Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Op de oppositie hoeft Rutte III niet te rekenen

Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (D66) tijdens het debat over Wet arbeidsmarkt in balans in de Tweede Kamer. Beeld Freek van den Bergh

Goedemiddag,
In twee debatten, over twee heel verschillende kabinetsplannen, werd duidelijk dat de oppositie bloed ruikt in de aanloop naar 20 maart. Intussen haalde de Kamer vrolijke herinneringen op aan Dick Dolman. 

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

TREND VAN DE DAG
 De Eerste Kamer als hindermacht

Het duurt nog bijna twee maanden, maar de verkiezingen van 20 maart voor Provinciale Staten en de Eerste Kamer beginnen hun schaduw vooruit te werpen op de krachtsverhoudingen op het Binnenhof. Zowel in het debat over de beperking van de toegang tot de rechtsbijstand als in het debat over de nieuwe regels op de arbeidsmarkt, werd vandaag duidelijk dat het kabinet van de oppositie heel weinig te verwachten heeft. De ministers Koolmees (Sociale Zaken) en Dekker (Rechtsbescherming) zullen de koppen hebben geteld en hun conclusie hebben getrokken: in de Tweede Kamer redden ze het nog net, met steun van de coalitiepartijen, maar als ze straks met deze plannen in de Eerste Kamer belanden, komen ze steun tekort. 

Daarbij gaan we er gemakshalve vanuit dat de opiniepeilers de stemming in het land goed aanvoelen en dat er een wonder moet gebeuren om de toch al minieme meerderheid in de senaat overeind te houden. Ook gaan we er vanuit dat de Eerste Kamer blijft doen wat ze de afgelopen jaren consequent heeft gedaan: zodra het belangrijk wordt altijd stemmen volgens marsorders die door de politieke leiding in de Tweede Kamer worden uitgevaardigd. En dan gaan we er ook nog vanuit dat het partijen als de PvdA menens is als zij zeggen dat zij niet in zijn voor politieke akkoorden met het kabinet.

Het directe gevolg vandaag: Dekker moet op zijn plannen voor de rechtsbijstand opnieuw gaan studeren en daarna eerst langs de Raad van State om te vragen wat die ervan vindt, nog voordat hij van de Kamer een echt wetsvoorstel mag indienen. Koolmees, die al een stadium verder is met zijn wetsvoorstel, moet hopen dat hij voordat het op stemmingen aankomt toch nog een of twee oppositiepartijen kan overtuigen. En anders grote haast maken met de behandeling in de Eerste Kamer, voordat die op 27 mei daadwerkelijk van kleur verschiet.  

GESPREK VAN DE DAG
Ze komen

Het is handig gespeeld, van de oppositiepartijen. Ze dreigden woensdagavond een debat te moeten gaan voeren over het klimaatbeleid terwijl er nog helemaal geen klimaatbeleid is. Dat had zo'n debat kunnen worden waarin premier Rutte op geen enkele vraag wilde ingaan, omdat hij nog wacht op de doorrekening van alle plannen door de planbureaus: ‘In dit stadium kan ik daar omwille van het proces helaas nog niets over zeggen...’

Dat had weinig zin, besefte ook PvdA-voorman Asscher. Maar hij had wél zin om de coalitiepartijen, die onlangs even rollebollend over straat gingen, verder uiteen te drijven: Gert-Jan Segers, Rob Jetten en Sybrand Buma moesten maar eens reageren op het gebrek aan klimaatenthousiasme bij VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff.

Vandaar de verontwaardiging bij Asscher en al zijn oppositiegenoten, toen de vier fractieleiders niet zichzelf maar hun klimaatspecialisten afvaardigden. En vandaar het besluit om het hele debat dan maar af te blazen, terwijl de minister-president en klimaatminister Wiebes toch braaf klaar zaten in vak K. 

Het effect was groot en ongetwijfeld precies zoals de oppositie wenste: de oproep aan Dijkhoff om ‘gewoon zijn werk te komen doen’, resoneerde de hele avond in alle (sociale) media. 

Vandaag kozen de coalitiepartijen alsnog eieren voor hun geld. Op de ‘warme uitnodiging’ van de voltallige oppositie om volgende week alsnog op appel te verschijnen, gingen ze alle vier in. Maar CDA-leider Buma niet zonder dat hij nog even zijn verbazing over de gang van zaken had uitgesproken: ‘Ik hecht er wel aan dat wij een parlement zijn dat de regering controleert. Fracties kiezen zelf of zij aan een debat meedoen en zo ja, met welk Kamerlid. Als de fractievoorzitters moeten komen, kan er vantevoren even gebeld worden. Ook heb ik tegenwoordig whatsapp….het is hoffelijk om dat zo te doen.’

Er was niemand die hem tegensprak. 

HERDACHT
Dick Dolman

Vorige week ontviel de Kamer Dick Dolman, een van de meestgeprezen oud-voorzitters. Vandaag werd hij plenair herdacht in een feestje vol vrolijke herinneringen.

Voorzitter Arib memoreerde zijn ironische gebrek aan bescheidenheid (‘Dat ik bekend sta als een van de beste voorzitters, kan ik niet tegenspreken’) en zijn besluit om voortaan niet meer hele nachten door te vergaderen maar om 11 uur ’s avonds te stoppen. In een poging om de Kamer te disciplineren hamerde hij PvdA’er Flip Buurmeijer eens middenin een zin af. De volgende dag mocht hij zijn zin afmaken.

Op bezoek in Hongarije (toen nog een dictatuur) beklaagde Dolman zich in de jaren ’80 over het grote aantal fracties in Nederland. ‘Wij hebben er twaalf’, zei hij, ‘U maar eentje. Zouden wij elkaar niet ergens halverwege kunnen ontmoeten?’

Waarop premier Rutte nog even de bekende woordenwisseling memoreerde die Dolman ooit had met PvdA’er Marcel van Dam, toen die de dienstdoende minister beschuldigde van een leugen.

Dolman: ‘Het woord ‘leugen’ kan ik niet toestaan. Hoogstens kunt u zeggen dat hetgeen er staat naar uw mening op gespannen voet staat met de waarheid.’

Van Dam: ‘Laat ik het dan zo zeggen: het tegendeel van de waarheid heb ik zelden zo pregnant onder woorden gebracht gezien.’

Dolman: ‘Ik hoop dat duidelijk is wat het verschil is. Een leugen is een bewuste daad en het tegendeel van de waarheid is uw oordeel. Dat is dus heel iets anders.’

Prachtig, stelde debatliefhebber Rutte vast, waarna hij zich richtte tot het PVV-vak: ‘Ja, Geert, een andere tijd.’

Augustus 1979: Dick Dolman is benoemd tot nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer en is gefeliciteerd door zijn voorganger Anne Vondeling. Voor het eerst in de voorzitterszetel met de hamer. Beeld Hollandse Hoogte / Bert Verhoeff

EN DAN DIT NOG

Edith Schippers, veelgenoemd toekomstig partijleider van de VVD, wellicht zelfs de eerste vrouwelijke premier, heeft voorlopig andere dingen aan haar hoofd: zij wordt de nieuwe president van chemie- en biotechmultinational DSM Nederland

Daarmee is zij binnen een week wel de tweede nieuwe vrouw in de top van het bedrijfsleven, na die van Albert Heijn

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.