‘Op het toneel gaat Anne Frank pas leven’

De musical over Anne Frank is een lichtvoetig spektakel geworden. Tot verdriet van Annes enige nog levende familielid...

MADRID Het geluid van exploderende vliegtuigbommen vult de theaterzaal. Uit het niets klinkt de snerpende stem van Adolf Hitler gevolgd door het triomfantelijke Sieg Heil! Verschrikt kijken Sonia Gonzalez (28) en Inma Roig (28) elkaar aan. ‘Wat is dit voor macaber schouwspel?’

Maar dan gaan de podiumlichten aan en zingen acteurs en dansers over een ‘zinloze oorlog’ en de verjaardag van een 13-jarig joods meisje genaamd Anne Frank. Als geschenk krijgt die ‘het cadeau van het leven’ en het beroemde rood-wit geblokte dagboek dat zij ‘Kitty’ zal noemen en aan wie zij haar intiemste gevoelens, gedachten en angsten zal toevertrouwen.

Zie hier de openingsscène van de musical Anne Frank, die donderdag zijn wereldpremière beleeft in het uitverkochte Teatro Calderón van Madrid. De meeste bezoekers kennen het aangrijpende verhaal van Anne, haar oudere zus Margot, moeder Edith en vader Otto. Tenslotte zijn 2 miljoen exemplaren van het dagboek in Spanje verkocht.

Trots vertelt Eduardo Ardura (38) over zijn emotionele bezoek aan Het Achterhuis. Al lijken hij en Consuelo Ramirez (65) nog trotser te zijn dat juist de Spaanse regisseur Rafael Alvero als eerste een musical op de planken brengt over de veelbesproken bewoonster van de Prinsengracht 263 in Amsterdam. ‘En hij heeft daarbij Steven Spielberg verslagen’, zegt Ardura met een knipoog.

Nu is het niet de eerste keer dat het bewogen leven van Anne Frank op het toneel is te zien. Medio jaren tachtig werd het stuk Yours Anne in New York uitgevoerd. Het Koninklijk Ballet van Vlaanderen bracht in 1994 de voorstelling Je Anne op het podium. Beide producties baseerden zich op het oorspronkelijk theaterstuk van Frances Goodrich en Albert Hackett uit 1955. Als ook op de hollywoodfilm The Diary of Anne Frank, die in 1960 weinig publiek trok, maar wel drie Oscars in de wacht sleepte.

Hoewel nauwgezet in de feiten waren al deze schouwspelen enorm zwaar van toon. Een hoofdrol was weggelegd voor de verschrikkingen van de nazibezetting en de gevolgen van de barbaarse jodenvervolging. Voor optimisme was geen plaats. Laat staan voor de gevoelens van de dromerige Anne Frank en haar vlucht uit de harde werkelijkheid via haar dagboek.

En dat heeft de Spaanse regisseur Alvero nu juist wel willen benadrukken in zijn voorstelling van 21 lichtvoetige, ondeugende en gevoelige liedjes. Tot groot verdriet van Buddy Elias, Annes laatst overgebleven familielid. De 82-jarige kan maar moeilijk verkroppen dat de agonie van de holocaust en zijn in het Duitse kamp Bergen-Belsen omgekomen nichtje is bewerkt tot een zang- en dansshow.

‘Annes vader zou hebben gehuild’, zei hij twee weken geleden en dreigde met het Zwitserse Anne Frank Fonds – waarvan hij beheerder is – met gerechtelijke stappen. Tot bleek dat regisseur Alvero geen letterlijke citaten uit het dagboek in zijn voorstelling gebruikt. ‘Gelukkig maar’, zegt Sergio (24).

Sonia Gonzalez snapt het verdriet van Elias wel. ‘Het is een pijnlijke familiegeschiedenis die plots op het toneel wordt uitvergroot. Maar het heeft meer indruk op mij gemaakt dan Het Achterhuis. Zelden voelde ik mij zo bekocht als daar, na twee uur wachten in de rij. Een leeg huis met wat foto’s.’

Haar vriendin Inma knikt. ‘Hier zie je niet een kale, nietszeggende ruimte. Op het toneel gaan Anne en haar familie voor je leven.’ Ook Edu (23) is die mening toegedaan. ‘Ik geef toe, ik heb veel gelachen. Maar als de Duitse militairen op het toneel verschenen om joden af te voeren, draaide mijn maag om. En dat is denk ik ook de bedoeling. Dat we als publiek beseffen dat zoiets nooit meer mag gebeuren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden