Op de plaats, rust

Huh, een landschap vol muziekstandaards? Nee, de merkwaardige witte vakjes die we hier zien moeten groter zijn. Veel groter. Kijk maar eens naar die weggetjes. Zo te zien aan de bandensporen zijn die al snel een meter of drie, vier breed - zodat de zwevende witte vakjes in werkelijkheid een soort garagedeuren zijn.


Ze zijn, om precies te zijn, 6,4 bij 4,5 meter per stuk. En aan een van de vakjes - die glinsterende, rechtsboven het midden - is te zien wat het zijn: reflecterende platen. Spiegels. In de prairie, zo te zien aan dat rossige zand en die rare plukjes begroeiing.


De spiegels staan hier natuurlijk niet voor niets. Wie goed kijkt, ziet dat de zandpaden waarlangs ze staan heel licht krom lopen. De weggetjes vormen wijde, concentrische cirkels. De foto is maar een detailopname, het geheel moet gigantisch zijn. Staan er op de foto al zo'n 450 spiegels; in totaal zullen het er tienduizenden zijn.


Waarvan akte. 53.500 spiegels telt het geheel. Middenin, rechtsboven buiten beeld, staat een grote, ijzeren toren. Daarheen moeten de spiegels straks het zonlicht kaatsen. De toren raakt dan verhit, het water dat erin zit gaat koken, een generator gaat draaien - en dan heb je zonnestroom. Zo'n 126 megawatt. Genoeg voor 50 duizend huishoudens, zoals ze dan zeggen. Verderop staan nog twee spiegelvlakten: ziedaar de Ivanpah-zonnecentrale in Californië, in de Mojave woestijn.


Trots dat ze erop zijn. In de woorden waarmee gouverneur Arnold Schwarzenegger de bouw in 2010 aftrapte, kun je het dikke Oostenrijkse accent haast horen: 'Today, we are breaking ground on the largest solar energy project in the world, right here in California.' Toe maar, het grootste project van de wereld. Spiegels zo ver het oog reikt. Eeuwige jachtvelden, waar ze op zonnestralen jagen.


Een beetje bluf natuurlijk - want eerlijk is eerlijk - installaties als deze zijn niet zonder nadelen. Omdat het veel tussenstappen vergt om van zon tot stroom te komen, met al die spiegels en torens, is het rendement laag: zo'n 10 procent. Bovendien worden de spiegels stoffig (moet een robot ze komen schoonmaken) en is het een heel gedoe om de woestijnstroom naar de bewoonde wereld te krijgen.


Niet dat het veld op de foto al stroom levert. De spiegels staan alle kanten op gericht, behalve richting de toren. Geen wonder: de zonnecentrale is nog niet af. De spiegels staan er nog maar net. Onder de panelen zitten computergestuurde motortjes. Straks drukt er iemand op Enter: gaan alle spiegels netjes met de glimmende snoetjes naar de toren staan, als soldaten in het gelid. Blijkt er opeens regelmaat en patroon te zitten in die spiegels, die er nu bijstaan alsof ze volstrekt willekeurig zijn neergezet.


En het zal dan allemaal best wat efficiënter kunnen - wat maakt het uit, het oog wil ook wat.


Foto: Jim West. Uitleg: Paul van Son (Desertec Industrial Initiative).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden