'Op het verkeerde moment op de verkeerde plek'

DSM organiseerde vrijdag een bezichtiging van de plek waar dinsdag drie monteurs in een verwarmingsketel vielen, na een gasexplosie. Wat er is misgegaan, is nog onduidelijk....

Verderop is de betonnen deksel van de ketel neergelegd, bijna zes meter in diameter en vijftienduizend kilo zwaar. Door de explosie van afgelopen dinsdag is hij een stukje van de ketel geblazen en gekanteld. Daardoor ontstond een spleet tussen de schuin liggende deksel en de ketel. Drie mannen die aan het werk waren op het overdekte platform bovenop de oven, werden eveneens opgetild. Ze vielen vervolgens door de spleet in de verwarmingsketel, die op dat moment een temperatuur had van minimaal 280 graden.

DSM organiseert vrijdagmorgen een bezichtiging van de rampplek, die net is vrijgegeven door Justitie . De melaminefabriek, een wirwar van buizen en kolommen achter de ontzette verwarmingsketel, ligt stil. Maar de aanpalende koeltorens van een andere fabriek brommen en dampen gestaag door.

De zwartrode kraan van bergingsfirma Mammoet staat nog voor de beschadigde oven. Daarmee is woensdag en donderdag met grote moeite de zware deksel van de oven gelicht en enkele tientallen meters verder op een grasveld gelegd.

Met een bak die aan de kraan hing, zijn donderdagavond de hulpverleners in de inmiddels afgekoelde verwarmingsketel afgedaald om de stoffelijke resten te bergen. De drie slachtoffers lagen op de bodem van de oven. Ze zijn van bovenaf geborgen, om zo min mogelijk sporen uit te wissen.

Na de berging hebben nog diezelfde avond familieleden van de slachtoffers de rampplek bezocht. 'Ze stonden op het verkeerde moment op de verkeerde plek', verzuchtte één van de nabestaanden. Het blauwe dak van het platform is maar aan één kant beschadigd door de omhooggeblazen deksel.

Naar de oorzaak van de explosie wordt nog onderzoek gedaan, onder andere door het Openbaar Ministerie. DSM-directeur Fransen-Van de Putte wil niet zeggen of de ramp is veroorzaakt door een menselijke of technische fout. Wel is vrijwel zeker dat het om een gasexplosie ging. Op het moment van de ramp stond de gasgestookte oven 'standby'. De overleden technici van DSM, GTI en Hertel/IVM, alle drie veertigers, waren bezig met regulier onderhoud. Fransen: 'De vlam stond niet aan, maar de oven was nog wel warm. Vergelijk het met een verwarming waarvan net de thermostaat omlaag is gedraaid.'

De productie van melamine, een kunststof die wordt gebruikt voor harde laagjes op onder meer keukenkastjes en eurobiljetten, vindt plaats bij een temperatuur van 400 graden. De reactoren worden verwarmd met spiralen waardoor gesmolten zout wordt gepompt in een gesloten systeem. Bij de explosie kwam geen zout vrij. De oven wordt normaal opgestart vanuit de meld- en regelkamer. Fransen wil in afwachting van het onderzoek niet zeggen of iemand de oven aan het opstarten was, terwijl de drie technici nog bovenop het platform stonden. Of was er een gaslek?

Meteen na het incident ging het claxon-alarm af, het zwaarste alarm. Al het personeel weet dan dat het zich naar de appèlplaats moet begeven, om te kijken of iedereen nog aanwezig en gezond is. 'Op de appèlplaats van de melaminefabriek misten we er drie', vertelt directeur Ger Wagemans van Chemelot, beheerder van het industrieterrein. 'Dan begint hoop en vrees.'

Om kwart voor twee al wordt die hoop weggeslagen. Dan lokaliseert de brandweer drie slachtoffers op de bodem van de oven. Pas 55 uur later zijn ze geborgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden