'Op de Spelen van Sydney werd honkbal in Nederland een topsport'

Bij het World Port Tournament wordt het Nederlandse honkbalteam geleid door Steve Janssen, een Belg. 'Ik draag het oranje met eer.'

ROTTERDAM - Een Belg als bondscoach van het Nederlandse honkbalteam? 'Ik heb begrepen dat we ook niet konden hockeyen', zegt Steve Janssen, droogjes. 'We verloren geen finales, omdat we ze nooit speelden. Tot de Belgen bij de World Hockey League twee keer wereldkampioen Australië versloegen en het toernooi wonnen. En wie had verwacht dat Steve Darcis op Wimbledon Nadal kon verslaan?'


Het is het gevolg van het nieuwe zelfbewustzijn in België, zegt Janssen. 'Een Belg was altijd tevreden dat hij mee mocht doen en een tweede ronde haalde. Kim Clijsters en Justine Henin hebben hun landgenoten de weg gewezen door de tennissport te regeren.


'In het wielrennen zeiden Tom Boonen en Sven Nijs dat ze koersen gingen winnen, het was heel on-Belgisch. En nu Belgische voetballers toppers zijn in het buitenland, zie je nieuw elan bij de nationale ploeg. Er is langzaam een ander sportklimaat ontstaan.'


Waar bondscoach Marc Lammers de Belgische hockeyers wil meenemen op zijn 'onwerkelijke droomreizen', heeft Janssen die in het Nederlandse honkbal al achter de rug. Hij werd als hoofdcoach van de pitchers in 2011 wereldkampioen met de Nederlandse ploeg. Toen Hensley Meulens na de finaleronde van de Baseball Classic in maart terugkeerde naar zijn club San Francisco Giants werd Janssen tot bondscoach benoemd.


Zondagavond maakt de 41-jarige Janssen zijn debuut op het World Port Tournament in Rotterdam, waar het Nederlandse team met louter spelers uit de hoofdklasse aantreedt tegen Taiwan, Curacao en Cuba. 'Het is voor mij een eer om een oranje pak en pet te dragen. Maar het Wilhelmus roept bij mij als Belg andere gevoelens op dan bij een Nederlander.'


Een wereldtitel in het honkbal, het leek een onmogelijke missie voor de voormalige catcher uit Brasschaat. 'Dromen hoeven niet onbereikbaar te zijn, zolang ze realistisch zijn. Maar als je geen dromen meer hebt, is het leven zinloos.'


Nederland beleefde de cultuuromslag al in 2000, toen de honkballers op de Spelen van 2000 het ongenaakbaar geachte Cuba versloeg. 'Toen werd honkbal topsport in Nederland', zegt Janssen, in Rotterdam.


Nederland bereikte de wereldtop, toen de KNBSB een 'Koninkrijksteam' kon formeren met profs uit Curaçao, Aruba en de Nederlandse Antillen. Janssen: 'Als Louis van Gaal op die eilanden een nieuwe Van Persie of Sneijder ontdekt, zal hij ze ook naar Oranje halen. Het spreekt voor zich dat de invloed van de eilandengroep groot is. In Midden- en Zuid Amerika is honkbal nu éénmaal de belangrijkste sport.'


Vergeefs trachtte Janssen een honkbalcultuur te ontwikkelen buiten Antwerpen, waar hij als catcher bij het toenmalige Luchtbal speelde. Janssen hield het welgeteld drie maanden vol als technisch directeur van de Belgische honkbalbond. 'Een Nederlander vroeg me of ik aan een dood paard ging trekken. Ik wilde toch proberen om de sport een impuls te geven in België. Maar mijn plannen riepen teveel weerstand op.'


Lammers ervoer aanvankelijk hetzelfde in de Belgische hockeysport. Maar honkbal lijdt in zijn vaderland een marginaal bestaan, aldus Janssen. 'Ik schat dat we 1.500 tot 2.000 leden hebben in België en dan tel ik de recreanten mee. Het is een kleine sport zonder geld of belangstelling van de media. Als je goed zoekt, vind je in de kantlijn van de laatste sportpagina de uitslagen van de honkbalcompetitie. Maar de stand ontbreekt.'


Janssen zou het zijn mentor en inspirator Robert Eenhoorn niet aanraden om technisch directeur te worden in België. 'Meer dan een hoge bloeddruk kan ik hem niet garanderen. Een persoon kan weinig veranderen in het Belgische honkbal.'


Hij leerde het vak van zijn vader en zijn oom, die nog altijd een team in België coacht. Janssen werkte in Nederland bij Neptunus en Sparta/Feyenoord en de staf van de nationale ploeg. Bij de presentatie van het World Port Tournament in Rotterdam roemde Eenhoorn de nieuwe bondscoach als opleider.


Janssen: 'Ik ben een student of the game, een selfmade coach. Ik heb me nooit op één onderdeel vastgepind. Ik heb veel geleerd van coaches als Eenhoorn, Johnson en Meulens.'


De organisatie van het WPT belooft oude tijden te laten herleven in het honkbalstadion van Neptunus. Het is voor de afgeroomde, Nederlandse ploeg een andere wereld dan de Baseball Classic met zijn wereldsterren. Na een reis van 25 duizend kilometer langs Taiwan, Japan en de Verenigde Staten werd het Nederlandse team in de halve finales in San Francisco uitgeschakeld door de Dominicaanse Republiek.


Toch wenst Janssen niet van een 'B-team te spreken, nu in Rotterdam profs als Jones, Simmons en Balentien ontbreken. 'Dan doe je de andere spelers te kort. Ook nu hebben we een representatief team, al missen we uiteraard de extra kwaliteit van de selectie bij de Baseball Classic.


'Enkele spelers uit die ploeg komen back to reality, dat zal even wennen zijn. Voor de andere jongens is het WPT een mooi podium om te laten zien dat ook zij wellicht over enkele jaren de oversteek naar Amerika kunnen maken.'


Het is één van de doelstellingen van technisch directeur Eenhoorn om meer Nederlandse honkballers in de Amerikaanse Major League te krijgen. Alleen via dat podium kan het Nederlandse team zich volgens hem handhaven in de wereldtop. 'Er spelen al zestig jongens met een Nederlands paspoort in het Amerikaanse profcircuit', zegt Janssen. 'Dat zijn drie teams op topniveau.'


Meulens zou Nederland graag weer willen coachen bij de volgende Baseball Classic in 2017. Janssen zegt zich geen tussenpaus te voelen. 'Als Hensley vandaag uit het vliegtuig stapt, werk ik morgen met hem samen.'


Stap voor stap wil Janssen krediet opbouwen als bondscoach. 'Of ik de wereld wil veroveren met het Nederlandse team? Laten we eerst beginnen in Rotterdam.'


Cuba wil revanche

Zondag begint het World Port Tournament in Rotterdam, waar het Nederlandse honkbalteam zonder zijn in Japan en Amerika spelende profs zal spelen tegen Taiwan, Cuba en Curaçao. Het is voor Nederland het eerste toernooi na de Baseball Classic in maart, toen de ploeg van coach Hensley Meulens in de halve finales werd uitgeschakeld door de Dominicaanse Republiek. Aanvoerder Michael Duursma speelde toen alleen mee tegen Japan. Nu voert hij een team aan dat ook zonder profs wil laten zien dat Nederland tot de wereldtop behoort. 'Het zegt veel dat Cuba met veertien profs naar Nederland komt', aldus de korte stop van Pirates. 'Wij hebben Cuba bij de Baseball Classic twee keer verslagen. De Cubanen willen revanche. Maar ook met alleen spelers uit de hoofdklasse zijn we niet bang voor ze.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden