Oostenrijk

ONDANKS ongekend harde druk van de kant van Oostenrijks veertien EU-partners zijn de conservatieve ÖVP en Jörg Haiders rechts-populistische FP & Ouml; doorgegaan met het vormen van een nieuwe regering....

Het is hoogst betreurenswaardig dat in Oostenrijk een partij aan het bewind komt die haar stormachtige groei voor een groot deel dankt aan het inspelen op nationalistische sentimenten en afkeer van vreemdelingen. Verantwoordelijk voor deze verontrustende ontwikkeling is de conservatieve ÖVP, die Haider en zijn partij bij de macht betrekt. Haider zelf blijft gouverneur van Karinthië en komt niet naar Wenen, maar het is duidelijk dat ÖVP-leider Schüssel kanselier bij de gratie van Haider wordt.

Met hun dreigement Oostenrijk ingeval van regeringsdeelname van de FP & Ouml; binnen de EU te isoleren, hebben de Europese regeringsleiders hoog spel gespeeld. Veel Oostenrijkers zijn zowel geschrokken als verontwaardigd over wat ze zien als inmenging. Toch was er zeker aanleiding voor het dramatische Europese gebaar. Europa heeft (evenals Israël en de VS) een krachtig signaal gegeven; het heeft laten blijken dat het als gemeenschap die is gebaseerd op de waarden van de rechtsstaat en de democratie, het nazi-verleden niet laat vergoelijken en in zijn midden geen xenofobe politiek accepteert.

De Oostenrijkse regeringspartijen-in-spé hebben die waarschuwing naast zich neergelegd, wat formeel gesproken hun goed recht is, want ze beschikken over een meerderheid in het parlement. De EU staat nu voor de vraag of zij het geuite dreigement moet uitvoeren en Oostenrijk isoleren. Dat zou consequent zijn, maar ijzeren consequentheid is niet altijd de hoogste wijsheid.

Nu Oostenrijk zijn soevereine rechten gebruikt om een politiek dubieuze en riskante weg in te slaan, is het veruit het verstandigst om de ÖVP-FP & Ouml;-regering nauwgezet te volgen en te kijken of ze daadwerkelijk afwijkt van het pad van mensenrechten en tolerantie. Dat had in feite al eerder moeten gebeuren. Europese instanties hadden kunnen toetsen of in Haiders Karinthië het recht op gezinshereniging wordt gerespecteerd en hoe het daar zit met de extra kinderbijslag voor autochtone moeders. Dat kan alsnog worden nagegaan. Mocht blijken dat er mensenrechten worden geschonden, dan heeft Europa het recht en de plicht om tegen Oostenrijk op te treden.

In Wenen wordt het risico van een isolement beseft. Vandaar dat de nieuwe regering zich presenteert met een (op het eerste gezicht) gematigd program. Voor een rol als staatsman is Haider - niet voor het eerst - bereid wat ideologische veren af te schudden. Dat is mede te danken aan de internationale druk. Europa's kritische aandacht voor Oostenrijk mag niet verslappen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden