Column

Op de drempel schitterend in zijn eenvoud

Op de drempel is een schitterend programma. Het zit 'm in de eenvoud: pratende mensen aan een tafel.

In 'Op de drempel' interviewt Coen Verbraak mensen die binnen afzienbare tijd zullen sterven.Beeld anp

Niet lang voor zijn dood op 24 april 2015, zat Parool-columnist Albert de Lange tegenover Coen Verbraak. 'Ik voel geen enkele aandrang om verder te reizen dan mijn serre', zei De Lange.

Verbraaks nieuwe Kijken in de ziel-reeks heet Op de drempel. Over de drempel wacht de dood. De geïnterviewden zijn mensen die weten dat ze binnen afzienbare tijd zullen sterven. Ziek, uitbehandeld.

Op de drempel is een schitterend programma. Het zit 'm in de eenvoud - gewoon: pratende mensen aan een tafel - in het onderwerp, in de bloemrijke volzinnen die zonder hapering uit Verbraaks mond rollen ('Je leefde niet langer in de schaduw van de angst?' of 'Het kenmerk van angst is dat het een wild paard is dat galoppeert door je hoofd'), maar vooral in de geïnterviewden, allemaal ogenschijnlijk nog zo vol leven en toekomst.

Het aanstormende einde, het concrete aanzeggen van zoiets abstracts als de eigen sterfelijkheid, had hen met gedachten opgezadeld die meer dan de moeite van het beluisteren waard bleken. Voor wie gelooft dat je de dood slechts in blinde paniek of in bleke berusting tot je kunt laten komen, zijn er mensen als Margo de Jonge, Bernard Muller, Laura Maaskant, Claudia van Deudekom en Hansje Bunschoten. Hoe meer nabij de dood, hoe meer glans het leven krijgt.

'Het is zonde', zei Karin van Ringen, 'zonde dat het weggaat. Ik vind het heel leuk.'

De toekomst houdt op te bestaan en tijd om het verleden te bezien, is schaars. Alles vernauwt zich tot het heden. De plannen die twintiger Laura maakt, maakt ze omdat ze voorpret heeft leren waarderen. Of die plannen ooit ten uitvoer gebracht kunnen worden, en of de voorpret ooit wordt ingelost, is ongewis. Ze heeft besloten zich daar niet door te laten weerhouden.

Veel aspecten van het sterven kwamen voorbij. Het opzeggen van abonnementen en lidmaatschappen, om anderen maar niet met de rommel achter te laten. Het eiland waar de bijna-dode op belandt - anderen noemden het een vissenkom, of een vacuüm. Het afscheid, in stukjes. De tijd die doodgaan kost. Wat je gaat missen: opgroeiende kinderen, nog niet geboren kleinkinderen, op een haar na afgeronde studies waarvan je de buluitreiking niet meer gaat meemaken.

Ook filosoof René Gude, die enkele maanden voor z'n overlijden bij DWDD al een blik wierp in de peilloze diepte van de eigen dood, zat gisteravond tegenover Verbraak. Hij had nog wel twintig jaar door willen klooien, zei hij. Dat ging niet. Gude vertelde over zijn zoons, die hem nog veel hadden willen laten zien, van alles met hem hadden willen bespreken. Hoe ze eraan toe waren.

'Ik begin er ineens aan te twijfelen of ik wel precies weet hoe die jongens eraan toe zijn.' Zijn stem brak. 'Stel je voor dat dat slechter is dan ik denk.'

Volgende week het tweede en laatste deel. Niet te missen.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden