Op het puntje van je stoel (Gerectificeerd)

Optimize!, luidt de titel van de nieuwe tentoonstelling in Montevideo...

Optimize!, dat bekt lekker. Het doet denken aan stoere reclameslogans van Pepsi (Live Life to the Max), Philips (Lets make things better) of Nike (Just do it). Volgens de tentoonstellingmakers draaien de werken op deze expositie dan ook om de gevolgen van onze markteconomie waarin alles steeds groter, sneller en beter moet worden gemaakt.

Kenmerk van onze samenleving is de drang naar optimalisering, een permanent streven naar verbetering. Zestien studenten van de Academy of Visual Arts in Leipzig onderzoeken in hun werk met uiteenlopende media dit fenomeen en haar [sic!] uitwerkingen, opent de catalogus. En dus bekijk je de werken eerst vanuit die invalshoek.

Fout!

Al snel frons je de wenkbrauwen en vraag je jezelf af: wat heeft de titel van deze tentoonstelling in godsnaam uit te staan met het gros van de getoonde werken? Natuurlijk valt er altijd wel geforceerd een bruggetje te slaan tussen werk en thema, maar wat levert dat op? En kwalijker: ten koste van wat? Het is een kwestie die je vaker overvalt op exposities van hedendaagse kunst. Dat kan frustrerend zijn, maar in Montevideo is het verstandig die frustratie niet de overhand te laten krijgen. Sta niet te lang stil bij de vraag in hoeverre de vlag de lading dekt, want dat doet bepaald afbreuk aan de intrinsieke waarde van de werken.

Zo blijf je zeker een kwartier gekluisterd aan een monitor van Famed (Good News For People Who Love Bad News) waarop we drie jongemannen met bouwhelmen zien die om de beurt een kettingzaag zonder succes proberen aan de praat te sjorren. De mannen staan naast een prachtige boom op een grote weide, een beeld dat een onaangename spanning teweegbrengt: je weet dat zodra de moter aanslaat, de mooie boom tegen de vlakte gaat.

Eveneens op het puntje van je stoel zit je bij de video-installatie van Simon Rmen. Hierin zien we een close-up van een tong die een stuk ongelakt hout aflikt. Geen vierkante centimeter wordt tijdens deze xylo-cunnilingus onberoerd gelaten. Het vormt een licht erotische vertoning totdat je plotsklaps het hout herkent. Verrek, dat is het hout van de stoel waarop ik nu zit! Een ongemakkelijk gevoel van schaamte bekruipt je. Door plaats te nemen heb je de stoel weer onbewust gedegradeerd tot een gebruiksvoorwerp, terwijl hij in de video fungeerde als kunstobject dat begeerd en bemind wordt.

Context kan helpen om kunst beter op waarde te schatten, maar soms helpt bepaalde voorkennis een werk om zeep. Dan fungeren catalogusteksten of persberichten als op hol geslagen GPS-systemen die je keer op keer de verkeerde kant uitsturen.

Ons advies luidt dus: vind op eigen houtje uw weg, dan valt er bij Optimize! heel wat te beleven.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden