REPORTAGEBASISSCHOOL ABCOUDE

Op deze basisschool in Abcoude maken leerlingen zich vooral druk om Lotje, de huissalamander

Leerlingen in groep 4 van een christelijke basisschool in Abcoude kijken aandachtig naar filmpjes op de laatste schooldag voor de sluiting vanwege coronamaatregelen. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Leerlingen in groep 4 van een christelijke basisschool in Abcoude kijken aandachtig naar filmpjes op de laatste schooldag voor de sluiting vanwege coronamaatregelen.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

In Abcoude keken leerlingen op de laatste dag voor sluiting van hun basisschool naar een zelfgemaakte kerstfilm, die eigenlijk op het programma stond voor vrijdag. ‘Scholen zijn overvallen door het besluit van het kabinet.’

Siebe (7) vindt het ‘heel erg jammer’ dat zijn school de komende vijf weken op slot gaat. Want, zo zegt hij plechtig, ‘dan kan ik niet veel leren en ik vind leren juist zo leuk’.

De overige kinderen uit groep vier die meeluisteren in de hal van CNS, een pittoreske christelijke basisschool in Abcoude, knikken gedwee. Maar als daarna de vraag volgt of ze het niet ook een beetje leuk vinden dat ze zo lang thuis mogen blijven, kunnen ze hun enthousiasme nauwelijks bedwingen.

‘Ik vind het súperleuk’, antwoordt Pomme, een meisje met een fijn gezichtje en een gele trui. De reden zit naast haar. ‘Dit is mijn vriendin Florine en tijdens de eerste lockdown waren we een soort van één familie. Meestal maakten we huiswerk bij Florine thuis, want haar moeder is een heel goede juf.’

Florine: ‘Binnen een half uur waren we klaar.’
Pomme: ‘De rest van de dag konden we spelen.’

Verrassing

Met dank aan hun flexibele geest komt het nieuws over de scholensluiting per woensdag misschien nog wel het minst hard aan bij de kinderen. De stress zit ’m vooral bij de leerkrachten, die zich net als in maart weer volop op het thuisonderwijs moeten storten, en niet in de laatste plaats bij de ouders. Die staan voor de taaie opgave om hun aandacht te verdelen tussen de kinderen en hun werk.

Dat kwam voor velen als een onaangename verrassing. Het kabinet heeft altijd de lijn gevolgd dat kinderen van onder de 12 nauwelijks een rol spelen in het verspreiden van het virus. Voor het dichthouden van de scholen wordt dan ook een heel ander argument aangehaald: het zou de ouders thuis houden, is de gedachte.

‘Daar zijn kinderen nu het slachtoffer van’, zegt Rinda den Besten, voorzitter van de PO-Raad. De sectororganisatie voor het primair onderwijs begrijpt waarom het kabinet tot dit besluit is gekomen, maar dat neemt niet weg dat ‘scholen erdoor werden overvallen’.

Datzelfde geldt voor sommige ouders, bij wie de argumentatie van het kabinet ‘irritatie oproept’, aldus Lobke Vlaming, directeur van de belangenorganisatie Ouders&Onderwijs. ‘Ouders waren ook verbaasd over de timing, zo net voor de Kerstvakantie.’

De schooldirecteur heeft begrip voor de sluiting, maar zet er ook vraagtekens bij: ‘Van basisschoolkinderen kun je niet dezelfde zelfstandigheid verwachten als van leerlingen van een middelbare school.’ Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
De schooldirecteur heeft begrip voor de sluiting, maar zet er ook vraagtekens bij: ‘Van basisschoolkinderen kun je niet dezelfde zelfstandigheid verwachten als van leerlingen van een middelbare school.’Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Regelmodus

Bij Lynn d’Huy, directeur van basisschool CNS, leidde het onverwachte nieuws ervoor dat ze meteen in de regelstand schoot. De vertoning van de door leerlingen zelf gemaakte kerstfilm werd in allerijl van vrijdag naar dinsdag verplaatst. Hetzelfde gold voor de schildersessie met kaarsen. ‘Die hadden we gelukkig al in huis’, glimlacht ze vanachter haar met papieren bezaaide bureau. Op de achtergrond fonkelt een kerstboom.

Op deze dinsdagmiddag, een paar uur voordat de deuren sluiten, is d’Huy (rode sjaal om de nek, bril in haar krullende haar) vooral druk aan het inventariseren welke kinderen een Chromebook nodig hebben om thuisonderwijs te kunnen volgen. Daarnaast moet in rap tempo de noodopvang uit de grond worden gestampt, voor ouders met een cruciaal beroep.

D’Huy heeft begrip voor het besluit van het kabinet, al had ze natuurlijk liever gezien dat de basisscholen open zouden blijven. ‘Van basisschoolkinderen kun je niet dezelfde zelfstandigheid verwachten als van leerlingen van een middelbare school. Het vraagt van ouders veel pedagogische kwaliteiten om kinderen bij de les te houden. En dan moeten ze ook nog werken. Dat kan ontwrichtend werken.’

Kwetsbare leerlingen

CNS is met zo’n tweehonderd leerlingen een kleine school in een overwegend welvarend dorp. Ook hier zitten een aantal kwetsbare leerlingen die extra aandacht nodig hebben, maar d’Huy is de eerste die toegeeft dat het ‘een heel ander verhaal’ is op scholen in achterstandsbuurten.

Tijdens de eerste lockdown werd al pijnlijk zichtbaar dat sluiting van basisscholen leidt tot toenemende klassenongelijkheid. Leerlingen die risico lopen op een leerachterstand gaan verder achteruit. Ze hebben geen laptop om op te werken, geen ouders die kunnen helpen, geen plek om hun schoolwerk te maken. Enkele duizenden leerlingen verdwenen als gevolg van het thuisonderwijs van de radar.

‘Juist de kinderen die onderwijs het hardst nodig hebben, worden het hardst getroffen door de schoolsluiting’, zegt Rinda den Besten van de PO-Raad. Hoewel er extra maatregelen voor deze groep worden genomen, zoals het verstrekken van gratis laptops, blijft het volgens haar moeilijk om deze kinderen te bereiken.

Kwetsbare leerlingen hebben, net als leerlingen van ouders met een cruciaal beroep, recht op noodopvang. Maar of ze ook komen? ‘Bij ons wel’, verzekert Kevin Merkus (27), meester van groep vier van de basisschool in Abcoude. ‘Dat is het voordeel van een dorp. Als ze niet komen, dan halen we ze gewoon op.’

Popcorn

Merkus heeft zich speciaal voor deze ‘laatste’ schooldag in een kersttrui gehuld, zo eentje met een overdadig hert en een uitpuilende rode neus. Terwijl de eveneens feestelijk geklede kinderen naar de zelfgemaakte kerstfilm kijken, onder het genot van popcorn en een pakje Wicky, vertelt Merkus over die ene leerling die vanochtend met een bezorgde blik naar hem toe kwam. ‘Die zei: m’n ouders moeten werken en ik heb geen laptop.’

De rest van de leerlingen reageerde tamelijk onverschrokken op het nieuws, getuige ook de feestelijke stemming in de klas. Tijdens de film klinken enthousiaste kreten richting het scherm (‘kijk, mijn broertje!’) en wordt paardje gereden op elkaars rug.

Leerlingen Pomme en Florine maken zich op dit moment vooral zorgen om Lotje, de doorschijnend witte huissalamander op school. ‘Nu kunnen we haar geen eten meer geven’, zegt Florine, terwijl ze naar het aquarium staart waar Lotje zich bewegingloos in een hoekje heeft verschanst. Of het beest een eenzame dood zal sterven? Pomme schudt van nee. ‘Ze blijft gewoon hier op school. Er zal vast nog wel iemand zijn die haar te eten geeft.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden