Oostenrijk rechts ingehaald in Europa

Het begon in Oostenrijk, de 'ruk naar rechts'. Europa was ruim twee jaar geleden in rep en roer toen de rechts-populistische politicus Haider met slogans tegen immigratie en EU-uitbreiding een grote verkiezingswinst boekte....

Van onze verslaggeefster Marjon Bolwijn

Terwijl Nederland de asielwetgeving heeft aangescherpt, heeft de Oostenrijkse regering haar ruimhartiger asielbeleid onaangeroerd gelaten. Het is niet van plan daarin verandering te brengen, ondanks een sterke toename van het aantal asielzoekers vorig jaar. In 2001 was Oostenrijk het populairste land voor vluchtelingen, met 373 asielverzoeken op honderdduizend inwoners.

'O, dat wist ik niet', zegt FP & Ouml;-parlementariër Reinhardt Bösch. Hij zegt er geen aanleiding in te zien alsnog te pleiten voor een strenger asielbeleid. 'Mensen die volgens internationale bepalingen recht hebben op asiel, die krijgen dat. Alleen misbruik moet worden aangepakt, maar dat kan het beste in Europees verband.'

Vriend en vijand van de Oostenrijkse regering zeggen dat de afgelopen twee jaar het klimaat voor buitenlanders niet is verslechterd. Het Europese Waarnemingscentrum tegen Racisme in Wenen maakt in haar jongste rapportage geen melding van een noemenswaardige toename van het aantal incidenten tegen buitenlanders.

'Eigenlijk is er niets veranderd', zegt Goran Novakovic, Kroaat en werkzaam bij het Integratiefonds in Wenen. Ook willekeurige buitenlanders op straat zeggen dat de regeringsdeelname van de FP & Ouml; niet tot een verharding heeft geleid. Novakovic is wel ongelukkig met de gisteren door de regering gepresenteerde nieuwe vreemdelingenwet. Deze stelt voorwaarden aan arbeidsmigratie en verplicht immigranten tot het volgen van een inburgeringscursus.

Het inburgeringsprogramma is een kopie van het Nederlandse, alleen met scherpere sancties. Zo moeten immigranten die er niet in slagen binnen vier jaar de cursus 'Duitse taal en landskennis' met succes af te ronden, het land uit. Oostenrijk verplicht ook werkloze immigranten, inclusief huisvrouwen, de cursus te volgen.

Het Integratiefonds en de linkse oppositie hekelen de plicht en sancties, en noemen de wet 'buitenlandersvijandig'. Werken in Oostenrijk wordt voortaan alleen toegestaan voor buitenlanders met een hoge opleiding en een beroep waaraan een tekort bestaat. Seizoenarbeiders kunnen een contract van zes maanden krijgen, verlenging is mogelijk.

De Oostenrijkse politicoloog Anton Pelinka ziet in de nieuwe wet 'geen dramatische breuk' met bestaand beleid. 'Oostenrijk heeft immigranten nodig, met name als tijdelijke arbeidskrachten. En daar stelt de regering nu regels voor vast. Tegelijk wordt een streng integratiebeleid gevoerd. Oostenrijk behoort hiermee in Europa tot de middenmoot.'

Pelinka stelt vast dat de FP & Ouml; in de regering zijn toon heeft gematigd. 'Zonder Haider is de Vrijheidspartij een redelijk normale partij. Maar Haider heeft achter de coulissen nog wel de regie in handen. Hij is de aanvoerder van de nieuwe rechtse beweging in Europa en is daarin electoraal nog steeds het succesvolste. Zodra de verkiezingen weer voor de deur staan zal hij weer naar voren treden en inspelen op angstgevoelens. Dat hoort bij een populist.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden