Column

'Op de kar staat de kist waarin Ria ligt'

Ria was optimistisch, vrolijk, ondernemend en betrokken, schrijft columnist Lidy Nicolasen. 'Iemand die moeiteloos de 100 jaar zou kunnen halen, vond zij zelf en vond iedereen die haar kende. Want als zij het niet was, wie dan wel?'

Schotse Hooglanders in Nationaal Park Veluwezoom.Beeld anp

De stoet slingert door het landschap van de Veluwe. Even lijkt het alsof er een hechte geloofsgemeenschap is opgestaan. Voorop gaat een smalle antieke boerenkar op hoge wielen. Ernaast schrijden zes jongemannen in pandjesjassen en een hoge zije op hun hoofd. De zevende, een oudere, loopt aan het hoofd van de stoet.

Zwijgend volgen vele anderen in een lang lint van treurnis, kou en wind trotserend. Op de kar staat de kist waarin Ria ligt, met wie ik decennialang bevriend was. De kop van de stoet houdt halt op een voor het oog willekeurige plek in het groenbruine wintergras. De jongemannen tillen de kist van de kar en plaatsen die boven een gegraven gat. De volgelingen gaan er in een kring omheen staan.

Moderne vrouw
Ria was een moderne vrouw, wars van de tradities van hechte en zelfs minder hechte geloofsgemeenschappen. Ze was optimistisch, vrolijk, ondernemend en betrokken. Iemand die moeiteloos de 100 jaar zou kunnen halen, vond zij zelf en vond iedereen die haar kende. Want als zij het niet was, wie dan wel? In het afgelopen voorjaar werd er kanker bij haar geconstateerd. Een goed te behandelen kanker, kreeg ze te horen. Ze zou de 100 nog steeds met gemak kunnen halen.

'U bent helemaal schoon', zeiden haar doktoren opgewekt, toen ze na een voorspoedig verlopen operatie het ziekenhuis verliet. 'Wil u zoiets nooit meer tegen iemand zeggen', zei Ria bij terugkeer van haar campervakantie in Schotland een paar maanden later. Het zat mis, al tijdens de vakantie had ze die wetenschap niet meer kunnen negeren.

Beschaamd
Ze vertelde het op de voor haar kenmerkende gedecideerde toon, het resultaat van een jarenlange ervaring als lerares. In het ziekenhuis deden ze er beschaamd het zwijgen toe. Ria was niet de persoon om groot misbaar te maken over de foute calculatie en de - naar zij wist - gemaakte fouten tijdens de operatie. De tijd die haar resteerde ging razendsnel op. De tumor wilde genadeloos en agressief van geen wijken meer weten.

Ria was een vogelaar pur sang. Zo'n type dat voor dag en dauw opstaat, door kou en nattigheid ploetert om met een verrekijker geduldig te wachten totdat de beloofde vogel zich liet zien. Ook minder spectaculaire vogels hadden haar aandacht. Een vogelaar hangt altijd in de natuur rond. Een jaar geleden ontdekte ze aan de rand van de Veluwe het natuurgebied De Heidepol, een 17 hectare grote begraafplaats.

Ze zou moeiteloos de 100 halen, natuurlijk, maar ook op die leeftijd zou ze hier toch het liefst begraven willen worden, deelde ze haar nabestaanden alvast mee. Wie zich liet verleiden, troggelde ze mee naar dat mooie stukje Veluwezoom met de lanen van beuken en berken, de bloemenvelden in de zomer en de eindeloze heide. Ergens daar zou ze willen liggen.

Ria had een plek langs de bosrand of onder een boom kunnen weerstaan en het open veld gekozen als de plaats waar haar graf zou zijn. Het was niet zomaar een gat in de grond. De bovenste laag was zorgvuldig weggeschept om te worden teruggelegd. Grafstenen zijn er niet, wel ligt er hier en daar een plak van een boomstam met naam en geboortedatum. Sommige plakken zijn ze al bijna helemaal verslonden door de natuur.

Eeuwigdurend
Als alle plekken zijn vergeven - ze zijn voorzien van GPS - stopt het begraven hier en gaat de Heidepol als natuurgebied verder. Het graf zal natuur worden. Eeuwigdurend zul je er rusten.

Voordat de gang naar de vrije natuur werd gemaakt, dromden we eerst bijeen in een schemerige houten schuur waar de kist naast de condoleanceregisters stond opgesteld. Het schaarse licht kwam van schemerlampen op boomstronken tussen de houten klapstoelen. Ria werd 75 jaar, op geen stukken na 100. The Rest is Silence, had ze naar Hamlet op haar rouwkaart laten zetten.

Lidy Nicolasen is verslaggeefster van de Volkskrant. Ze schrijft wekelijks een column voor Volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden