Op herhaling

HOEZO: de geschiedenis herhaalt zich niet? Als de Iraakse dictator Saddam Hussein één ding heeft weten te bereiken, dan is het het volledig onderuithalen van deze zegswijze....

Drie crises om Irak in één jaar tijd. Alledrie begonnen door Saddam. Alledrie met een vrijwel identiek verloop, op kleine accentverschillen en variaties na.

Het scenario ontwikkelt zich als volgt. Saddam Hussein zegt zijn medewerking op aan de wapeninspecties van Unscom; hij eist toezeggingen over het beëindigen van de sancties tegen Irak, die acht jaar geleden werden ingesteld. De VN-Veiligheidsraad komt in spoedzitting bijeen en eist dat Irak de wapeninspecteurs hun gang laat gaan. Saddam weigert.

Onder de permanente leden van de Veiligheidsraad tekent zich een meningsverschil af. Rusland, China en Frankrijk vinden dat Saddam, als hij zijn confrontatiepoging opgeeft, inderdaad uitzicht moet krijgen op opheffing van de sancties. Ze hopen op een diplomatieke oplossing. De Verenigde Staten en Groot-Brittannië menen dat Irak onvoorwaardelijk moet meewerken met de Unscom-inspecties en dreigen met geweld. Saddam geeft geen krimp.

Het VN-personeel wordt uit Bagdad geëvacueerd, Amerikaanse diplomaten reizen de wereld rond, Amerikaanse en in mindere mate Britse schepen en vliegtuigen stomen op naar de Golf. De spanning stijgt, een showdown lijkt nauwelijks nog te vermijden. Op het allerlaatste nippertje bindt Saddam Hussein in en belooft Unscom onvoorwaardelijk de vrije hand te zullen geven. In Bagdad wordt de 'overwinning' gevierd, de rest van de wereld haalt opgelucht adem.

Het is begrijpelijk, dat vooral de Verenigde Staten uitermate gefrustreerd beginnen te raken over hun rol in deze Saddam Hussein-show. Wat Saddam zelf precies denkt te winnen met dit spel van tot het uiterste uitdagen om tenslotte weer weg te duiken, blijft een raadsel.

De VS hebben er in elk geval genoeg van; ze hebben aangekondigd de volgende keer zonder waarschuwing vooraf te zullen toeslaan. Voor die reactie valt begrip op te brengen en mogelijk helpt het tegen een al te snelle reprise. Dat neemt niet weg, dat er zowel volkenrechtelijk (geen VN-mandaat) als politiek vragen blijven over het heilzame effect van bombardementen op Irak. Ook nu geldt weer: liever een kater wegens het déjà vu, dan een strafexpeditie met ongewisse gevolgen.

Clinton heeft ook verklaard dat het probleem het beste kan worden opgelost door het verdwijnen van Saddams regime. Die analyse klopt. Toch is het de vraag wat de zin is van een mededeling die 's mans paranoia slechts kan doen toenemen. Saddam en zijn naaste steunpilaren elimineren, bijvoorbeeld door een geheime CIA-operatie, dat is geen thema om over te filosoferen. Gewoon doen!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden