Op Curaçao zijn principes schaars

Een harde campagne voert de kiezer op Curaçao naar de verkiezingen van morgen. Is er straks wel een regering te vormen zónder 'boeven'?

Interim-premier Betrian belooft straks alle ministers te screenen op corruptie. Maakt dat een kans?

Het is nooit eerder gelukt. Er zijn in het verleden pogingen geweest om het screenen van gezagsdragers wettelijk te verankeren. Maar steeds liep dat uit op gelegenheidswetgeving, op maat gesneden om politici met een luchtje toch door een screening te helpen.


Het probleem is dat niet enkel ministers zouden moeten worden gescreend, maar ook directeuren van overheidsbedrijven, de ambtelijke top en de directie van de centrale bank. Een corrupte minister is vaak slechts het topje van de ijsberg. Betrian en de leden van zijn huidige team zijn overigens zelf niet gescreend. De eerste verhalen over corruptie van een minister staan al weer in de krant.


Waarom is er zo veel bekend over corruptie onder politici en ambtenaren?

Op Curaçao is het persoonlijke politiek. Dat maakt karaktermoord het politieke wapen bij uitstek. Meestal gaat het om roddels over politici in de media. De kranten zijn veelal niet meer dan een schaamteloze spreekbuis van een bepaald politiek gremium.


Maar er komen ook documenten boven water die geen ruimte laten voor twijfel. Zo weten we alles van de belastingschuld van meer dan een miljoen gulden van ex-minister van Financiën Jamaloodin en de niet-onderzochte ongebruikelijke transacties van ex-premier Schotte en zijn connecties met de maffia. Of over de 'lening' aan de vrouw van centrale bank-directeur Emsley Tromp, die werd doorgestort naar diens 'pensioenfonds'.


Als een politicus het zelfs voor Curaçaose begrippen bont maakt, wordt hem dat zelden lang nagedragen. Zo wordt de wegens corruptie veroordeelde Anthony Godett (FOL) door zijn oude politieke tegenstanders weer in de armen gesloten omdat hij nodig is voor hun parlementaire meerderheid.


Telt de ene partij meer corrupte politici dan de andere?

Politici op Curaçao wisselen makkelijk van partij. Dat komt doordat partijen op Curaçao eerder de politieke exponent zijn van een belangennetwerk, dan dat ze voortkomen uit een ideologie. Partijprogramma's ontstijgen de simpele retoriek niet en gaan zelden over principes. Een politicus kan makkelijk switchen als dat beter uitkomt voor zijn eigen belang of dat van de groep waartoe hij behoort.


Zo was ex-premier Schotte al lid van drie verschillende partijen voor hij begon met zijn eigen partij MFK. De kopstukken van de 'nieuwe' politieke partij PAIS, die vrijdag hoge ogen gaat gooien, zijn eerder uit een andere partij gestapt of aan de kant gezet. MAN-dissident Eugène Cleopa, deze zomer weggelopen uit de coalitie, kon direct een derde plek op de PAIS-lijst krijgen.


Wat verdeelt die partijen dan, als ze toch allemaal bijna hetzelfde zijn?

MFK en PAIS zijn jonge partijen die de macht uit handen willen wringen van de oude machtspartij PAR. Ze behartigen de belangen van netwerken van zakenlieden, kleine ondernemers, vrije beroepen en ambtenaren die vinden dat de PAR hun in de weg staat.


De PAR is grosso modo de partij van de lokale elite die zaken doet met grote Nederlandse ondernemers. Jarenlang voorzag de PAR de top van de ambtenarij en overheidsbedrijven van personeel. Ze ziet zich als zusterpartij van het CDA. Ex-premier Balkenende kwam de PAR-campagne persoonlijk steunen.


De enige grote partij die min of meer aan dit patroon ontsnapt is Pueblo Soberano. De links-nationalistische partij strijdt voor onafhankelijkheid en tegen corruptie. Een PS-minister uit het laatste kabinet die haar man mee op dienstreis wilde nemen op kosten van de belastingbetaler, werd van haar post ontslagen en uit de partij gezet.


FILM OVER 18DE EEUWSE SLAAF VERHIT GEMOEDEREN


Net nu de campagne op zijn hoogtepunt is, zijn op Curaçao de opnamen begonnen voor de speelfilm Tula, the revolt. De rolprent schildert het leven van de eerste Curaçaose vrijheidsstrijder, die een marteldood stierf in 1795. De opnames voeden de onvrede over de koloniale bemoeienis van Nederland met het eiland - onder anderen oud-premier Gerrit Schotte hekelt voortdurend de Nederlandse rol. Makers Dolph van Stapele en Jeroen Leinders wonen al hun hele leven op Curaçao, maar werden toch gevraagd waarom juist twee blanke jongens aan de haal gaan met het verhaal van slaaf Tula. 'We houden ons zo ver mogelijk van partijpolitiek', zegt van Stapele. 'De film over Tula gaat over vrijheid en gelijkheid; niet over zwart of wit.' De film, door Nederlandse particulieren gefinancierd, heeft een sterrencast met Jeroen Krabbé en Danny Glover. Maar de presentatie daarvan onlangs in Willemstad moest niet te veel ruchtbaarheid krijgen, om het antikoloniale sentiment niet te veel aan te wakkeren.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden