Op de Mont Ventoux waant de mens zich hoger dan hij is

De vijftiende etappe, die morgen wordt verreden, is de langste van deze Tour. Ze voert naar een berg met een magische naam.

Tijdens deze honderdste editie van de Tour maakt de Mont Ventoux opnieuw deel uit van het schitterende parcours. Met de naam Ventoux steekt er opeens een kille, omineuze wind op in het zomerse decor van het Franse landschap. De Kale Berg roept associaties op met fietsen op een buitenaardse planeet. Een eindeloze, steile helling, waar de zon meedogenloos brandt. Een verraderlijke berg van schoonheid, liefde en dood. En van deze drie het meest de dood, sinds wielrenner Tommy Simpson hier in 1967 samenviel met zijn schaduw.


De dood bepaalt de aantrekkingskracht van deze berg. Want wie de top haalt, heeft behalve zichzelf, vooral de dood overwonnen en waant zich, voor even, onsterfelijk. Niet voor niets wordt tijdens deze Tour de etappe over de Ventoux gereden op 14 juli, de nationale feestdag van de Fransen. De Mont Ventoux vormt in alle opzichten het hoogtepunt van de Tour.


Mystici, wetenschappers, natuurliefhebbers, wandelaars en fietsers vanuit de hele wereld komen naar deze plek om de magie van de berg te ervaren. Vooral fietsers. Niet omdat de berg met zijn 1.912 meter zo spectaculair hoog is. Er zijn hogere bergen. Maar deze berg is onberekenbaar: lieflijk en boosaardig, vriendschappelijk en vijandig. Hij is onderhevig aan buien. Op de warmste dagen kan er op de kale flanken plotseling een krachtige, ijzige wind (ventoux) opsteken. Wie vanuit het paradijs de berg bestijgt, kan terechtkomen in de hel.


Er zijn filmbeelden van de laatste meters van Tommy Simpson. Hoe hij onder de moordende zon over de weg slingert. Drie mannen houden hem rechtop en duwen hem naar de kant van de weg. Tillen hem van zijn fiets, leggen hem op de hete steentjes van het maanlandschap, waar hij ten slotte verdwijnt in een helikopter als in de buik van een bovenaards insect dat hem meeneemt naar gene zijde. De berg heeft een dode gebaard. Ook al is de dood van Simpson het gevolg van uitputting en doping (een zonnesteek, beweren sommigen), de mensen maken liever hun eigen verhaal. De dood van de wielrenner draagt bij aan het mysterie en de magie van de Mont Ventoux. Wie zonder te sterven de top haalt, heeft de dood verslagen. Op de Mont Ventoux waant de mens zich hoger dan hij is.


'C'est le mont le plus élevé de la region, et il mérite bien son nom de 'Ventoux',' luidt de eerste zin van het verslag van de beklimming van de 'winderige' berg door Francesco Petrarca (1304-1374), humanist, wegbereider van de Renaissance, maar vooral dichter. De tegenstelling tussen ideaal en werkelijkheid heeft hij bezongen in de vele sonnetten in zijn Canzoniere (Liedboek), waarin 'Laura' het onbereikbare geluk vertegenwoordigt. Zoiets als fietsen op de Mont Ventoux, weten we van onze sonnettendichter Jan Kal: 'ijdelheid en het najagen van wind'.


Ook dit jaar zal de Ventoux schitterend en genadeloos zijn. Fietsen over de kale kop waar de zon brandt, of een straffe wind aanhoudend aan het shirt van de renner rukt, of waar renners uit het zicht verdwijnen en oplossen in wolken van koude mist. De berg voor miljoenen. Maar hij is het mooist als hij alleen voor jou is en jij voor even deel hebt uitgemaakt van zijn eeuwigheid.


Of, met de woorden van Petrarca:


'En ik besef (iets wat mij niet meer


vrijlaat)


dat alles wat de wereld aangenaam


en dierbaar is als in een droom


voorbijgaat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden