Op het veld geen vader en dochter

Vader en dochter Staelens werden herenigd in de Bundesliga. Jean-Pierre: 'Toen Selinger vroeg of ik het soms beter kon, zei ik ja.' Kim: 'Ik zat in zijn systeem, maar ik werd niet gehersenspoeld.'

Bij Aurubis Hamburg treft volleybalster Kim Staelens haar vader Jean-Pierre voor het eerst als coach. 'Ik probeer net als de andere meiden 'JeePie' tegen hem te zeggen', aldus de 30-jarige spelverdeelster. 'Maar dan luistert hij niet. Ik ben geneigd 'pap' te roepen. Ik moest stiekem lachen toen hij boos werd tijdens de training. Zo ken ik hem namelijk niet.'


In de gloednieuwe CU Arena in Hamburg Neugraben bestaat geen vader-dochterrelatie, vertelt Jean-Pierre Staelens na de training. 'Natuurlijk werd er binnen de ploeg over gesproken, er werd nog veel meer over geschreven. Ik behandel Kim niet anders dan haar teamgenoten. Voor mijn gevoel heb ik nu dertien dochters in Hamburg.'


Kim: 'Ik praat met mijn vader natuurlijk gemakkelijker dan met welke coach ook. Ik moet me soms inhouden, hem de ruimte geven om coach te zijn. Ook van mijn vader kan ik dingen leren.' Jean-Pierre: 'Ik moest Kim eerder afremmen, haar voorhouden dat deze groep minder ver is dan zij.'


Kim, lachend: 'Ik zal tips van mijn vader over het spelverdelen minder snel accepteren. Maar dat geldt voor de meeste trainers. Ik ben heel eigenwijs. Ik ben niet de gemakkelijkste speelster om te coachen.'


Was het afkicken na zeven jaar Avital Selinger?

Kim: 'Ik snap wat je bedoelt. Maar het is niet het goede woord. Avital is de beste trainer die ik ooit heb gehad, al zag ik ook zijn mindere kanten.'


Jij liep niet blind achter Avital aan?

Kim: 'Bij sommige speelsters overheerste de angst dat ze uit de boot zouden vallen wanneer ze niet honderd procent achter Avital stonden. Hij vindt dat wij zijn ontslag hadden kunnen voorkomen, ik denk van niet. Ik heb me wel schuldig gevoeld. Door mijn zwangerschap moest Avital in 2010 opnieuw beginnen. Er was op dat moment geen tweede spelverdeelster. Het was geen gemakkelijk telefoongesprek met Avital. Het bleef doodstil aan de andere kant van de lijn. Hij zag vermoedelijk al iets instorten.'


Selinger dacht vanuit zichzelf, zegt Jean-Pierre Staelens. 'Dit is mijn filosofie, zo gaan we het uitvoeren.'


Kim: 'Ik had er zelf ook veel last van. Na 2008 hadden we een lastig jaar bij onze clubs. Als we technieken anders moesten uitvoeren, keken we de andere kant op. We wisten dat het bij Avital toch weer op zijn manier moest. In die zin zaten we helemaal in zijn systeem.' En lachend: 'Ik ben een onafhankelijke denker. Maar niet bij Avital. Als spelverdeler moest ik denken als hij.'


Je werd in feite gehersenspoeld?

Kim: 'Nee, ik werd niet gehersenspoeld. We waren niet als robots aan het spelen. Avital was een briljante spelverdeler. Het heeft jaren geduurd voordat ik snapte waar hij het over had. Toen kreeg ik ook meer vrijheid om mijn eigen keuzes te maken in het veld.'


Jean-Pierre Staelens uitte al na de mislukte, olympische campagne voor Peking 2008 kritiek op het beleid van Selinger. 'Mijn mening is niet veranderd. Avital is één van de beste opleiders die ik ken, maar verbaal heeft Avital altijd problemen gehad. Hij kon zijn visie moeilijk overbrengen. Avital is ook een vaderfiguur, hij laat zijn speelsters niet vallen. Dat is edelmoedig. Maar als het fout gaat en hij noodgedwongen moet schuiven, slaat die houding als een boemerang in zijn gezicht.'


Begreep jij zijn ontslag wel?

Jean-Pierre: 'Ik had het wel verwacht. De Nevobo koos voor het schokeffect. Het is een pokerspel, de bond neemt een groot risico. Ik vind het een moedige beslissing, al denk ik dat die niet alleen is ingegeven door de Nevobo. Volgens mij heeft NOC*NSF aangestuurd op het vertrek van Selinger.'


Kim: 'Als je het niet zeker weet, moet je dat niet zeggen.'


Jean-Pierre: 'Ik weet het niet zeker, ik heb wel een vermoeden.'


Als collega-trainer voelde hij zich buitengesloten door Selinger. 'Wij werden door hem altijd aangesproken in de zin van: jullie kunnen er niks van. Hij had de stellige overtuiging dat alleen zijn filosofie werkte. Daar heeft Avital veel vijanden mee gemaakt. Maar het is een vrij land.


'Ik had ooit na een wedstrijd in Almere een meningsverschil met Avital. Plotseling zei hij: dus jij denkt dat je het beter kunt dan ik? Waarop ik antwoordde: ja, natuurlijk. Hij keek me verbijsterd aan, Avital leek echt geshockeerd. Denk nou eens één seconde verder na, hield ik hem voor. Wat zou ik waard zijn als ik niet in mezelf geloofde? Toen gaf hij me gelijk.'


Het liefste had hij zijn in Japan spelende dochter Chaïne al bij Hamburg met Kim willen herenigen. Mentaal maakte Jean-Pierre in 2010 een onmogelijke spagaat. Kim werd moeder, Chaïne raakte haar vriend kwijt na een hartstilstand. Jean-Pierre: 'Chaïne zat in Japan toen ik hoorde dat haar vriend was overleden. Dat je zoiets nota bene telefonisch aan je dochter moet vertellen.'


Zijn stem breekt en hij vecht tegen de tranen. 'Ik kan er nog steeds niet over praten.' Kim: 'We zaten als familie in een zwart gat. De geboorte van Lynn was een lichtpunt. Ook voor Chaïne was het een welkome afleiding in het rouwproces.' Jean-Pierre: 'Je kiest een wieg voor je dochter, geen kist. Ik kan de dood van Jonathon geen plek geven. Het zal pas voorbij zijn als Chaïne weer iemand vindt die haar gelukkig maakt.'


Jean-Pierre durft er met zijn oudste dochter soms niet over te beginnen. 'Chaïne heeft het karakter van mijn vrouw. Ze houdt van discipline, bij haar moet alles georganiseerd zijn. Kim is net zo extravert als ik, bij ons is het georganiseerde chaos.'


Buitenstaander

Ook vijftien jaar nadat de familie Staelens vanwege het volleybal naar Nederland verhuisde, waant Jean-Pierre zich een buitenlander. 'Ik heb een Nederlands paspoort, ik zou me ook graag Nederlander voelen. Maar ik word er vaak aan herinnerd dat het niet zo is. Ik blijf een allochtoon.'


Kim: 'Hoezo? Mis je erkenning in het volleybal?' Jean-Pierre: 'Je hoort er niet bij, ik merk het aan kleine dingen. Ik had mezelf kandidaat willen stellen als opvolger van Selinger. In België was ik ten minste voor een gesprek uitgenodigd, in Nederland niet. En als iemand mij kent, is het technisch directeur Bert Goedkoop. Ik heb hem in mijn carrière als speler namelijk voldoende afgeblokt.'


Zijn achternaam werkt niet mee, aldus Kim. 'Zolang Chaïne en ik in de nationale ploeg spelen, krijgt mijn vader geen kans van de bond. Het ligt te gevoelig. Ik weet zeker dat ook sommige speelsters hem om die reden niet willen als bondscoach. Toch denk ik dat mijn vader het wel kan. Hij traint nu onder zijn niveau.'


Kim Staelens

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden