CHECKPOINT CORONADuitsland

Oostenrijks grensbeleid doet denken aan Monty Python: je mag er doorheen en dan weer terug, of niet

Volkskrant-journalist Remco Andersen rijdt langs de (gesloten) binnengrenzen van Europa. Aan de Duits-Oostenrijkse grens gelden de laatste reisbeperkingen alleen nog op papier.

Zo moeilijk als je Oostenrijk binnenkomt, zo makkelijk kom je er weer uit; Fort Oostenrijk geldt alleen aan de Italiaanse grens. Wanneer diep in de avond op een bergweg het bordje Bundesrepublik Deutschland opdoemt, zie ik dat in de doorregende duisternis bijna over het hoofd. Juist die dag – 4 juni – heeft Oostenrijk de grenscontroles met alle buurlanden behalve Italië afgeschaft.

De bizarre werkelijkheid is nu dat je als Nederlander komend vanuit Italië aan de grens per formulier moet beloven dat je op doorreis bent en nergens op weg naar Duitsland zult stoppen in Oostenrijk. Als je vervolgens een uur later Duitsland binnenkomt, kun je omkeren, Oostenrijk ongehinderd weer binnen rijden, en een wienerschnitzel opzoeken – niemand die je vragen stelt. Zelfs een Oostenrijkse regeringswoordvoerder zegt: ‘We kunnen niet op elke meter een politieman neerzetten.’

Dat is de praktijk. De theorie is als volgt, blijkt uit een telefoontje naar het Oostenrijkse ministerie van Binnenlandse Zaken: wie belooft niet te stoppen en dat toch doet, kan een boete van tot 1.440 euro krijgen. Of die daadwerkelijk is uitgedeeld, durft de woordvoerder niet te zeggen. De vrije toegang voor buurlanden vanaf 4 juni geldt voor burgers van die landen, niet voor verkeer uit of via die landen. Als Nederlander moet je dus bij aankomst in Oostenrijk nog altijd óf een negatieve test op covid-19 laten zien, óf veertien dagen in quarantaine.

Monty Python

Ho, maar wacht even, zegt de woordvoerder, da’s waar ook: wie vanuit een land als Nederland dóór een buurland van Oostenrijk – niet zijnde Italië – reist en in dat buurland minimaal veertien dagen doorbrengt, mag ook zonder test of controle Oostenrijk in. Het doet denken aan Monty Python’s Holy Hand Grenade: gij zult tot drie tellen, en nimmer tot twee, tenzij het is om uw weg te vervolgen naar drie.

Hoe controleert Oostenrijk in hemelsnaam of een Nederlandse auto komend uit Duitsland daar meer of minder dan twee weken heeft doorgebracht? Vraag me dat alsjeblieft niet, zegt de woordvoerder aanvankelijk. En verzucht dan: ‘We vragen mensen ook om niet harder dan honderd te rijden, en kunnen die niet allemaal controleren. Bovendien hopen we dat de situatie de komende dagen of weken normaliseert.’

Parkeerplaats bij de kabelbaan op de Zugspitze.Beeld Remco Andersen

Toerisme op gepaste afstand

Aangekomen in het Duitse Garmisch-Partenkirchen galmt op vrijdagochtend opgewekte schlagermuziek – Felicita, van Rosanna Rocci en Michael Morgan – door een ontbijtzaal die weer voor driekwart gevuld is met toeristen. Dat is pas sinds deze week zo, zegt de uitbaatster, Anneliese (60): ze zitten vol. In Beieren mocht de horeca wel al open in het Pinksterweekeinde, maar het duurde even voor de eerste schapen over de dam waren en de rest volgde. Aan de overkant van de straat, waar een luxueus wellnesshotel zit, hebben ze nog even pech: sauna’s en zwembaden zijn hier nog gesloten of streng gereguleerd.

Het zijn voornamelijk Duitsers en Oostenrijkers, in het Gasthaus bij Frau Anneliese, al is er ook een Australisch stel op rondreis. Aan de voet van de Zugspitze, Duitslands hoogste bergtop die omringd door wolken boven Garmisch-Partenkirchen uittorent, is het nog wachten op de eerste snuffelaars van verder te velde. De kabelbaan naar boven gaat sinds deze week weer, al is het toegestane aantal passagiers per cabine vooralsnog verminderd van 120 naar 40 – afstandsregels blijven van kracht.

‘En die maskers...’, zeggen Dave Eichhorn (28) en Anna Knarr (26), respectievelijk expediteur en pedagoog uit het uiterste noorden van Beieren. ‘Zit je daar in zo’n berghut elkaar aan te kijken vanachter een mondkapje. Raar hoor.’ 

 op stap, sinds medio mei het verbod op ‘niet-essentiële verplaatsingen’ werd opgeheven. Veel restaurants zijn nog gesloten, maar er zijn er een paar open. Nu de deelstaat Beieren de voorjaarsvakantie viert, is dat net genoeg om de eerste tientallen vakantiegangers in eigen land weer richting Zugspitze te lokken.

Voorjaarsvakantie

Ze zijn voor het eerst weer‘We zijn alleen andere Duitsers tegengekomen op de berg,’ zegt Eichhorn. Hij lacht: ‘Maar nadat Oostenrijk gisteren de grenzen met Duitsland opende, hoorde ik op de radiozender Bayern 3 direct alweer reclames van de (Oostenrijkse) stadsregio Salzburg: kom ons bezoeken. Hopelijk begint straks het normale leven weer.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden