'Op je verjaardag hoef je niet te dulden dat een gast over de taart schijt'

Een sprankelend jubileumnummer, hufterige Nederlanders en de taart van Jack van Gelder.

Beeld Vrij Nederland

Het zal het dikste opinieweekblad uit de geschiedenis zijn, het jubileumnummer van Vrij Nederland (75). Over 258 pagina's zijn 75 verhalen uitgespreid waarin, zo licht hoofdredacteur Frits van Exter toe, mensen aan bod komen die Nederland sinds 1940 hebben vernieuwd.

Een 'onverantwoorde' uitgave noemt Van Exter het, 'wij hebben onze neus gevolgd'. De selectie is inderdaad nogal willekeurig, maar het resultaat mag er zijn, ook vanwege het mild provocerende karakter. VN raast op sprankelende wijze door de geschiedenis en houdt de spanning er in, in een ideaal nummer voor op het nachtkastje.

En de toekomst? In de 75ste bijdrage stelt Vrij Nederland 'de lezer' centraal en schetst tekenaar Pieter Geenen op adequate wijze de geschiedenis van het blad - en dus ook de neergang.

Op de laatste tekening wordt een sjofel geklede, vermoeide redacteur gefeliciteerd door een man en een vrouw. 'Hoera! Leve Vrij Nederland.' De redacteur vraagt of ze een abonnement op de app willen nemen en geeft zelf antwoord: 'Nee, zeker.' Zijn volgende poging: 'Blendle?' Daarna: 'De eerste 100 weken gratis, dan?' Au.

Succes

Naast de tekening wordt de doelstelling van VN kernachtig verwoord: 'Er zit nu maar één ding op: aantonen dat de lezer de journalistiek net zo hard nodig heeft als andersom.' Succes collega's.

Het nummer opent met een al eerder deze week opgemerkt interview met Felix Rottenberg (en Jan Marijnissen), waarin de PvdA'er er met gestrekt been in gaat. Op hun covers vragen ook Elsevier en Nieuwe Revu aandacht voor de nationale politiek: Elsevier met de Haagse stijgers en dalers, Nieuwe Revu met Jeroen Dijsselbloem.

'Vriend en vijand' stortten zich op Dijsselbloem. Publicist Zihni Özdil is een vijand. Hij noemt Dijsselbloem 'de ultieme bastaard van Paars, een volstrekt charismaloze technocraat'. In de hoop op een kioskknaller zette de redactie dat ook maar op de cover. De bastaard van Paars, is de tekst onder een duistere foto van de minister. (Even tussendoor: Elsevier rangschikt Dijsselbloem bij de stijgers. 'Zaakjes op orde', is de aanprijzing.)

Hufterigheid

Dan liever het interview met de Amerikaanse historicus James Kennedy in De Groene Amsterdammer. Hij is buitenstaander en ingewijde (zijn moeder is Nederlands en tot voor kort doceerde hij aan de Universiteit van Amsterdam) tegelijk.

Zijn exposé over de moderne geschiedenis van Nederland levert verrassende inzichten op en een prikkelende vraag: 'Er is geen Europees volk dat hufterigheid als een van de grootste bronnen van irritatie in de maatschappij heeft, behalve Nederland. Waar komt die hufterigheid vandaan?'

Zijn voorzichtige antwoord: 'Door de decennia heen zijn Nederlanders misschien wel te veel zichzelf geworden.'

Het grote dossier-Jack van Gelder wordt in Nieuwe Revu afgesloten, tenminste, dat hopen we maar. Columnist Leon Verdonschot neemt 'de week van de wansmaak' door en geeft, zoals iedereen, Van Gelder groot gelijk dat hij de studio van Radio 1 de rug toekeerde. 'Geen mens hoeft op zijn eigen verjaardag te dulden dat een gast over de taart schijt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden