Reportage Utrecht

Op de dag dat de Notre Dame in brand vloog, kreeg de Dom een nieuw brandalarm

Het is een gek toeval. Op de maandag waarop de Notre Dame in Parijs afbrandde, werd in de Utrechtse Domtoren een nieuw brandalarmsysteem in gebruik genomen. 100 procent veiligheid bestaat niet, maar ‘hopelijk doen ze het hier in Utrecht goed’. Want ‘wat de Notre Dame is voor Parijs, is de Dom voor Utrecht’.

Luchtfoto van de Domtoren in Utrecht. Beeld ANP

‘Het vorige systeem werkte ook goed, maar dit is hypermodern’, zegt torenbeheerder Jaap van Engelenburg. De tientallen melders in alle lagen van de 112 meter hoge toren reageren niet alleen op rook, maar ook op temperatuursverandering. Meldingen komen meteen bij de brandweer terecht.

Dat met de sprinklerinstallatie van de Utrechtse toren niets mis is, bleek onlangs toen ze per ongeluk afging. ‘Er was niet tegen op te dweilen’, zegt de torenbeheerder.

Van Engelenburg staat de pers te woord aan de voet van de Dom, waar bouwvakkers bezig zijn met de opbouw van een gigantische steiger voor de aankomende restauratie. De bouw van de toren begon in 1321 en duurde zestig jaar. Nu brokkelt het natuursteen af en is er 37 miljoen euro begroot voor een ingrijpende opknapbeurt.

Hoe staat het met de veiligheid van monumenten in Nederland, is de vraag die opkomt na de dramatische brand in het hart van Frankrijk. Dan ligt een vergelijking met de Utrechtse toren voor de hand: die wordt dus ook al verbouwd en is in het hart gebeiteld van vele inwoners. ‘Als ik boven op de Dom sta’, is niet voor niets de eerste regel van het stadslied.

‘Wat de Notre Dame is voor Parijs, is de Dom voor Utrecht’, zegt verkoopster Lida Bakker in de Candelaer, een van de vele winkels in de buurt van de toren waar ze Dom-spulletjes verkopen – in dit geval de bekende gekleurde kaarsen in de vorm van de toren. ‘Iedereen hier heeft de Dom in zijn hart, hele wolken toeristen tot uit China en Japan komen er speciaal voor naar Utrecht. Toen ik die brandende kerk op tv zag, dacht ik meteen: o jee, met renovaties gaat het vaker mis, hopelijk doen ze het hier in Utrecht goed. Het zal in elk geval een extra waarschuwing zijn.’

Bliksem of kortsluiting

‘Als de Dom zou afbranden, zou ik een potje gaan janken – en ik niet alleen’, zegt torenbeheerder Van Engelenburg. ‘Honderd procent veiligheid kun je nooit garanderen. Bliksem is bijvoorbeeld een risico, of een kortsluiting. Ik kan niet voor andere monumentenbeheerders spreken, maar wij doen het maximale om ook de verbouwing veilig te laten verlopen. En ook buiten de verbouwing om wordt de Dom twee keer per jaar gecontroleerd op brandveiligheid.’

Alsof ze het zo hebben afgesproken, turen even verderop op het plein twee brandweerlieden en een gemeentelijke toezichthouder ingespannen naar de toren. Ze komen elke week controleren of de voorbereidingen van de bouw veilig verlopen, zeggen ze. Dat er bijvoorbeeld geen steigeronderdelen naar beneden kunnen vallen op voorbijgangers. Met de brand in Parijs heeft hun inspectie dus niets maken, verzekeren ze. ‘Normaal let niemand op ons, nu hebben we veel meer aanspraak.’

Parijs is in diepe rouw om de brand in de Notre Dame. Om welke iconen zouden we in Nederland rouwen? Een toptien – in willekeurige volgorde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.