieten van alle aandacht gisteren, toen hij in Singapore landde en werd ontvangen als een popster, en voor wie ook nu een stuk of honderd fotografen staan te posten voor het hotel?

Het is een dag van Koreanen en Amerikanen spotten, maandag in Singapore. Wie is waar? Wie is daar nog meer? Wat betekent dat? Vooruitlopend op de topontmoeting tussen Kim en Trump dinsdag wordt elke beweging geobserveerd en geïnterpreteerd. Trump trekt natuurlijk bekijks van de locals, als hij maandag arriveert voor de lunch bij de Singaporese premier Lee in het presidentiële paleis (hij kreeg alvast een verjaardagstaart), maar de Noord-Koreanen zijn de meest exotische vogels – die zie je niet vaak in het wild, buiten hun eigen kooi.

De twee delegaties zitten maar 750 meter van elkaar: de Amerikanen in het Shangri-La hotel, twee straten van het St. Regis, in Tanglin, de diplomatenwijk van Singapore. Trump en Kim zouden elkaar halverwege kunnen tegenkomen, in de restjes groen van de voormalige sinaasappelboomgaard, maar de ontmoeting bewaren ze voor morgen.

Nee, het echte werk wordt vandaag gedaan door de wegbereiders. Maandagochtend werden Sung Kim en Choe Son-hui gezien bij het Ritz-Carlton hotel, voor de laatste besprekingen. Kim is de Amerikaanse ambassadeur in de Filipijnen, die onder Obama ambassadeur was in Zuid-Korea en veel ervaring heeft met onderhandelingen met de Noord-Koreanen; hij is degene die de afgelopen weken weer de vooruitgeschoven post is van de Amerikanen bij de onderhandelingen.

Hij sprak op 27 mei al met Choe, in de gedemilitariseerde zone tussen Zuid- en Noord-Korea, en heeft sindsdien de details voorgekookt. Met Kim, een Amerikaan van Koreaanse origine met George Clooney-achtige trekken, kwam de diplomatieke ervaring terug in het Amerikaanse team.

Choe is ook interessant: zij, onderminister van Buitenlandse Zaken, was degene die in mei de Amerikaanse vicepresident Mike Pence ‘zo stom en onwetend’ noemde, omdat hij Noord-Korea met Libië had vergeleken, waarna Trump de top in Singapore voor één dag afblies. Het feit dat zij de onderhandelingen nog steeds leidt, geeft aan dat de Noord-Koreanen weten wat ze doen als ze harde woorden gebruiken.

Een tweede Amerikaan van Koreaanse origine die op de achtergrond een belangrijke rol speelt is Andy Kim. Hij was voormalig hoofd van de CIA in Seoul, en werd door Mike Pompeo, toen hij nog CIA-baas was, gevraagd om een Korea-team te gaan leiden. Pompeo heeft hem nu als rechterhand meegenomen, net als tijdens eerdere gesprekken met Kim Jong-un in Pyongyang. Hij schijnt kritisch te zijn over de Noord-Koreaanse beloften. Nog niet gespot, maar hij schijnt ook in Singapore te zijn.

10/06/2018, 14:25

Aankomst Kim Jong-un

Kim Jong-un is in Singapore. Vanavond (lokale tijd) verliet de Noord-Koreaanse leider onder grote belangstelling van pers en publiek zijn vijfsterrenhotel St Regis voor een ritje met zijn konvooi naar het Istana (‘Paleis’) in Singapore, voor een ontmoeting met de Singaporese premier Lee Hsien Loong. Kim reed in zijn verlengde Mercedes-zonder-nummerbord, die waarschijnlijk speciaal is overgevlogen voor de ontmoeting met Trump (die doorgaans ook zijn eigen gepantserde auto, ‘het beest’, meeneemt).

Kim Jong-un (links) wordt verwelkomd door de Singaporese minister van Buitenlandse Zaken Vivian Balakrishnan.Beeld AFP

De auto van Kim werd net als tijdens de top met de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in, vorige maand, omringd door een dozijn lange en brede bodyguards, die vanaf het hotel een flink eind meerenden. De bodyguards van Kim worden in eigen land zorgvuldig geselecteerd op conditie, vechtkunst en uitstraling.

Opmerkelijk genoeg vloog Kim vandaag niet in het Noord-Koreaanse regeringsvliegtuig, de Chammae-1. In plaats daarvan landde hij in Singapore met een toestel van Air China. Mogelijk bestonden er twijfels of de oude Chammae-1 de vlucht van 5000 kilometer wel aankon.

In de delegatie van Kim veelal bekende namen, zoals Kim Yong-chol, die vorige week in Washington een brief aan Trump overhandigde. Ook minister van Buitenlandse Zaken Ri Yong Ho is van de partij. Opvallendste verschijning: Hyon Song-wol, een beroemde zangeres in Noord-Korea, die een belangrijke rol speelde in de ontluikende contacten met Zuid-Korea, eerder dit jaar. Hyon leidde ook de muziekgroep die voorafgaande aan de Winterspelen optrad in Zuid-Korea. De popdiva is tegenwoordig ook politica. Vorig jaar werd ze benoemd tot roulerend lid van het machtige centrale comité van de heersende arbeiderspartij.

De Noord-Koreaanse popdiva Hyon Song-wol eerder dit jaar.Beeld EPA

10/06/2018, 10:57

Sentosa

Verwacht geen presidentiële grandeur op het eiland waar de Amerikaanse president Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un elkaar dinsdag gaan ontmoeten. Op Sentosa, dat van de Singaporese marketingafdeling de bijnaam ‘State of Fun’ heeft gekregen, waan je je op één groot vakantiepark. Het groene eiland huist een groot pretpark, een waterspeeltuin voor kinderen (‘waar de grond beeft door blije voeten’) een golfbaan en veel resorts, waaronder het Capella hotel (5 sterren) waar de top gaat plaatsvinden.

Veel toeristen arriveren op het eiland in een felrood of -geel toeristentreintje, dat de bezoekers afzet op het ‘Strandstation’, waar een ijsje 4,50 euro kost. Vandaar kun je te voet verder, bijvoorbeeld naar de Bikini Bar of de Bora Bora Beach Bar. Her en der hangen luidsprekers langs het voetpad, zodat je overal kunt genieten van (hele) lichte popmuziek.

Sentosa is vooral uitgekozen omdat het goed te beveiligen is. Doordat het eiland maar één ingang heeft, de brug, kan de politie alle bezoekers screenen. Verwacht wordt dat het gebied vanaf de brug tot het Capella hotel dinsdag een vesting wordt, zeker met en de Secret Service en het Noord-Koreaanse veiligheidsapparaat in actie.

De brug die toegang geeft tot Sentosa.Beeld AFP

Vandaag is van strenge veiligheidsmaatregelen nog maar weinig te merken. Op de weg naar het hotel – Artillery Road geheten – worden we nog niet gecontroleerd. Voor de ingang van het Capella hotel, dat beschut ligt tussen de met palmbomen bezaaide heuvels, staat slechts één hotelmedewerker die mensen buiten moet houden.

Wel rijden af en toe zwarte busjes met veiligheidsmensen van en naar het hotel en zien we voor de kust een marineschip op wacht. Ook cirkelen er verschillende helikopters in de lucht.

Het meeste lawaai komt nu nog van het pretpark tegenover de ingang van het Capella hotel. Als dinsdag een stilte valt in het gesprek tussen Trump en Kim, zullen ze de van plezier gillende kinderen misschien wel kunnen horen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden