Op bezoek bij de broer van Emile Roemer: 'Roemers loopbaan is geslaagd'

Toine Heijmans in Boxmeer

Wat voor politici willen we eigenlijk in dit land?

Roemers broer is ouder en wijzer en draagt een snor. Hij is theoloog. Hij schreef de ongeautoriseerde biografie van Emile. Zaten ze hier thuis of bij hem aan tafel met een opnameapparaatje, steeds een uur of anderhalf te interviewen. Best lastig dan om afstand te houden, daarom noemt hij Roemer regelmatig 'Roemer'.

Roemer kwam opdoemen uit het niets, zegt Jos, en wandelde Den Haag binnen. Het was zo lógisch: Roemer was wat je wilde. Wantrouwen had de politiek omarmd, en Roemer bewees het tegendeel. Daarom ging Jos die biografie schrijven: een antwoord op het platte beeld. 'Ik wilde dat iedereen zag wat ik zag.' Een politicus zonder dubbele agenda, tussen al dat intransparante gekonkel.

Keuze van de hoofdredactie

Was Emile Roemer te eerlijk voor de politiek? Philippe Remarque tipt de verslaggeverscolumn van Toine Heijmans. Toine ging naar Boxmeer, waar hij onder anderen sprak met de broer én biograaf van Emile. In zijn thuisstad heet hij overigens É-miel.

Foto de Volkskrant

En nu is Roemer weg.

Jos: 'De mensen zeggen dat ze echte, eerlijke politici willen. Maar in de praktijk doen ze gretig mee in de wedstrijd die van politiek gemaakt wordt.'

Te aardig, te net, te zacht, zo gaat Emile Roemer de opschrijfboekjes in. De man die elf jaar de hoge druk van Den Haag doorstond, krijgt een erfenis van twee woorden mee. Er moet direct een vonnis geveld: hier is gefaald. En dan zijn de blikken alweer op de nieuwe gericht.

Roemers biograaf en broer Jos.

Aardige mensen, wat moeten we ermee.

Ik koop de biografie van Roemer in boekhandel Van Dinter, centrum Boxmeer. 'Onzen É-miel', lacht Frans van Dinter - de klemtoon komt hier op een andere plek dan in de rest van het land. Hier is É-miel een andere man. Het zit toch wel in de grond, zegt Frans, het is hier een beetje vrijstaat zo tegen de rand van de Peel. Daar dringt het lawaai van Den Haag niet meer zo door, als ik begrijp wat hij bedoelt.

En dan die brede lach. Iedereen die ik naar É-miel vraag, geeft me die brede lach.

Boxmeer is een groot dorp, een boerenerf met opstallen uit verschillende tijdsgewrichten. Als hij na een hogedrukdag op het perron stapt van station Boxmeer en zijn fiets uit de fietskluis tevoorschijn haalt, roept er altijd wel iemand van de overkant om een pilske. Daar is 't Vertrek, café-zalen-hotel-eetgelegenheid. En dan neemt Roemer er één, en dan is hij É-miel. Van Aimée.

'Hé Ingrid, É-miel heeft geen kapsones toch?'

'Neuh.'

De biografie.

Jos ziet in Roemer een voortzetting van zijn ouders. 'Het principiële van zijn vader en de humor van zijn moeder.' Hun katholieke waarden nam hij mee naar het socialisme. Vier broers, een zus, een pleegzus. Jos, Paul en Peter waren van de hippieharen, Emile hield zijn kapsel kort. Hij was een verademing thuis, schrijft Jos. Peter en Paul waren betrokken bij brandstichting in de hooimijt van boer Litjens. Jos deed joyriding. Onzen É-miel deed dat niet.

Roemer was 13 toen hij begon met het rondbrengen van SP-krantjes. Nu is hij 55. Na zijn aftreden vroeg Jos hem: heb je de top van je persoonlijk kunnen bereikt? Roemer zei 'ja'.

Jos nam vijf jaar voor het boek. Het verscheen een week voor de verkiezingen. Die liepen niet goed voor hem af. Het verwijt dat Nederlanders hun politici aldoor maken, is dat ze oneerlijk zijn. Krijgen ze een betrouwbaar mannetje, is het weer niet goed. Wat voor politici willen we nou eigenlijk in dit land? 'We willen mediaspektakel', zegt Jos, we willen 'peilingen, tussenstanden, tweede schermen' en gemakkelijke antwoorden op ingewikkelde vragen: 'Vermaak van de hoogste orde.'

We willen winnaars en verliezers, en niks ertussenin.

Roemer heeft de SP normaler gemaakt, 'een gevestigde partij', zegt Jos. De vraag is of de mensen dat wel willen. Spektakel willen de mensen. Politici die naadloos zijn, bijna van slijm. Natuurlijk is Roemer geslepen en onaardig, dat is iedereen die Haagse jaren maakt. Maar hij was niet geslepen en onaardig genoeg.

Roemer werd wethouder in Boxmeer samen met de VVD en het CDA, keirechtse jongens. Gingen ze elke ochtend koffiedrinken voor de sfeer. Roemer haalde voor een pronkavond van de carnavalsvereniging Fred Teeven naar Boxmeer. Zat Fred daar op de eerste rij, keirechts maar met plezier. De boel bij elkaar houden - hij is niet de eerste die erop sneuvelt.

Gingen ze bowlen met de familie, stonden mensen met hun telefoons Roemer te fotograferen. Dat is niet leuk, zegt Jos. Wij willen dat politici van gewapend plastic zijn. Roemer was graag buutreedner in café de Gouden Leeuw, maar als landelijke bekendheid moet je uitkijken met wat je zegt, 'één zin uit een buut kan in de media alle kanten op vliegen'.

In de boekwinkel zegt Frans: 'Het is een mens, en wij willen politici als machines.'

Jos zegt: 'Roemers loopbaan is geslaagd.'

Voor É-miel is het beter zo, zeggen ze aan de bar van 't Vertrek: 'Die man afgewerkt.' Raar woord voor jullie van buiten, maar in Boxmeer bedoelen ze: 'Streep erdoor, 't is weekend.'

Frans van Dinter, boekhandelaar in Boxmeer.
Meer over