Op belangrijkste NAVO-top in jaren legt Obama de lat hoog

De Amerikaanse president Barack Obama legt de lat hoog op de NAVO-top vandaag in Wales. Het militaire bondgenootschap moet nog tijdens het tweedaags overleg beslissen hoe het Oekraïne gaat helpen tegen Russische agressie aan de oostgrens van Europa. De top in Wales belooft de belangrijkste NAVO-ontmoeting te worden sinds het einde van de Koude Oorlog.

President Barack Obama in Estland Beeld epa
President Barack Obama in EstlandBeeld epa

Obama laat geen enkel misverstand bestaan over zijn intenties en las de NAVO-lidstaten gisteren alvast de les: 'Het Oekraïense leger moet versterkt worden en het bondgenootschap moet de deur openzetten voor nieuwe leden', aldus Obama. Of hij zijn collega's uit West-Europa ook zover krijgt om Kiev vergaand te steunen, is nog de vraag.

De 'brutale aanval', in de woorden van Obama, van Rusland op de Krim en het oosten van Oekraïne vraagt om een reactie. Hij ziet 'de Russische agressie' als een directe bedreiging voor vrede in Europa. 'Historisch bekeken hebben wij gezien dat agressie en oproepen tot nationale sentimenten gevaarlijk zijn voor Europa. Ze waren terecht een reden tot zorg', zei Obama woensdag tijdens een toespraak in Estland.

De Marine One, de presidentiële helikopter landt in Wales Beeld afp
De Marine One, de presidentiële helikopter landt in WalesBeeld afp

Drastische verhoging
Obama maakt er al maanden geen geheim van dat hij vindt dat vooral West-Europese landen te veel rekenen op hulp van de VS om de vrede en stabiliteit in Europa te bewaken. Met regelmaat roept hij Europese landen op hun defensie-uitgaven drastisch te verhogen. Nederland spendeert aan defensie bijvoorbeeld slechts circa de helft van wat is afgesproken in NAVO-verband.

Russische provocaties langs de oostgrens van Europa hebben NAVO-lidstaten de afgelopen weken deels wakker geschud. Het lijkt er in elk geval op dat een nieuwe, snelle NAVO-interventiemacht wordt gelegerd in de oostelijke lidstaten. Deze macht moet begin 2015 operationeel zijn, kondigde NAVO-chef Anders Fogh Rasmussen vorige week aan. NAVO-lidstaten, onder wie Nederland, leveren om beurten militairen. Er moet veel mis gaan als dit plan vandaag in Wales niet wordt goedgekeurd door de lidstaten. Nog meer druk om Rusland te doen inbinden kwam vorige week van de EU, die extra economische sancties heeft aangekondigd.

Voor Obama is het nog niet genoeg. 'De NAVO moet zich concreet committeren aan Oekraïne door Kiev te helpen om hun leger en veiligheidsapparaat te moderniseren. We moeten ook meer doen om NAVO-partners, zoals Georgië en Moldavië, te ondersteunen bij het versterken van hun defensieapparaat', aldus Obama. Ook de Baltische staten stelde Obama woensdag gerust. 'We zullen er zijn voor Estland, Letland en Litouwen. U bent uw onafhankelijkheid ooit eerder verloren. Met de NAVO zal dat nooit meer gebeuren.'

null Beeld ap
Beeld ap

Marineschepen
De Russische president Poetin leek gisteren wat druk van de ketel te willen halen door een vredesplan voor te stellen en zelfs te preluderen op een staakt-het-vuren in Oekraïne per aanstaande vrijdag. Maar het vooruitzicht daarop is zo vaag dat Frankrijk besloot af te zien van de levering van de eerste van twee marineschepen aan Moskou. Australië voert sinds woensdag geen uranium meer uit naar Rusland.

Ook Nederland neemt het vredesplan van Moskou niet erg serieus. 'Ik ben daar sceptisch over', zei Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken gisteren in de Tweede Kamer. Een NAVO-lidmaatschap van Oekraïne, waar ook NAVO-chef Rasmussen op heeft gehint, is wat Nederland betreft nog niet aan de orde. Timmermans zei dat Rasmussen de afgelopen maanden vaker 'voor de troepen uitliep'. Hij werd volgens hem daarna steeds weer door de NAVO tot de orde geroepen.

null Beeld afp
Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden