reportage blauwalg

Op het nudistenstrand maken ze zich weinig zorgen om blauwalg: ‘Ik heb net nog gezwommen. We merken het wel’

Juist nu we massaal op zoek zijn naar verkoeling bij de waterkant, rukt blauwalg in rap tempo op. Op steeds meer plaatsen wordt gewaarschuwd voor de groep bacteriën. Zo ook bij het nudistenstrand aan het Baaiegat in Het Twiske. Maar de naaktlopers daar maken zich vooralsnog weinig zorgen.

Het natuurgebied Het Twiske, nudisten zwemmen in het water waarin wel gezwommen mag worden. Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

Op een groot bord voor het nudistenstrand aan het Baaiegat staat in dikke zwarte letters op een gele ondergrond de waarschuwing: ‘Blauwalg, kans op huidirritatie en maag-darmklachten.’ Jan, een tanige grijsaard die zich bij zijn scooter weer gereedmaakt om terug te keren naar de bewoonde wereld, had die boodschap even gemist. ‘Ik heb er net nog gezwommen. Nou ja, is nu toch al niets meer aan te doen, we merken het wel.’

Het strand, in de oksel van het nudistenschiereilandje in recreatiegebied Het Twiske bij Zaandam, is slechts een van de tientallen plekken in Nederland waar de autoriteiten zwemmers waarschuwen. Op de website zwemwater.nl komen er elke dag meer getroffen plekken bij. In Noord-Holland alleen gaat het om negen van de dertig ‘officiële zwemplekken’ waar het hoogheemraadschap wekelijks de waterkwaliteit controleert. Bij het Lutjestrand aan het Amstelmeer is de situatie zelfs zo ernstig dat het bevoegd gezag een ‘negatief zwemadvies’ heeft uitgevaardigd.

En dat terwijl Nederland nu juist massaal op zoek is naar verkoeling.

Misleidende term

De naam blauwalg doet eigenlijk geen recht aan het organisme waar het allemaal om draait. Om te beginnen is blauwalg geen alg. Het gaat om een groep bacteriën, die altijd in buitenwater aanwezig is. Daarnaast is ook de term ‘blauw’ misleidend. Wanneer de bacteriën zich in het warme water op volle kracht vermenigvuldigen, produceren zij afvalstoffen die als een gifgroene verfwaas op de wateroppervlakte drijven. ‘Wij ecologen hebben het dan ook liever over cyanobacteriën’, zegt ecoloog Gert van Ee van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, waaronder het Twiske valt.

Het ondiepe en voedselrijke water in de Hollandse veengebieden is bij dit warme weer de ideale habitat voor de cyanobacteriën. En zodra de groene gifstoffen die zij afscheiden op de wind aan de lagerwal op elkaar worden geblazen, kan het goedje echt gevaarlijk zijn, benadrukt Van Ee. ‘Sommige stoffen die bij het rottingsproces vrijkomen, kunnen op het zenuwstelsel werken en onder meer de ademhaling aantasten. Vorig jaar zijn er nog honden aan overleden. Tegen die tijd ruik je het overigens ook wel, het veroorzaakt echt een putlucht.’

De tientallen naaktlopers aan het Baaiegat maken zich vooralsnog weinig zorgen. ‘Dat strandje mijden we toch al’, zegt Alex, een van de vaste bezoekers van het nudistenparadijsje. ‘Het zand is veel te heet aan je voeten en er zwemmen zwanen.’ Alex staat 200 meter voorbij het strandje met enkele blote vrienden naast de rietkraag. Ze hebben net midden op het grasveld in de brandende zon een potje jeu de boules gespeeld, hun gelooide huiden zijn bezweet en ze snakken naar een verfrissende duik. Een voor een verdwijnen ze op een smal paadje tussen het riet richting het open water.

‘Hier zit je direct op de grote plas, die is veel dieper en dus ook koeler, zegt Alex die ooit bosbouw studeerde en wel iets van bacteriën weet. ‘Kijk, het water is hier kraakhelder. Alleen de mensen die de hele dag bezig zijn hun huis te ontsmetten, lopen een risico. Maar wij zijn hier het hele jaar door.’

Gewoon goed opletten

Ecoloog Van Ee is het met hem eens. ‘Als het water helder is, en je drinkt er niet al te veel van, is er niet veel aan de hand. Je moet dus gewoon goed opletten. Het heeft ook geen zin om je helemaal op onze kaart te verlaten, want de situatie kan snel veranderen.’

Bij sommige zwemplekken proberen de watermanagers de blauwalg door verdunde waterstofperoxide in het water te gooien. Hoewel de methode effect lijkt te hebben is Van Ee er geen voorstander van. ‘Chemicaliën in de natuur gooien, is eigenlijk nooit een goed idee. Je kunt niet overzien wat de consequenties zijn voor het ecosysteem.’

De uiteindelijke oplossing moet komen van een fikse regenbui, zegt Van Ee. ‘Dan is het heel snel over.’ Maar die bui laat voorlopig dus nog even op zich wachten. Iets waarvan Alex vooral de voordelen ziet. ‘Heerlijk toch, dit weer?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.