Oostende

Wie had ooit kunnen denken dat Oostende nog eens een begrip zou worden in de literatuurgeschiedenis? In de geschiedenis van het kansspel, ja, in de geschiedenis van het zomerse overspel, akkoord, in de geschiedenis van de garnalenvisserij, natuurlijk - maar in de geschiedenis van de schone letteren?...

In de zomer van 1936 trof de bloem van de Duitse Exil-literatuur elkaar in of vlakbij Oostende. Zij waren allemaal uitgeweken voor de cultuurpolitieke of racistische opvattingen van het nazisme. Joseph Roth, Stefan Zweig, Egon Erwin Kisch, Hermann Kesten, Irmgard Keun, Ernst Toller met hun onderscheiden partners - in een enkel geval zelfs met zowel hun bijna vorige als hun toekomstige geliefde - waren in de loop van dat jaar allemaal in Oostende beland. Daar spraken zij elkaar, daar dronken zij samen, daar klaagden zij over Duitsland en de armoede waartoe hun Ausbürgerung hen had veroordeeld, daar beraamden zij plannen voor nieuwe boeken en schreven zij bedelbrieven aan rijke vrienden. Daar legden zij ook contact met enkele tijdelijke bewoners van Bredene, iets verderop, waar Kisch domicilie had gekozen en onder anderen Arthur Koest ler nog is langs geweest.

De Vlaamse journalist, essayist en criticus Mark Schaevers heeft hun zomerse belevenissen nauwkeurig gereconstrueerd, met behulp van foto's, brieven en dagboeken. In het sympathieke en charmante Oostende, de zomer van 1936 brengt hij hun lotgevallen in kaart, met vermelding van hun wortels in de individuele geschiedenissen en de uitwaaieringen naar de vaak bittere toekomst. Het is een episode als in Tsjechovs Kersentuin: nog eenmaal komt de oude glorie bijeen, maar de bijl ligt al aan de wortel der bomen. Het ligt aan Schaevers' fijngevoeligheid en scherpzinnigheid dat vanonder deze zomerse prentbriefkaart de hele tijd een onheilspellende muziek opklinkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden