Oostenrijk al eerder in ban van ‘schaduwkinderen’

Begin 2007 werd Oostenrijk opgeschrikt door een ander horrorverhaal waarbij drie Oostenrijkse meisjes betrokken waren. De meisjes, in de leeftijd van 14 tot 22, werden gedurende zeven jaar door hun verwarde moeder volkomen van de buitenwereld afgezonderd. Bij hun bevrijding verkeerden de slachtoffers, aldus een hulpverlener, ‘fysiek en psychisch in een desolate staat’.

Aan de gevangenschap van de meisjes kwam in oktober 2005 een eind. Er werd pas in 2007 ruchtbaarheid aan gegeven, omdat hun moeder zich toen voor de rechter in Klagenfurt moest verantwoorden. Een redacteur van het dagblad Österreich sprak vlak na hun vrijlating met de meisjes, maar stelde hen – op dringend verzoek van hun vader – niet aan de publiciteit bloot.

De lijdensweg van de drie (Elisabeth, Katharine en Viktoria) begon in 1998, na de echtscheiding van hun ouders – beiden jurist. Met hun thans 53-jarige moeder betrokken zij een woning in een voorstad van Linz. De jongste dochter genoot, aldus omwonenden, aanvankelijk nog enige bewegingsvrijheid. Maar de twee oudsten zouden de woning zeven jaar niet hebben verlaten. De moeder had toestemming gekregen de kinderen thuis te onderwijzen.

De ramen van het huis waren geblindeerd. Binnen zou welgeteld één lamp in gebruik zijn geweest. Het gezin beschikte niet over stromend water. Als mogelijke compensatie voor het vrijheidsverlies heeft de moeder in de loop der jaren honderden knuffels gekocht.

Op den duur leden de – volkomen vervuilde – kinderen aan het Kaspar-Hauser-syndroom: zij spraken een eigen taal (waarbij elke zin met het woord ‘maar’ wordt afgesloten), en zij waren hun sociale vaardigheden kwijtgeraakt. Na hun langdurig verblijf in de duisternis meden de ‘schaduwkinderen’ het licht. Het oudste meisje zou bij haar bevrijding ernstig ondervoed zijn geweest.

De kwestie, die beklemmende herinneringen oproept aan de vrijheidsberoving van Natascha Kampusch , leidde in Oostenrijk tot een vinnig debat over het functioneren van ‘de instanties’. Omwonenden sloegen al bij de eerste tekenen van onraad alarm, maar wisten pas in 2005 een huiszoeking af te dwingen.

De trage reactie zou, aldus de Oostenrijkse kranten, mede kunnen samenhangen met de sociale vooringenomenheid van de verantwoordelijke diensten. Aan de academisch gevormde moeder is mogelijk meer ‘zelfredzaamheid’ toegedicht dan gerechtvaardigd was. De vrouw, die zich in 2001 psychiatrisch heeft laten behandelen, zou steeds een ‘benaderbare indruk’ hebben gemaakt. De met de gezinszorg belaste instanties waren zich er wellicht niet van bewust dat de kinderen geen betrekkingen meer onderhielden met hun vader – die rechter is in Linz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.