Nieuws Identitaire beweging

Oostenrijk onderzoekt relatie tussen aanslagpleger Christchurch en extreem-rechtse groepering

Oostenrijk heeft de extreemrechtse Identitaire Beweging in het vizier, nu blijkt dat die een donatie heeft ontvangen van de Australische alt-right terrorist Brenton Tarrant. Het is de eerste aanwijzing dat Tarrant mogelijk banden onderhield met extreemrechtse groepen in Europa.

Aanhangers van de Identitaire Beweging tijdens een demonstratie in Berlijn, 2017. Beeld EPA

Maandagochtend doorzochten autoriteiten in Wenen het huis van Martin Sellner, de leider van de Identitaire Beweging Oostenrijk. Aanleiding was de ontdekking door de Oostenrijkse justitie dat de organisatie begin 2018 een donatie van 1.500 euro heeft ontvangen op naam van Tarrant, de 28-jarige Australische man die in twee moskeeën in het Nieuw-Zeelandse Christchurch vijftig moslims doodschoot.

Sebastian Kurz zei op Twitter een ‘uitgebreid en meedogenloos’ onderzoek te zijn gestart naar de relatie tussen Tarrant en de groep. ‘Er kan hier geen enkele tolerantie zijn voor gevaarlijke ideologieën.’ Verdere details zijn in het belang van het onderzoek nog niet bekendgemaakt.

In een videoboodschap verklaarde Sellner niets te maken te hebben met het bloedbad in Nieuw-Zeeland. Tarrant zou de beweging met zijn ‘buitenproportionele hoge schenking’ willen schaden. ‘Hij wilde me erbij betrekken’, aldus Sellner. Hij beloofde het geschonken bedrag aan een liefdadigheidsinstelling te zullen doneren.

De Identitaire Beweging is een extreemrechtse groep die in 2002 in Frankrijk is ontstaan en zich vervolgens over Europa heeft verspreid. Ook in Nederland is er een afdeling. De beweging richt zich tegen immigratie, de islam en het multiculturalisme. Daarachter schuilt een racistisch wereldbeeld, waarin de witte Europese identiteit verdedigd moet worden.

Al vlak na de aanslag op Christchurch stelden diverse experts in de internationale media dat het manifest van Brenton Tarrant op veel punten overeenkwam met het gedachtegoed van de Identitaire Beweging. Zo verwijst de titel van zijn manifest, The Great Replacement, naar een theorie van de Franse denker Renaud Camus. Die stelt dat de witte bevolking van Europa wordt ‘vervangen’ door die van de migranten, omdat zij meer kinderen zouden krijgen. Ook de Identitaire Beweging laat zich leiden door dit idee.

Pelgrimage op de Balkan 

Het Oostenrijkse onderzoek is de eerste aanwijzing dat Tarrant mogelijk extreemrechtse contacten had in Europa, waar hij de afgelopen twee jaar uitgebreid rondreisde. Eind 2016 ging hij naar Kroatië, Bosnië, Servië en Montenegro. In november 2018 was hij een week in Bulgarije, waarna hij naar Roemenië en Hongarije ging. Hij bracht ook een bezoek aan Oostenrijk.

Een andere hypothese is dat Tarrant een alt-right pelgrimage ondernam in de voetsporen van beroemde veldslagen tussen moslims en christenen. Zo reed hij in Bulgarije in een gehuurde auto een week langs historische plaatsen. Hij verbleef onder andere in Pleven, een stadje in het noorden waar in 1877 een veldslag tussen Russen en Osmaanse Turken plaatsvond. ‘Hij lijkt een serieuze en gedetailleerde kennis van de geschiedenis van de Balkan te hebben’, zei de Bulgaarse minister van Buitenlandse Zaken Elaterid Zachariah tegen persbureau Reuters.

‘De fascinatie voor middeleeuwse kruistochten en latere conflicten tussen christenen en moslims is diepgeworteld in de denkwereld van extreemrechtse groepen’, zegt Peter Hoppenbrouwers, hoogleraar Middeleeuwse Geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Zo zag de Noorse terrorist Anders Breivik zichzelf als een ridder van de Orde van de Tempeliers. ‘Daar zit een soort Star Wars-achtige kijk op de geschiedenis achter, waarin de ‘goede blanken’ de strijd moeten winnen. Iedere nuance ontbreekt.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden